Αυτοί σημάδεψαν τον αιώνα

Γεώργιος Παπανδρέου, Κωνσταντίνος Καραμανλής, Ανδρέας Παπανδρέου. Οι σημερινοί βουλευτές αξιολογούν θετικά τους εκλιπόντες ηγέτες ­ κι όχι μόνον αυτούς βεβαίως…

Πολλοί απορούν πώς είναι δυνατόν οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και της Νέας
Δημοκρατίας τη μια στιγμή να «σφάζονται» μέσα στη Βουλή και την άλλη σαν καλοί
φίλοι να τα λένε πίνοντας τον καφέ τους στο περίφημο καφενείο του Κοινοβουλίου.

Αυτή η… ανεξήγητη συμπεριφορά έχει διάφορες ερμηνείες. Άλλοι λένε ότι τελικά
«όλοι ίδιοι είναι», ενώ ορισμένοι υποστηρίζουν ότι «τους πολιτικούς τους
δένουν οι ίδιες… αμαρτίες». Και στις δύο περιπτώσεις, όμως, οι εξηγήσεις
δείχνουν μάλλον μια καχυποψία για τον πολιτικό κόσμο.

Μήπως όμως τους αδικούμε; Για να το ανακαλύψει αυτό κανείς, αρκεί να καθήσει
μαζί τους, να παραγγείλει έναν καφέ και να συμμεριστεί τη δική τους χαλάρωση.

Σταθερές αναφορές

Σ’ αυτή την περίπτωση που οι πολιτικοί γίνονται πιο ανθρώπινοι, καταλαβαίνει
κανείς ότι τα κοινά τους σημεία δεν είναι «ντε και καλά»… αμαρτωλά. Αντίθετα
κι αυτοί, όπως όλοι οι άνθρωποι, έχουν βιώματα, προτιμήσεις και μνήμες, που
τους δένουν και αποτελούν τις σταθερές τους αναφορές.

Και όπως είναι φυσικό, βλέπουν κι αυτοί την πολιτική μέσα από τις
προσωπικότητες που ανέδειξε. Όπως και ο απλός πολίτης. Έτσι, μία από τις
πολιτικές φυσιογνωμίες του αιώνα, που για τους περισσότερους βουλευτές και των
δύο κομμάτων σφράγισε τη σύγχρονη ελληνική Ιστορία, είναι ο Ελευθέριος
Βενιζέλος. «Η μορφή του εξακολουθεί να μας μαγνητίζει» λένε και οι δύο
πλευρές, αναγνωρίζοντας το «μεγαλείο του πολιτικού που οραματίστηκε την Ελλάδα
των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών».

Καραμανλής – Παπανδρέου

Όταν αναφέρονται στις φιλικές τους συζητήσεις για τους «μονομάχους» της
πολιτικής, τον Ανδρέα Παπανδρέου και τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, διατηρούν
εξίσου και για τους δύο έναν μεγάλο σεβασμό, άσχετα αν οι μεν αισθάνονται
«πολιτικοί κληρονόμοι» του ενός και οι δε του άλλου.

Η αναφορά στον ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ φέρνει μια ιδιαίτερη συγκίνηση, ακόμη και μετά
τον θάνατό του, σε περισσότερο από το 90% των βουλευτών του κόμματος, οι
οποίοι τον χαρακτηρίζουν ως τον «πολιτικό που μιλούσε στην καρδιά» και γι’
αυτό τον θεωρούν ως μία από τις τρεις κορυφαίες πολιτικές προσωπικότητες της
Ελλάδας του 20ού αιώνα.

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, απ’ ό,τι φαίνεται από τους βουλευτές της Νέας
Δημοκρατίας, κέρδισε την υστεροφημία του για την οποία προσπαθούσε σ’ όλη του
την πολιτική σταδιοδρομία. Έτσι όλου τους δηλώνουν χωρίς δισταγμό ότι ο
ιδρυτής της Ν.Δ. επηρεάζει ακόμα την πολιτική τους σκέψη.

Γεώργιος Παπανδρέου

Όταν σε μία συζήτηση βουλευτών των δύο μεγάλων κομμάτων για τις πολιτικές
προσωπικότητες της Ελλάδας στον αιώνα που διανύουμε, ξεπεραστεί το «κρίσιμο
σημείο» για το «ποιος από τους δύο ιδρυτές ήταν πιο προικισμένος», ε τότε
τίποτα δεν απειλεί το φιλικό κλίμα. Ή σχεδόν τίποτα.

