Ο Μπεμπεά φέρνει στη Γαλλία τον αμερικανικό καπιταλισμό

Πριν από είκοσι χρόνια ανέλαβε μία μικρή ασφαλιστική εταιρεία. Σήμερα, ο
ασφαλιστικός όμιλος ΑΧΑ είναι ο μεγαλύτερος στη Γαλλία και δεύτερος στον
κόσμο. Ο Κλοντ Μπεμπεά κρατά το μέλλον του τραπεζικού τομέα της Γαλλίας στα
χέρια του

Ο Κλοντ Μπεμπεά (δεύτερος από αριστερά) ομοτράπεζος του Γάλλου προέδρου Ζακ Σιράκ

Η Γαλλία απολαμβάνει μια μακρά παράδοση ισχυρών επιχειρηματικών σχέσεων. Σε
αυτή την παράδοση λίγες επιχειρήσεις ήταν τόσο δεμένες όσο ο ασφαλιστικός
όμιλος ΑΧΑ και η επενδυτική τράπεζα Παριμπά. Ο πρόεδρος της ΑΧΑ κ. Κλοντ
Μπεμπεά συμμετείχε στο διοικητικό συμβούλιο της Παριμπά, της μεγαλύτερης
επενδυτικής τράπεζας στη Γαλλία. Ο πρόεδρος της Παριμπά κ. Μισέλ Φρανσουά
Πονσέ είναι μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΑΧΑ, ενός από τους
μεγαλύτερους ασφαλιστικούς ομίλους στον κόσμο. Η ΑΧΑ κατέχει το 7,6% του
μετοχικού κεφαλαίου της Παριμπά. Η Παριμπά είναι ο κυριότερους επιχειρηματικός
και επενδυτικός σύμβουλος της ΑΧΑ.

Έτσι, όταν η Παριμπά συμφώνησε τον περασμένο Ιανουάριο να συγχωνευθεί με τη
γαλλική εμπορική τράπεζα Σοσιετέ Ζενεράλ, ο Μπεμπεά «ευλόγησε» τον αξίας 18
δισεκατομμυρίων δολαρίων γάμο, ψηφίζοντας υπέρ της συγχώνευση στο διοικητικό
συμβούλιο. Κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει τον σεισμό που θα ακολουθούσε.

Η Μπανκ Νασιονάλ ντε Παρί (ΒΝΡ) «αγρίεψε» και στις 10 Μαρτίου εξαπέλυσε μία
επιθετική προσφορά εξαγοράς, προκειμένου να θέσει υπό τον έλεγχό της τόσο την
Παριμπά όσο και τη Σοσιετέ Ζενεράλ, μέσω ανταλλαγής μετοχών αξίας 38
δισεκατομμυρίων δολαρίων. Υποστηρίζοντας ότι η Γαλλία χρειάζεται μεγαλύτερες
τράπεζες για να αντεπεξέλθει στον διεθνή ανταγωνισμό ­ ο συνδυασμός θα
δημιουργήσει τον μεγαλύτερο τραπεζικό όμιλο του κόσμου όσον αφορά το
ενεργητικό ­ η ΒΝΡ δεν πτοήθηκε από την αντίδραση των στόχων της. Και βρήκε
έναν απρόσμενο σύμμαχο: τον Μπεμπεά. Ο τελευταίος άλλαξε στρατόπεδο, ψήφισε
υπέρ της πρότασης της ΒΝΡ και προκάλεσε τη σφοδρή αντίδραση των υπολοίπων
μελών του διοικητικού συμβουλίου της Παριμπά που προσέφυγε στη δικαιοσύνη.

Η Γαλλία αμερικανοποιείται

Η γαλλική επιχειρηματική κοινότητα «ζαλίστηκε». Η πρόταση επιθετικής εξαγοράς
που εξαπέλυσε η ΒΝΡ και η αλλαγή στάσης του Μπεμπεά ήταν πρωτόφαντα πράγματα
σε μία χώρα όπου οι επιχειρήσεις, όπως και η κυβέρνηση, διευθύνονται από τους
αποφοίτους δύο κορυφαίων Πανεπιστημίων. Η διαμάχη είναι το πιο πρόσφατο από
πολλά σημάδια που δείχνουν ότι ο γαλλικός καπιταλισμός παίρνει τη μορφή του
καπιταλισμού που επικρατεί παντού: αμείλικτος και όχι ευγενής, παγκόσμιος και
όχι τοπικός.

