Το Γουέμπλεϊ γυρίζει σελίδα

Στο χόρτο που θα πατήσουν απόψε Μάντσεστερ και Νιούκαστλ έχουν παρελάσει
μερικοί από τους διασημότερους παίκτες όλων των εποχών και έχουν γραφεί
συγκλονιστικές ποδοσφαιρικές στιγμές

* ΛΟΝΔΙΝΟ

Η μακέτα του νέου Γουέμπλεϊ. Οι δύο πύργοι θα θυμίζουν για πάντα την μεγάλη ιστορία του σταδίου

ΤΟ ΠΙΟ ιστορικό ποδοσφαιρικό στάδιο της Ευρώπης, το Γουέμπλεϊ του Λονδίνου,
ζει τις τελευταίες μεγάλες του στιγμές. Σήμερα φιλοξενεί έναν ακόμη τελικό τού
Κυπέλλου-Αγγλίας (Μάντσεστερ Γ. – Νιούκαστλ), τον προτελευταίο που θα
διεξαχθεί στον ναό του ποδοσφαίρου με τη σημερινή του μορφή.

Έπειτα από συζητήσεις που κράτησαν πολλά χρόνια και δίχασαν αξιωματούχους και
φιλάθλους, οι Άγγλοι αποφάσισαν την ανακατασκευή του Γουέμπλεϊ, το οποίο από
τις 11 Μαρτίου 1999 ανήκει στην εταιρεία English National Stadium Developement
Company (ENSDC), θυγατρική της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας της Αγγλίας που
κατέβαλε 103 εκατ. λίρες (51.5 δισ. δραχμές) στην ιδιοκτήτρια εταιρεία«Wembley
plc. Η ENSDC θα δαπανήσει τουλάχιστον 300 εκατ. λίρες (150 δισ. δραχμές), για
να κατασκευάσει το νέο Γουέμπλεϊ. Τα έργα επρόκειτο να αρχίσουν αυτό το
καλοκαίρι, αλλά οι ανάγκες της πραγματοποίησης των εορταστικών εκδηλώσεων για
την υποδοχή της νέας χιλιετίας θα δώσουν παράταση ζωής έναν χρόνο στο θρυλικό γήπεδο.

Για το Γουέμπλεϊ έδωσαν σκληρή μάχη εταιρείες και ομάδες που ήθελαν να το
ανακατασκευάσουν και να το εκμεταλλευθούν. Η πιο σημαντική πρόταση ήταν εκείνη
της αμερικανικής εταιρίας SFX, που προσέφερε 220 εκατ. λίρες (110 δισ.
δραχμές) για να εξασφαλίσει εκτός του γηπέδου και τις άλλες εγκαταστάσεις
(συνεδριακό κέντρο, κλειστό γήπεδο). Σημαντική ήταν και η πρόταση της Άρσεναλ
που προσέφερε 120 εκατ. λίρες (60 δισ. δραχμές), ενώ και η γνωστή μας Enic,
ιδιοκτήτρια της ΠΑΕ ΑΕΚ, έδινε ένα εντυπωσιακό ποσό για να πάρει το Γουέμπλεϊ
στην κατοχή της.

1953. Η Αγγλία παίρνει το μάθημά της από την Ουγγαρία τού «καλπάζοντος Συνταγματάρχη» Φέρεντς Πούσκας

Ο επισκέπτης του μέλλοντος θα θυμάται τον ναό του ποδοσφαίρου μόνον από τους
δίδυμους πύργους, που δεσπόζουν σήμερα στην κεντρική του είσοδο και που τα
μέχρι στιγμής σχέδια προβλέπουν να είναι το μόνο κομμάτι του γηπέδου που δεν
θα κατεδαφισθεί. Παρά τις αντιρρήσεις των κατασκευαστών (θέλουν την κατεδάφισή
τους, αφού η διατήρησή τους την ώρα που θα γίνονται οι εργασίες ανακατασκευής
θα επιβαρύνει το κόστος κατά 20 εκατ. λίρες), φαίνεται ότι θα επικρατήσει το
συναίσθημα ώστε να μείνουν οι πύργοι ως μνημείο της 76άχρονης ιστορίας του
ποδοσφαιρικού Γουέμπλεϊ. Σε αυτά τα 76 χρόνια το Γουέμπλεϊ γνώρισε τις
μεγαλύτερες στιγμές του ποδοσφαίρου και τα μεγαλύτερα ονόματα του αθλήματος,
μετά το πρώτο τέταρτο του αιώνα. Τελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου, τελικό Ευρωπαϊκού
Πρωταθλήματος, ευρωπαϊκούς τελικούς μεταξύ συλλόγων και φυσικά σχεδόν όλους
τους τελικούς του Κυπέλλου Αγγλίας, με εξαίρεση εκείνους που συνέπεσαν χρονικά
με την πρώτη ανακατασκευή του την δεκαετία του ’80. Το νέο γήπεδο, που έχει
σχεδιάσει ο αρχιτέκτονας σερ Νόρμαν Φόστερ, θα είναι έτοιμο το 2003 ώστε να
φιλοξενήσει και το Κλειστό Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου.

