Η ηλεκτρονική οικονομία είναι πραγματικότητα

Το Ίντερνετ έκανε κάτι παραπάνω από το να εκτοξεύσει μερικές μετοχές του
κλάδου της Πληροφορικής στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Αποτελεί τη δύναμη
που αλλάζει ριζικά τον μοντέρνο καπιταλισμό

Το Ίντερνετ αλλάζει την παγκόσμια οικονομία. Οι επιχειρήσεις που το υιοθέτησαν, είδαν τα κέρδη και τις πωλήσεις τους να εκτοξεύονται

Το Ίντερνετ μειώνει ταχύτατα το κόστος προμηθευτών και επιχειρήσεων,
επιχειρήσεων και καταναλωτών. Δημιουργεί νέες επιχειρήσεις και μεταλλάσσει τις
υφιστάμενες. Δημιουργεί έναν νέο τρόπο αξιολόγησης των εταιρειών και οι
επιπτώσεις του αντικατοπτρίζονται στις πωλήσεις, την παραγωγικότητα και τα
κέρδη των επιχειρήσεων.

Η επίδραση του παγκόσμιου Διαδικτύου Ίντενρετ δεν μπορεί ακόμη να
προσδιοριστεί με ακρίβεια. Ένας από τους λόγους αυτής της αδυναμίας είναι ο
δαιμονισμένος ρυθμός ανάπτυξής του: κάθε δευτερόλεπτο, επτά κάτοικοι αυτού του
πλανήτη εισέρχονται για πρώτη φορά στο Ίντερνετ. Ωστόσο, έχουμε ήδη αρκετά
στοιχεία που δείχνουν ότι μια νέα εποχή έχει ξεκινήσει για τις επιχειρήσεις.

Πρόσφατα, ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Τέξας υπολόγισαν ότι το Ίντερνετ
προσέφερε το 1998 συνολικά έσοδα στις επιχειρήσεις ύψους 301 δισεκατομμυρίων
δολαρίων ­ προσεγγίζοντας τα έσοδα τής αυτοκινητοβιομηχανίας.

Η αξία του εμπορίου μεταξύ των επιχειρήσεων μέσω Ίντερνετ αναμένεται να
αυξηθεί κατά 30 φορές τα επόμενα τέσσερα χρόνια: από 48 δισεκατομμύρια το 1998
στα 1,3 τρισ. δολάρια το 2003, σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων επιχειρήσεων
Φόρεστερ Ρισέρτς. Η Φόρεστερ αποκαλύπτει ότι οι Αμερικανοί καταναλωτές ξόδεψαν
πέρυσι περίπου οκτώ δισεκατομμύρια δολάρια αγοράζοντας βιβλία, ηλεκτρονικούς
υπολογιστές, CD, ρούχα και διάφορά άλλα προϊόντα μέσω Ίντερνετ.

Μείωση του κόστους

Η μέτρηση της επίδρασης του Ίντερνετ στη λειτουργία των επιχειρήσεων γίνεται
ημέρα με την ημέρα ευκολότερη. Η αμερικανική εταιρεία κατασκευής αεροσκαφών
Μπόινγκ ανακοίνωσε ότι εξοικονόμησε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια
μεταφέροντας το δυσκίνητο σύστημα πωλήσεων ανταλλακτικών και τα φυλλάδια
οδηγιών τεχνικής συντήρησης στο Ίντερνετ. Οι αεροπορικές εταιρείες μείωσαν το
κόστος επεξεργασίας ενός αεροπορικού εισιτηρίου από τα οκτώ δολάρια στο ένα
δολάριο, αντικαθιστώντας τα «χάρτινα» εισιτήρια με «ηλεκτρονικά». Επιπλέον, ο
24χρονος Φρανκ Λόσα βρήκε έναν έξυπνο τρόπο να αντικαταστήσει τις δισκέτες των
ηλεκτρονικών υπολογιστών χρησιμοποιώντας το Ίντερνετ. Πέντε μήνες μετά τη
δημιουργία της εταιρείας του, την πούλησε για περίπου 1,7 εκατομμύρια δολάρια.

Αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι πως πριν από πέντε χρόνια το Ίντερνετ ήταν
ένα εργαλείο για λίγους: κυβερνητικούς αξιωματούχους, πανεπιστημιακούς
ερευνητές και λάτρες των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Τα στελέχη των επιχειρήσεων
το αγνοούσαν και μερικοί το αποκαλούσαν εκκεντρικότητα. Οι πολιτικοί δεν το
ανέφεραν ποτέ. Ελάχιστοι το αποκάλεσαν επανάσταση.

Στην πραγματικότητα, η ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται το Ίντερνετ κάνει
δύσκολη την αποτίμηση των εταιρειών του κλάδου, των μετοχών τους και των
τεχνολογικών τους επιτευγμάτων. Για παράδειγμα, όταν μια μεγάλη εταιρεία
Ίντερνετ εξαγοράζει μια μικρότερη, ένα παράγοντας-κλειδί που καθορίζει το
τίμημα της εξαγοράς είναι ο χρόνος ερευνών που θα εξοικονομήσει ο αγοραστής
απορροφώντας την τεχνολογία της εταιρείας «στόχου».

Σε σύγκριση με αγορές που αναπτύσσονται με πιο αργούς ρυθμούς, η αξία τού
«χρόνου Ίντερνετ» είναι τεράστια ­ για μια επιχείρηση που περιμένει να
πουλήσει μέσω Ίντερνετ, οι ημέρες αξίζουν μήνες και οι μήνες αξίζουν χρόνια. Ο
Λάνι Μπέικερ, αναλυτής της αγοράς πληροφορικής στον οίκο Σάλομον Σμιθ Μπάρνι,
υποστηρίζει ότι μπορεί να δώσει μια λογική εξήγηση για τις απίστευτες τιμές
των μετοχών ορισμένων εταιρειών του Ίντερνετ ­ μερικές αποκαλούνται «Ίντερνετ
μπλου τσιπς».

Υψηλά κέρδη

Ο Μπέικερ σημειώνει ότι κατά μέσο όρο οι εταιρείες Ίντερνετ κερδίζουν περίπου
πέντε δολάρια για κάθε συνδρομητή. Το κέρδος μπορεί να φτάσει τα 128 δολάρια
για τις εφημερίδες που παρέχουν συνδρομές μέσω Ίντερνετ. Η Αμέρικα ον Λάιν, η
μεγαλύτερη αμερικανική εταιρεία παροχής υπηρεσιών Ίντερνετ, κερδίζει 45
δολάρια ανά συνδρομητή ­ φέτος τα κέρδη της μπορούν να φτάσουν τα 45 δολάρια
ανά συνδρομητή.

Στο μεταξύ ο αριθμός των χρηστών του Διαδικτύου αυξάνεται με ταχύτατους
ρυθμούς. Περίπου 80 εκατομμύρια Αμερικανοί έχουν πρόσβαση σήμερα στο Ίντερνετ,
σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εμπορίου των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο
Μπέικερ προβλέπει ότι μέσα στα επόμενα τρεισήμισι χρόνια ο αριθμός αυτός θα
αυξηθεί κατά 60% φτάνοντας τα 130 εκατομμύρια συνδρομητές ­ ή το μισό του
πληθυσμού των ΗΠΑ. Τόσο οι προοπτικές σημαντικής αύξησης των συνδρομητών όσο
και οι προσδοκίες για άνοδο της κερδοφορίας δικαιολογούν την εντυπωσιακή τιμή
της μετοχής τής Αμέρικα ον Λάιν (AOL) στο Χρηματιστήριο, εξηγεί ο Μπέικερ.

Την περασμένη Παρασκευή η χρηματιστηριακή αξία της AOL ­ 114 δισεκατομμύρια
δολάρια ­ ήταν μεγαλύτερη από το άθροισμα της χρηματιστηριακής αξίας των «Τάιμ
Γουόρνερ», «Τάιμς Μίρορ», «Νιου Γιορκ Τάιμς» και «Ουάσιγκτον Ποστ».

Χαμηλό κόστος, υψηλά έσοδα

Η επίδραση του Ίντερνετ μπορεί να ποσοτικοποιηθεί πιο εύκολα στις εταιρείες
και τις αγορές που το υιοθέτησαν για να μεταμορφώσουν τις επιχειρηματικές τους
πρακτικές. Το αεροπλάνο, ένα δημιούργημα της βιομηχανικής εποχής, του οποίου η
χρήση και η κατασκευή είναι εντάσεως εργασίας, αποτελεί ένα πολύ καλό
παράδειγμα για τη μείωση του κόστους που προσφέρει το Ίντερνετ.

