Η τεχνολογία γιγαντώνει τη βιομηχανική κατασκοπεία

Ο Τζον εργαζόταν πολλά χρόνια σε μια μεγάλη πολυεθνική εταιρεία. Η θέση τού
επέτρεπε να έχει πρόσβαση σε κάθε νέο επιχειρηματικό πλάνο της εταιρείας. Ήταν
ο άνθρωπος που ήξερε σχεδόν τα πάντα. Ήταν, αρκετά χρόνια, ο στόχος της
ανταγωνίστριας εταιρείας. Τον παρακολουθούσαν και ήξεραν τι μπορούσαν να
αποσπάσουν από αυτόν. Όταν έγινε η κίνηση, το μεγάλο χρηματικό ποσό που πήρε
ως ανταμοιβή ήταν ικανό να του επιτρέψει να μην εργασθεί ποτέ πια. Μετά λίγο
καιρό, το αμερικανικό Κογκρέσο κήρυξε τη βιομηχανική κατασκοπεία ομοσπονδιακό έγκλημα.

Παγίδευση τηλεφώνων, δωροδοκίες υπαλλήλων, σπάσιμο κωδίκων στον βωμό της
βιομηχανικής κατασκοπείας. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, στις Ηνωμένες
Πολιτείες της Αμερικής οι εταιρείες χάνουν κάθε χρόνο περισσότερα από 250
δισεκατομμύρια δολάρια ­ περίπου τρία τρισεκατομμύρια δραχμές ­ από την κλοπή
εμπορικών μυστικών. Όπως προκύπτει από έρευνα την οποία πραγματοποίησε
εταιρεία που ασχολείται με την ασφάλεια των επιχειρήσεων, το 56% των εταιρειών
έχει πέσει θύμα «βιομηχανικών κατασκόπων».

«Και στην Ελλάδα»

«Και στη χώρα μας η βιομηχανική κατασκοπεία είναι γεγονός», λέει στέλεχος
μεγάλης εταιρείας. Όπως εξηγεί, ο ανταγωνισμός είναι σαφώς μικρότερος από
αυτόν των μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών. «Εκεί μιλάμε για δισεκατομμύρια
δολάρια. Τα μεγέθη είναι τεράστια, όπως και τα συμφέροντα άλλωστε. Εδώ τα
πράγματα είναι διαφορετικά. Κατά κύριο λόγο οι εταιρείες έχουν στόχο να
προλάβουν τους ανταγωνιστές και οι “κατάσκοποι” περιορίζονται στην κλοπή
πληροφοριών», προσθέτει.

Η βιομηχανική κατασκοπεία έχει πάρει τα τελευταία μεγάλες διαστάσεις. Πολλοί
αναλυτές, οι οποίοι ασχολούνται με τη βιομηχανική κατασκοπεία διεθνώς, λένε
ότι όσο αυξάνονται οι δυνατότητες υποκλοπής τόσο μεγαλύτερη έκταση
καταλαμβάνει η κατασκοπεία και γίνεται δυσκολότερος ο εντοπισμός όσων
ασχολούνται με αυτήν. Η Γαλλία, το Ισραήλ, η Κίνα, η Ρωσία, η Ταϊβάν και τα
τελευταία χρόνια το Ιράν, η Κούβα και η Ινδία είναι χώρες στις οποίες ανθεί το
φαινόμενο αυτό.

Πολλές φορές, ο χρόνος που μεσολαβεί στις παρουσιάσεις νέων προϊόντων, όλων
των ειδών, από ανταγωνιστικές βιομηχανίες είναι ελάχιστος. «Δεν είναι, φυσικά,
η ετοιμότητα των επιχειρηματιών που τους βοηθά να αντιδράσουν στις κινήσεις
των “αντιπάλων” τους. Είναι βέβαιο ότι υπάρχει πληροφόρηση και μάλιστα αυτοί
που την παρέχουν πληρώνονται με μεγάλα χρηματικά ποσά», εξηγεί επιχειρηματίας.