«Ό, τι και αν λέει η κυβέρνηση, η Γαλλία αρχίζει να μοιάζει με τον υπόλοιπο
κόσμο. Οι γαλλικές επιχειρήσεις, αργά αλλά σταθερά, υιοθετούν τις πρακτικές
του διεθνούς επιχειρηματικού παιχνιδιού», λέει ο Κρίστοφερ Ποτς, στέλεχος της
χρηματιστηριακής εταιρείας Σεβρέ ντε Βιριέ, στο Παρίσι. Ο Μπεμπεά απλώς
«ακολουθεί το ρεύμα».

Πράγματι, κανείς άλλος Γάλλος επιχειρηματίας δεν αντιπροσωπεύει καλύτερα από
τον 63χρονο Μπεμπεά τον «νέο κόσμο». Μέσα σε είκοσι χρόνια μεταμόρφωσε μία
μικρή παρισινή ασφαλιστική εταιρεία, την ΑΧΑ, στο δεύτερο μεγαλύτερο
ασφαλιστικό όμιλο του κόσμου. Ανάμεσα στα διαμάντια του στέμματος του Μπεμπεά,
συγκαταλέγονται δύο αμερικανικές χρηματιστηριακές εταιρείες.

«Στις Ηνωμένες Πολιτείες, όταν ο Γουόρεν Μπάφετ επενδύει κάπου, πολλοί
σπεύδουν να τον μιμηθούν. Ποντάρουν στις επενδυτικές του ικανότητες που γενούν
χρήμα», λέει ο Λοράν Τρεκά, διευθυντής ανάπτυξης της ΒΝΡ. «Ακριβώς το ίδιο
συμβαίνει στη Γαλλία με τον Κλοντ Μπεμπεά».

Στην περίπτωση της Παριμπά και τους εν δυνάμει νέους ιδιοκτήτες της, ο Μπεμπεά
δήλωσε ότι απλώς κάνει τη δουλειά του. «Ήταν μία ξεκάθαρη επιχειρηματική
απόφαση», είπε σε μια συνέντευξη. «Ως μέλος του διοικητικού συμβουλίου, πρέπει
να εξυπηρετώ τα συμφέροντα των μετόχων και να αποφασίζω ποια προσφορά είναι η καλύτερη».

Νόμιμη η προσφορά

Την προηγούμενη Πέμπτη το γαλλικό δικαστήριο χαρακτήρισε νόμιμη την προσφορά
της ΒΝΡ. Η Σοσιετέ Ζενεράλ ανέβασε στις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας την
προσφορά της στα 20 δισεκατομμύρια δολάρια. Η ΒΝΡ είναι πολύ πιθανόν να
ανεβάσει και αυτή την προσφορά της. Καθώς η μάχη εξελίσσεται, ο μέτοχος που θα
έχει τα μάτια στραμμένα πάνω του είναι ο Μπεμπεά.

Όταν ο Μπεμπεά ξεκαθάρισε τη θέση του, πολλοί ήταν αυτοί που πίστεψαν ότι η
επιθετική προσφορά εξαγοράς σχεδιάστηκε από τον ίδιο και τον πρόεδρο της ΒΝΡ
Μισέλ Πιμπερό, ο οποίος είναι μέλος του διοικητικού συμβουλίου του ΑΧΑ. Ο
Μπεμπεά διέψευσε αυτές τις φήμες και υποστήριξε ότι πολλοί από τους
συναδέλφους του δεν έχουν ακόμη συνηθίσει τον «νέο κόσμο». Στον κόσμο των
επιχειρήσεων, «τα πάντα λειτουργούν ομαλά», είπε ο Μπεμπεά. «Δεν υπήρχε
παράδοση επιθετικών εξαγορών. Είναι κάτι καινούριο».