Πριν από 25 χρόνια υπήρχε ένα γραφείο πώλησης αεροπορικών εισιτηρίων στο
κέντρο κάθε μεγάλης πόλης των Ηνωμένων Πολιτειών. Σταδιακά οι αεροπορικές
εταιρείες αποσύρθηκαν από τη λιανική πώληση των εισιτηρίων τους, δίνοντας
αυτήν τη δουλειά στους ταξιδιωτικούς πράκτορες προσφέροντάς τους μια προμήθεια
περίπου 10% της αξίας του εισιτηρίου. Οι χαμηλότερα αμειβόμενοι ταξιδιωτικοί
πράκτορες αντικατέστησαν τους πολύ συχνά «συνδικαλιζόμενους»
πράκτορες-εργαζόμενους των αεροπορικών εταιρειών.

Τώρα είναι οι ταξιδιωτικοί πράκτορες αυτοί που αντικαθίστανται από το
Ίντερνετ. Οι αεροπορικές εταιρείες ξεκινούν τις άμεσες πωλήσεις εισιτηρίων
στους πελάτες τους μέσω του Διαδικτύου. «Το Ίντερνετ είναι μια φθηνή μέθοδος
διανομής», εξηγεί ο Ντέιβιντ Σβιερένγκα, οικονομολόγος του Ένωσης Αεροπορικών
Εταιρειών των Ηνωμένων Πολιτειών. «Όταν κάποιος αγοράζει ένα ηλεκτρονικό
εισιτήριο, δεν συνομιλεί με κάποιον εργαζόμενο της αεροπορικής εταιρείας. Ο
ηλεκτρονικός υπολογιστής του συνομιλεί με τον ηλεκτρονικό υπολογιστή της εταιρείας».

Το κόστος επεξεργασίας και έκδοσης ενός εισιτηρίου μέσω Ίντερνετ υπολογίζεται
σε ένα δολάριο. Αυτό μπορεί να είναι και κατά 85% φθηνότερο από τη χρήση ενός
πράκτορα για την έκδοση του εισιτηρίου, λέει ο Σβιερένγκα.

Ωστόσο, το Ίντερνετ μπορεί να κάνει πολύ περισσότερα από τη μείωση του κόστους
λειτουργίας των επιχειρήσεων. Αυξάνει και τα έσοδα. Επιτρέπει στις αεροπορικές
εταιρείες να καλύπτουν τις κενές θέσεις στις πτήσεις. Κάθε ημέρα οι
αεροπορικές εταιρείες διαθέτουν περισσότερες από μισό εκατομμύριο κενές θέσεις
στις πτήσεις τους.

Το 1996 η αεροπορική εταιρεία Αμέρικαν Αιρλάινς άρχισε να προσφέρει τις κενές
θέσεις στις πτήσεις σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές σε επιβάτες που πετούν συχνά
και δέχονται να λαμβάνουν μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τους μηνύματα για
εκπτώσεις ναύλων. Η υπηρεσία αυτή ξεκίνησε με 20.000 συνδρομητές και σήμερα η
εταιρεία στέλνει περισσότερα από 2.000.000 ηλεκτρονικά μηνύματα την εβδομάδα.

Το Ίντερνετ μεταμορφώνει επίσης την αγορά συντήρησης των επιβατικών
αεροσκαφών. Η Μπόινγκ, για παράδειγμα, το χρησιμοποιεί για να πουλά
ανταλλακτικά αεροσκαφών στους πελάτες της ­ αεροπορικές εταιρείες ­ και να
μοιράζει εκατομμύρια σελίδες τεχνικών οδηγιών συντήρησης στους μηχανικούς
εδάφους. Πέρυσι πραγματοποιήθηκαν μέσω Ίντερνετ 1.600.000 πωλήσεις
ανταλλακτικών αεροσκαφών της Μπόινγκ. Ο όγκος των παραγγελιών διπλασιάστηκε σε
σχέση με το 1997.