Βομβαρδισμοί, η απάντηση στο άνοιγμα ειρήνης του Μιλόσεβιτς

Ένα… δείπνο για τέσσερις θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την εξέλιξη των
διπλωματικών προσπαθειών για πολιτική επίλυση της κρίσης στο Κόσοβο.

Ο Γερμανός καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ θα διαβουλευθεί την Τετάρτη με τον
Ρώσο διαμεσολαβητή Βίκτορ Τσερνομίρντιν, τον Αμερικανό αναπληρωτή υπουργό
Εξωτερικών Στρόουμπ Τάλμποτ και τον διαμεσολαβητή της Ευρωπαϊκής Ένωσης Μαρτί
Αχτισαάρι. Εν συνεχεία, οι κ.κ. Τσερνομίρντιν και Αχτισαάρι έχουν
προγραμματίσει να μεταβούν στο Βελιγράδι.

Ο κ. Σρέντερ, που προεδρεύει της Ένωσης το τρέχον εξάμηνο, έχει κάθε λόγο να
επιθυμεί μια άρση του αδιεξόδου, στο δείπνο που θα γίνει στο κάστρο του
Πέτερσμπεργκ: λίγες ώρες αργότερα, την Πέμπτη, πραγματοποιείται η Σύνοδος
Κορυφής της Ε.Ε., στην Κολωνία. Και καθώς οι ΝΑΤΟϊκοί βομβαρδισμοί ξεκίνησαν
με την προηγούμενη Σύνοδο Κορυφής, του Βερολίνου, ο Γερμανός καγκελάριος θα
ήθελε για λόγους συμβολικούς να τελειώσουν.

Βέβαια, ακόμη και γερμανικές διπλωματικές πηγές συναινούν ότι κάτι τέτοιο δεν
είναι ιδιαίτερα πιθανόν ­ και η Κολωνία, εάν σηματοδοτήσει κάποια εξέλιξη,
αυτό θα είναι στις 18 Ιουνίου, όταν γίνει εκεί η Σύνοδος Κορυφής της Ομάδας
των Οκτώ.

Άλλωστε, ο ίδιος ο Σρέντερ με χθεσινές του δηλώσεις ούτε λίγο ούτε πολύ
αποσαφήνισε πως η χώρα του «δεν θα μετάσχει» σε χερσαίες επιχειρήσεις ­ όχι
όμως ότι θα εμποδίσει την πραγματοποίησή τους.

Χαρακτηριστική της «απροθυμίας» της Συμμαχίας να «επενδύσει» σε μια πολιτική
λύση είναι η αντίδραση των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
στην εκ νέου επανάληψη της δήλωσης του Βελιγραδίου ότι αποδέχεται «τις αρχές»
της Ομάδας των Οκτώ.

Η Ουάσιγκτον ­ διά του Λευκού Οίκου και του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ­ υποστήριξε πως
δεν είναι σαφές εάν ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς αποδέχεται και τους πέντε όρους
του ΝΑΤΟ. Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών, Ρόμπιν Κουκ, απαίτησε πράξεις από το
Βελιγράδι και οι «15» ζήτησαν τη συμμόρφωση του Βελιγραδίου στους όρους της
διεθνούς κοινότητας.

Αισιόδοξος, όμως, εμφανίστηκε ο Ρώσος πρωθυπουργός, Σεργκέι Στεπάσιν, ο οποίος
συζήτησε την κρίση του Κοσόβου τηλεφωνικά με τον πρόεδρο Κλίντον. Η αισιοδοξία
της Μόσχας ερμηνεύεται από διπλωματικές πηγές ότι πιθανότατα ο Β.
Τσερνομίρντιν έχει αποσπάσει τη συγκατάθεση τού Σλ. Μιλόσεβιτς σε ένα ρωσικό
σχέδιο, το οποίο αποτελεί «εξειδίκευση» του πλαισίου των Οκτώ. Ωστόσο,
προσθέτουν οι ίδιες πηγές, το σχέδιο αυτό δεν αποτελεί παρά τη ρωσική
«μετάφραση» του πλαισίου αρχών ­ και δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η Δύση (και
κυρίως οι ΗΠΑ) συμφωνούν με αυτό. Για παράδειγμα, η πρόβλεψη του ρωσικού
σχεδίου για ζώνες στο Κόσοβο, όπου στο βόρειο τμήμα δεν θα πάνε δυνάμεις της
πολυεθνικής δύναμης που να είναι στο ΝΑΤΟ, αντιμετωπίζεται με μεγάλη καχυποψία
από τη Συμμαχία. Κύκλοι της υποστηρίζουν ότι ουσιαστικά με τον τρόπο αυτό ο
Μιλόσεβιτς πετυχαίνει τον στόχο του, να κρατήσει ένα εθνικά καθαρό Κόσοβο ­
έστω και μικρότερο σε έκταση.

Πρόσθετο πρόβλημα για το ρωσικό σχέδιο, σύμφωνα με δυτικές πηγές, αποτελούν οι
εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες, οι οποίοι αρνούνται να επιστρέψουν σε μια
περιοχή όπου δεν θα νιώθουν ασφαλείς «με την προστασία του ΝΑΤΟ και τον UCK».
Οπότε, λένε, εάν οι πρόσφυγες δεν μπορέσουν να επιστρέψουν στις εστίες τους,
όχι μόνον δεν θα έχουν επιτευχθεί οι στόχοι του ΝΑΤΟ, αλλά θα υπάρχουν ακόμη
μεγαλύτερα προβλήματα στα Βαλκάνια με εν δυνάμει σοβαρές συνέπειες, αφού είναι
σχεδόν βέβαιο ότι τα Σκόπια δεν θα αντέξουν για πολύ ακόμη την παρουσία των
προσφύγων. Αντιστοίχως, και η Αλβανία εάν παραμείνουν οι πρόσφυγες μπορεί
να… μπει στον πειρασμό να απαιτήσει «ανταλλάγματα» για την παρουσία τους.

Έτσι κερδίζει έδαφος στους κόλπους της Συμμαχίας ­ τόσο στις Βρυξέλλες όσο και
στην Ουάσιγκτον ­ η άποψη ότι ο Μιλόσεβιτς πρέπει να πιεστεί και άλλο, έτσι
ώστε να προχωρήσει σε πραγματικές και επί της ουσίας υποχωρήσεις, που θα
διασφαλίζουν ότι η κρίση στο Κόσοβο θα τελειώσει και δεν θα αναδυθεί εκ νέου
μετά κάποιο διάστημα.