Παιδί-θαύμα στο σκάκι

Καθώς η αντίπαλός μου με κάρφωνε με τα ψυχρά μπλε μάτια της πάνω από τη
σκακιέρα και μετακινούσε τον αξιωματικό σε θέση που άφηνε τον βασιλιά μου
εκτεθειμένο, ένιωσα ότι το παιχνίδι αποκτούσε ενδιαφέρον…

Χρειάστηκαν μερικές ακόμη κινήσεις για να ολοκληρωθεί η ταπείνωσή μου. Υπήρχε
μόνο μία ελπίδα: ζαβολιά. Στριφογύρισα τα μάτια μου και έκανα μια γκριμάτσα ­
θυμάται ο νεαρός Τομ Σικς. Η αντίπαλός μου άρχισε να χαχανίζει. Επιτυχία! Η
αυτοσυγκέντρωσή της είχε διαλυθεί.

«Νομίζω ότι είναι ώρα να σταματήσεις», της είπε η μητέρα της και μετά στράφηκε
σε μένα: «Ήταν ξύπνια έως τις 11 χθες βράδυ και είναι πολύ κουρασμένη. Νομίζω
ότι χρειάζεται έναν υπνάκο».

Ένας υπνάκος στη μέση ενός παιχνιδιού είναι ασυμβίβαστη τακτική. Αλλά και η
Στέφανι Χέιλ είναι ένας μη συνηθισμένος παίκτης. Είναι μόλις τεσσάρων ετών.
Απρόθυμος να χάσω το «πλεονέκτημα» που κατάφερα, ήθελα να συνεχίσω. Αλλά η
μαμά δεν θα άκουγε λέξη. Τελειώσαμε το παιχνίδι υπολογίζοντας τις δυνάμεις που
απέμειναν στη σκακιέρα. Έχασα με μεγάλη διαφορά.

Η Στέφανι, από το Τσίγκγουελ Ρόου του Έσεξ, είναι η ανερχόμενη σταρ στο
βρετανικό σκάκι. Είναι η νεώτερη Βρετανίδα παίκτρια που θα μπορούσε κανείς να
ανταγωνιστεί σε εθνικό αγώνα και έχει χαρακτηριστεί από τη Σάιτεκ (εταιρεία
κατασκευής κομπιούτερ σκακιού) η νεώτερη σκακίστρια του μήνα.

Ελπίζουν ότι κάποια ημέρα η Στέφανι θα ακολουθήσει τον δρόμο των διακεκριμένων
Βρετανών, όπως του Μάικλ Άνταμς και του Νίγκελ Σορτ.

Κερδίζει μεγαλύτερους

Σε μια ηλικία κατά την οποία τα περισσότερα παιδιά μαθαίνουν το αλφάβητο, η
Στέφανι, που έχει την αφοπλιστική συνήθεια να πιπιλίζει τον αντίχειρά της
καθώς σκέφτεται την επόμενη κίνηση, νικά σε διαγωνισμούς παιδιά που έχουν τα
διπλά της χρόνια. Όταν ήταν δυόμισι ετών, μια τοπική λέσχη σκακιού κατέβασε το
όριο ηλικίας εγγραφής από τα τέσσερα χρόνια που ίσχυε έως τότε, προκειμένου να
της επιτραπεί να συμμετάσχει, αφού πληροφορήθηκαν για την ασυνήθιστα πρώιμη
κλίση της στο σκάκι.

Ως παίκτρια, η Στέφανι είναι έντονα μαχητική. Όταν μετακινώ τη βασίλισσά μου
σε μια διαθέσιμη θέση, ξαφνικά συνειδητοποιεί τι έχω κάνει και ενώ επιστρέφω
το πιόνι από εκεί που το πήρα, σηκώνει το χέρι και λέει: «Δεν μπορείς να το
κάνεις αυτό. Το μετακίνησες και τώρα πρέπει να μείνει εκεί». Και συμπληρώνει:
«Έχεις πράσινα μάτια και εγώ μπλε».

Δεν είμαι ιδιαίτερα καλός παίκτης. Παίζω περιστασιακά από τότε που ήμουν δέκα
ετών. Όμως είναι ξεκάθαρο στη Στέφανι από τον τρόπο που παίζει ότι
καταλαβαίνει πλήρως πώς να παίζει, με τρόπο που να μπερδεύει πολλούς ενηλίκους.

