[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Δύο εξελίξεις που πραγματοποιήθηκαν την περασμένη εβδομάδα στον χώρο της
Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) μπορεί να επηρεάσουν σημαντικά την πορεία της
ευρωπαϊκής ενοποίησης. Η πρώτη εξέλιξη αναφέρεται στη νέα διεύρυνση της
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην ετήσια έκθεση-επισκόπησή της
προτείνει την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με έξι ακόμη χώρες
(Λιθουανία, Λετονία, Σλοβακία, Βουλγαρία, Ρουμανία και Μάλτα), καθώς και την
αναγνώριση της Τουρκίας ως «υποψήφιας χώρας».

Έτσι, εάν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο Ελσίνκι αποδεχθεί την πρόταση αυτή, ο
αριθμός των υπό ένταξη χωρών θα φθάσει τις δώδεκα, αφού άλλες έξι (Εσθονία,
Πολωνία, Ουγγαρία, Τσεχία, Σλοβενία και Κύπρος) διεξάγουν διαπραγματεύσεις
ένταξης εδώ και δύο χρόνια περίπου. Το κρίσιμο ερώτημα που ανακύπτει είναι εάν
η Ευρωπαϊκή Ένωση, που αρχικά ως Ευρωπαϊκή Κοινότητα σχεδιάστηκε για έξι
χώρες-μέλη, θα μπορέσει να επιβιώσει ως συνεκτικό σύστημα με προοπτική
βαθμιαίας μετεξέλιξής του σε πολιτική ένωση με μια τόσο ραγδαία αύξηση του
αριθμού των μελών της (σε 27 και ίσως περισσότερα);

Η απάντηση είναι ότι θα επιβιώσει και θα μετεξελιχθεί εάν προσαρμοσθεί θεσμικά
και πολιτικά στα νέα δεδομένα και απαιτήσεις. Βήματα προς την κατεύθυνση αυτή
ήδη γίνονται. Την περασμένη εβδομάδα επίσης στο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο
του Tampere η Ένωση αποφάσισε μια δέσμη μέτρων σε εφαρμογή της Συνθήκης του
Άμστερνταμ και εν όψει της διεύρυνσης, για την οικοδόμηση ενός χώρου
«ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης» στην Ε.Ε. Το βασικό απαιτούμενο ωστόσο
είναι η ριζική θεσμική και πολιτική αναμόρφωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την
κατεύθυνση της ομοσπονδίας, προκειμένου να διευρυνθεί ακίνδυνα σε 27 ή 30
χώρες -μέλη. Για να γίνει όμως αυτή με αποτελεσματικό και δημοκρατικό τρόπο,
απαιτείται η διαμόρφωση μιας νέας «δημόσιας φιλοσοφίας» για την ευρωπαϊκή
ενοποίηση που θα συγκινεί και κινητοποιεί τους Ευρωπαίους πολίτες. Η φιλοσοφία
αυτή απουσιάζει τη στιγμή τούτη. Και γι’ αυτό η διεύρυνση δεν συναντά την
επιδοκιμασία της κοινής γνώμης στις περισσότερες χώρες-μέλη της Ε.Ε. Η άνοδος
του ακροδεξιού J. Haider στην Αυστρία (με συνθήματα ενάντια στη διεύρυνση)
είναι ενδεικτική.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.