Όσο κι αν φαίνεται περίεργο, ο ένας στους πέντε από τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ
αλλά και της Νέας Δημοκρατίας ξεχωρίζουν τον Γεώργιο Παπανδρέου ανάμεσα στις
προσωπικότητες του 20ού αιώνα. Κι αυτό γιατί «έφερε την πρώτη νίκη στον
δημοκρατικό χώρο». Δεν ξεχνούν όμως και τον Αλέξανδρο Παπαναστασίου. Οι τρεις
στους δέκα βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και ο ένας στους δέκα από τους συναδέλφους τους
της Νέας Δημοκρατίας ενστερνίζονται την «πίστη του στα δημοκρατικά ιδεώδη».

Ηλιού – Μελίνα – Γεννηματάς

Όταν πάντως μιλούν για προσωπικότητες με καρδιά, ανθρωπιά και λεβεντιά, γι’
αυτούς που μ’ άλλα λόγια θα… έκαναν παρέα μαζί τους, τότε ορισμένοι από τους
βουλευτές του ΠΑΣΟΚ θυμούνται τον Νίκο Μπελογιάννη, τον Ηλία Ηλιού και τους
νεώτερους Γιώργο Γεννηματά και Μελίνα Μερκούρη.

Το παρόν και οι αξιολογήσεις

Τα λιγότερα όμως κοινά σημεία των δύο πλευρών βρίσκονται στο σήμερα. Κανένας
από τους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, σε αντίθεση με ορισμένους από το
ΠΑΣΟΚ, δεν θεωρεί τον Πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη ως μία από τις τρεις
μεγαλύτερες φυσιογνωμίες του αιώνα.

Και από την άλλη στο… ίδιο ποσοστό οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ δεν πιστεύουν ότι
ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης ανήκει στους μεγάλους, όπως υποστηρίζουν οι δύο
στους δέκα από τους συναδέλφους τους της Ν.Δ. Πάντως και οι δύο αναγνωρίζουν
ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωστής Στεφανόπουλος αποτελεί «υπόδειγμα
δημοκρατικού ήθους».

Οι ξένοι και οι προτιμήσεις

Εκεί πάντως που η κάθε πλευρά «τραβάει το σχοινί», σίγουρη βέβαια ότι… δεν
πρόκειται να κοπεί, είναι όταν μιλούν για ξένους πολιτικούς.

Οι μεν βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, ανεξαρτήτως ηλικίας και εσωκομματικής τοποθέτησης,
θεωρούν σπουδαίες προσωπικότητες τον Λένιν, τον Στάλιν, τον Τσε και τον Μάο
Τσε Τουνγκ, ίσως γιατί τους θυμίζουν το αριστερό τους παρελθόν. Και ορισμένοι
γοητεύονται ακόμη από τις προσωπικότητες του Νέλσωνα Μαντέλα, του Μάρτιν
Λούθερ Κινγκ και του Μαχάτμα Γκάντι. Ίσως γιατί τους θυμίζουν τους αγώνες του
ΠΑΣΟΚ για την κοινωνική δικαιοσύνη.

Από την άλλη, οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας έλκονται από τον Ντε Γκωλ, τον
Ζακ Ντελόρ, τον Αντενάουερ και τον Χέλμουτ Κολ.

Ίσως γιατί φέρνουν στη μνήμη τους την επιλογή του ιδρυτή του κόμματός τους για
την ένταξη της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μερικοί γοητεύονται ακόμη από
τον Ουίνστον Τσώρτσιλ και τον Φραγκλίνο Ρούσβελτ, καθώς τους θεωρούν
πρωτεργάτες της νίκης των Συμμάχων στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ξεχωριστή, τέλος, θέση στις «ρομαντικές αναζητήσεις» των βουλευτών και των δύο
κομμάτων κατέχει «ο άνθρωπος που, όσο ζούσε, δεν είχε μεταβληθεί η Αμερική
σε… χωροφύλακα».

Ο Τζων Κέννεντυ. Αναγνωρίζουν όμως και εκείνον που, ενώ ανδρώθηκε πολιτικά με
«τον μύθο του ιδεολογικού τους αντίποδα», ήταν αυτός που τελικά τον κατέρριψε.
Τον Μιχαήλ Γκορμπατσώφ.

Έλλειψη ηγετών;

Τελικά μήπως αυτό που τους ενώνει είναι η σημερινή τους «πολιτική μοναξιά», η
τωρινή τους έλλειψη αρχηγών; Μήπως το κοινό τους σημείο είναι ότι ψάχνουν για
κάποιον, που θα τους εμπνεύσει από την αρχή; Μήπως τελικά όλες αυτές οι
σύγχρονες αξίες για μια πολιτική απαλλαγμένη από τη γοητεία των προσώπων δεν
βρίσκουν πρόσφορο έδαφος στις ανάγκες των βουλευτών; Αν ισχύουν όλα αυτά, τότε
το σίγουρο είναι ότι στον 21ο αιώνα θα προκύψουν ηγέτες. Το ζήτημα όμως είναι,
όπως παραδέχονται οι ίδιοι, να αναδειχθούν και όχι να «κατασκευαστούν».