Η μητέρα της

Η μητέρα της, Σου, επιμένει ότι δεν είναι φορτική. «Ο κόσμος υποθέτει ότι
είμαι φορτική μητέρα εξαιτίας όλων αυτών που κατάφεραν τα παιδιά μου», υποστηρίζει.

Η Κέιτι, επτά ετών, έχει κερδίσει σε σχολικούς αγώνες σκακιού, όπως και ο
Μάικλ που είναι εννιά. Ο Πίτερ, στα έξι, ετοιμάζεται να συμμετάσχει σε
διαγωνισμό κίμπορντς. Όλοι τους μπορούσαν να διαβάζουν από την ηλικία των δύο ετών.

«Η αλήθεια είναι ότι η Στέφανι έβλεπε τα μεγαλύτερα αδέλφια της να παίζουν και
ήθελε να τους μιμηθεί. Συνειδητοποίησα ότι είχε αποτυπώσει κάποιες κινήσεις
και απλώς τη βοήθησα να τις ολοκληρώσει και να μάθει τους κανόνες του
παιχνιδιού», λέει η κ. Χέιλ.

Επειδή στην περιοχή δεν υπάρχουν χώροι εκπαίδευσης ­ κάτι που είναι
αποφασισμένη να αλλάξει ­ η κ. Χέιλ οδηγεί περισσότερο από μία ώρα μια φορά
τον μήνα, για να μεταβεί στο Σάουθεντ, όπου ένας προπονητής σκακιού εκπαιδεύει
την κόρη της αρκετές ώρες. Ως έπαθλο για την ανάδειξή της στη νεαρότερη
παίκτρια του μήνα, έλαβε ένα κομπιούτερ σκακιού, για το οποίο ο Μάικλ, με
ιδιαίτερη πίστη αλλά και κάπως διστακτικά, επιμένει: «Μπορεί να φθάσει στο
επίπεδο 10».

Η μητέρα της, μιλά με πάθος για τα θετικά που μπορούν να αντλήσουν τα παιδιά
από το σκάκι: «Τα κάνει έξυπνα, γιατί βοηθά στην αυτοσυγκέντρωση».

«Τα παιδιά πρέπει να είναι ήρεμα όταν παίζουν σκάκι. Εκπαίδευσα δύο ή τρία
πολύ ζωηρά και παρατήρησα αλλαγή στη συμπεριφορά τους. Τους διδάσκει μια πολύ
αναλυτική προσέγγιση. Οι γονείς υποτιμούν τις δυνατότητές τους. Λένε “ένα
παιδί δεν μπορεί να καταλάβει το σκάκι”. Τους απαντώ: “Ας δούμε αν μπορεί”.
Πολλά παιδιά διαθέτουν μαθηματική σκέψη σε μικρή ηλικία».

Παίζει με την Μπάρμπι

Στέφανι Χέιλ. Το κορίτσι-θαύμα στο σκάκι

Ο Λέοναρντ Μπάρντεν, Βρετανός πρώην πρωταθλητής και συγγραφέας παιχνιδιών, που
πρότεινε τη Στέφανι για το βραβείο, λέει: «Το να μπορείς να φθάσεις σε εθνικό
διαγωνισμό και να κερδίσεις έναν αγώνα είναι μεγάλο κατόρθωμα για ένα παιδί
τεσσάρων ετών. Καταρρίπτει το προηγούμενο βρετανικό ρεκόρ με μεγάλη διαφορά,
κι αυτό είναι πολύ σημαντικό. Υπάρχει σαφής συσχετισμός μεταξύ των παιδιών που
εμφανίζουν ικανότητες σε μικρή ηλικία και στο ποσοστό που συνεχίζει και
καταφέρνει κάτι». Παρ’ όλα αυτά, είναι απίθανο να επιτρέψει η Στέφανι στο
σκάκι να καλύψει τη ζωή της. Θέλει πολύ να μάθει σαξόφωνο, αν και η μητέρα της
επισημαίνει ότι με δυσκολία θα μπορούσε να κρατήσει το όργανο. Στο μεταξύ,
απολαμβάνει ακόμη το παιχνίδι με τις κούκλες Μπάρμπι, καθώς επίσης ασχολείται
και με το άλλο της χόμπι: αγώνα ανωμάλου δρόμου με ανίχνευση από τον χάρτη του προσανατολισμού.