Πράγματι, η πρώτη μεγάλη επιθετική εξαγορά στη Γαλλία πραγματοποιήθηκε το
1986. Ο αρχιτέκτονας; Ο Μπεμπεά, ο οποίος κατάφερε να θέσει υπό τον έλεγχο της
ΑΧΑ μία μεγάλη γαλλική ασφαλιστική εταιρεία.

Επιχειρηματίας από τα 23 του

Ο Μπεμπεά γνώριζε πάντα ότι ήθελε να γίνει επιχειρηματίας. Μόνο που στα νιάτα
του δεν ήξερε τι ακριβώς εννοούσε με την έννοια «επιχειρηματίας». Στη Γαλλία
του 1960 η επίδειξη πλούτου ήταν κατακριτέα και τα αφεντικά των επιχειρήσεων,
απαλλαγμένα από κάθε κρατικό έλεγχο, ήταν ελεύθερα να κρύβουν τα κέρδη τους
από τις φορολογικές αρχές, τους εργαζομένους και το κοινό.

«Στις γαλλικές επιχειρήσεις εκείνης της εποχής, η κερδοφορία ήταν συνώνυμο της
αμαρτίας», λέει ο Μπεμπεά. «Το πρόβλημα ήταν η απόκρυψη των κερδών». Σε ηλικία
23 ετών ο Μπεμπεά προσελήφθη από την Ανσιέν Μουτουέλ, μια μικρή ασφαλιστική
εταιρεία στην πόλη Ρουέν. Η εταιρεία διέθετε μια μικρή θυγατρική στον Καναδά,
όπου ο Μπεμπεά εργάστηκε για δύο χρόνια. Το πολιτισμικό σοκ που υπέστη ήταν
καθοριστικό για τη μετέπειτα πορεία του.

«Ανακάλυψα έναν τελείως διαφορετικό τρόπο σκέψης και διαπίστωσα ότι το σύστημα
της Γαλλίας δεν ήταν το σύστημα του μέλλοντος», συνεχίζει ο Μπεμπεά. «Στον
Καναδά όλοι μιλούσαν για κέρδη… Ήταν μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα».

Έγινε πρόεδρος της εταιρείας το 1975 και άρχισε να αγοράζει. Το 1986, έχοντας
ήδη εκπονήσει τα σχέδια μια διεθνούς παρουσίας, ο Μπεμπεά άλλαξε το όνομα τής
εταιρείας στο ευκολότερα προφερόμενο διεθνές ΑΧΑ. Το 1994 έθεσε υπό τον έλεγχό
του την αμερικανική εταιρεία Εκουϊτάμπλ, με την οποία είχε συμμαχήσει το 1991.
(Ο επενδυτικός σύμβουλος ήταν η Παριμπά). «Έπρεπε να πείσουμε τις αμερικανικές
αγορές ότι ξέραμε καλά τη δουλειά μας», λέει η Φρανσουάζ Καλόχ, υπεύθυνη
εργατικού δυναμικού και επιχειρηματικών συνεργασιών στην ΑΧΑ.

Το 1996 η ΑΧΑ εξαγόρασε την UAP, έναν πρώην κρατικό ασφαλιστικό γίγαντα. Η
εξαγορά αυτή ανέβασε την ΑΧΑ στις πρώτες θέσεις της παγκόσμιας ασφαλιστικής
αγοράς. Την ίδια χρονιά η ΑΧΑ εισήχθη στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης.

Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι πλέον η ΑΧΑ χρειάζεται μια συμμαχία με μια
γιγαντιαία τράπεζα. Με την υποστήριξη της προσφοράς της ΒΝΡ, ο Μπεμπεά
προσπαθεί να δημιουργήσει αυτή τη συμμαχία.

Ο ίδιος υποστηρίζει ότι μοναδική μέριμνα είναι η προστασία των συμφερόντων των
μετόχων. Είναι ο Μπεμπεά ο Γουόρεν Μπάφετ της Γαλλίας; Απαντά ο ίδιος: «Ο
Μπάφετ είναι ένας καθαρόαιμος επενδυτής. Κάποτε προσπάθησε να διευθύνει μια
εταιρεία, τη Σάλομομ Μπράδερς, και απέτυχε. Ως επενδυτής είναι φανταστικός…
Διευθύνω έναν όμιλο. Δεν είναι το ίδιο πράγμα».