Η βιομηχανική κατασκοπεία ξεκίνησε στη δεκαετία του ’80. Οι αμερικανικές
υπηρεσίες άρχισαν πρόσφατα να ασχολούνται με τα θέματα αυτά και το FBI και η
CIA έφτιαξαν λίστα των χωρών που εμπλέκονται στη διεθνή βιομηχανική
κατασκοπεία. Δεν είναι τυχαίο ότι, από 246 εταιρείες οι οποίες έπεσαν θύματα
βιομηχανικών κατασκόπων το 1992, το 1996 ο αριθμός τους ξεπέρασε τις 1.300.

«Με πλησίασαν»

«Με πλησίασαν αρκετές φορές άνθρωποι ανταγωνιστικών εταιρειών, για να μου
αποσπάσουν πληροφορίες για προϊόντα που ετοιμάζαμε», λέει χημικός, ο οποίος
εργαζόταν επί χρόνια σε μεγάλη ελληνική εταιρεία. Φυσικά, η εικόνα είναι
διαφορετική απ’ ό,τι σε άλλες χώρες, όπως εξηγεί όμως, «όπου υπάρχει
ανταγωνισμός είναι λογικό ο ένας να καταδιώκει τον άλλο». Οι δυνατότητες που
προσφέρει η εξέλιξη της τεχνολογίας, η χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών και
άλλων μέσων κάνουν πολύ πιο εύκολο το ενδεχόμενο κλοπής ή διαρροής στοιχείων
από τη μία εταιρεία στην άλλη. Όταν, μάλιστα, υπάρχει η δυνατότητα κλοπής
σημαντικών στοιχείων που αφορούν την εθνική ασφάλεια χωρών, πώς μπορούν να μην
ανησυχούν οι επιχειρηματίες, οι οποίοι έχουν μικρότερες δυνατότητες να
ασφαλίσουν τα μυστικά τους;

Η βιομηχανική κατασκοπεία κοστίζει αρκετά για τις εταιρείες που πέφτουν θύματα
των κατασκόπων. Παράδειγμα η εταιρεία Kodak, η οποία πριν από ένα χρόνο, τον
Ιούλιο του 1998, κατηγόρησε υπάλληλό της για κατασκοπεία. Μάλιστα, όπως είχε
γίνει γνωστό, ο υπάλληλος ο οποίος ήταν μηχανικός ειδικός σε σόφτγουερ είχε
δώσει απόρρητους φακέλους της εταιρείας στην αδελφή του, η οποία εργαζόταν
στην εταιρεία Xerox. Ο υπάλληλος, φυσικά, δεν το παραδέχθηκε. Όμως, ανεξάρτητα
από το εάν ο υπάλληλος ήταν ένοχος ή όχι, το γεγονός αυτό αποτελεί ένα σύνηθες
φαινόμενο, που καθημερινά συμβαίνει σε πολλές επιχειρήσεις σε ολόκληρο τον
κόσμο με τεράστιες απώλειες κερδών για τις ίδιες.

Και για στελέχη

«Η παραγωγή τεχνολογίας δημιουργεί συνθήκες που ευνοούν τέτοια φαινόμενα. Στην
Ελλάδα δεν παράγουμε σε μεγάλη έκταση τεχνολογία και έτσι τα κρούσματα
κατασκοπείας ανάμεσα σε επιχειρήσεις είναι λίγα και σπανίως γνωστοποιούνται.
Όμως και για τις ελληνικές επιχειρήσεις είναι το ίδιο επιβλαβής. Στόχος όλων
είναι να αυξήσουν τα μερίδιά τους στην αγορά. Για αυτό τον σκοπό
προετοιμάζονται. Αν, λοιπόν, ο ανταγωνιστής προλάβει και σχεδόν ταυτόχρονα
μπει στην αγορά, τότε τα περιθώρια για αύξηση των μεριδίων ελαχιστοποιούνται»,
τονίζει διευθυντικό στέλεχος ελληνικής εταιρείας. «Ακόμα και σε επίπεδο
αναζήτησης υψηλόβαθμων στελεχών υπάρχει κατασκοπεία. Πολλές φορές έχει συμβεί
να συζητάει ένα στέλεχος τη μεταγραφή του σε κάποια εταιρεία και τελικά να
καταλήγει στην ανταγωνίστρια», λέει εκπρόσωπος εταιρείας ανθρώπινου δυναμικού.
Όπως όλα δείχνουν, και οι τοίχοι των κτιρίων των επιχειρήσεων «έχουν αυτιά».