Το Γουέμπλεϊ εγκαινιάσθηκε στις 28 Απριλίου του 1923 και χρειάσθηκαν μόνο 300
ημέρες για να ολοκληρωθεί η κατασκευή του, που κόστισε 750. 000 λίρες εκείνης
της εποχής. Ήταν ένα έργο επίδειξης της δύναμης της Βρετανικής Αυτοκρατορίας,
αλλά έμελλε να γίνει το ποδοσφαιρικό σύμβολο όχι μόνο για τους Άγγλους, αλλά
και τους Ευρωπαίους φιλάθλους. Κανείς δεν ακούμπησε το Γουέμπλεϊ έως την
δεκαετία του ’80 που κρίθηκε ότι το γήπεδο έπρεπε να εκσυγχρονισθεί, ώστε να
παρέχει περισσότερες ανέσεις και μεγαλύτερη ασφάλεια. Τότε μειώθηκε η
χωρητικότητά του από 100.000 σε 80.000 θεατές, όλες οι θέσεις έγιναν
καθημένων, ανακαινίσθηκαν τα αποδυτήρια, δημιουργήθηκε ολυμπιακή γκαλερί και
κατασκευάσθηκαν πιο σύγχρονες θέσεις για τους εκπροσώπους του Τύπου. Όλα αυτά
κόστισαν 60 εκατ. λίρες (30 δισ. δραχμές) και οι Αγγλοι υπερηφανεύονταν ότι
κατάφεραν να παντρέψουν την παράδοση με την τεχνολογία σε ένα γήπεδο, που
έγινε μοντέρνο χωρίς να πάψει να είναι παραδοσιακό.

1966. Η μεγάλη στιγμή της Αγγλίας. Το Κύπελλο Ζιλ Ριμέ στα χέρια του Μπόμπι Μουρ. Η πιο χρυσή σελίδα γράφτηκε στο Γουέμπλεϊ. Στις εξέδρες του ( δεξιά) οι πανη-γυρισμοί των φιλάθλων με τον τρόπο της εποχής

Το Γουέμπλεϊ φιλοξένησε τον ολυμπιακό τελικό του 1948, τον τελικό του
Παγκοσμίου Κυπέλλου το 1966, το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1996, τους
ευρωπαϊκούς τελικούς του Πρωταθλητριών του 1963, του 1968, του 1971, του 1978
και του 1992 και τους τελικούς του Κυπέλλου Κυπελλούχων το 1965 και το 1993.
Όμως δεν φιλοξένησε μόνο ποδοσφαιρικούς αγώνες, όπως ίσως πολλοί πιστεύουν.
Εκεί έγιναν τελικοί του αγγλικού πρωταθλήματος ράγκμπι και μερικά αγωνίσματα
των Ολυμπιακών Αγώνων του 1948. Όταν κτίσθηκε, το 1923, στα καταπράσινα
λιβάδια του Γουέμπλεϊ Παρκ που το 1920 απαλλοτριώθηκαν για τον σκοπό αυτό, οι
κατασκευαστές του φοβήθηκαν ότι έκτισαν ένα γιγαντιαίο στάδιο 126.000 θεατών
που δεν επρόκειτο να γεμίσει ποτέ. Την αμέσως προηγούμενη χρονιά, το 1922,
μόνο 53.000 φίλαθλοι είχαν παρακολουθήσει τον τελικό Κυπέλλου στο Στάμφορντ
Μπριτζ και οι αρχές πίστευαν ότι στον τελικό του 1923 η Μπόλτον και η Γουέστ
Χαμ δεν θα γέμιζαν ούτε το μισό Γουέμπλεϊ. Όμως, στις 28 Απριλίου εκείνης της
χρονιάς 200.000 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στο Στάδιο με την πρώτη σειρά των
θεατών να βρίσκεται ένα βήμα από τις άσπρες γραμμές του αγωνιστικού χώρου.
Παρών ο βασιλιάς Γεώργιος Ε’, αλλά την παράσταση έκλεψε ένας αστυνομικός, ο
Τζορτζ Σκόρεϊ, πάνω σε ένα άσπρο άλογο που μόνος του κατάφερε να επιβάλει την
τάξη και να μη μπουν οι θεατές στον αγωνιστικό χώρο παρά τον συνωστισμό. Ο
μύθος του Γουέμπλεϊ μόλις άρχιζε. Σε αυτόν τον τελικό 63.000 θεατές δεν
πλήρωσαν εισιτήριο, αλλά το ματς εκείνο κρατάει ακόμη το ρεκόρ εισιτηρίων στην
Αγγλία με 126.947. Ο τελικός του Άσπρου Αλόγου, όπως έμεινε στην ιστορία, ήταν
ένα από τα πέντε παιχνίδια που θα μείνει στη μνήμη όσων τον παρακολούθησαν,
αλλά και εκείνων που διάβασαν γι’ αυτόν.

Τα άλλα τέσσερα παιχνίδια ήταν:

* Ο τελικός του Στάνλεϊ Μάθιους. Στις 2 Μαΐου του 1953 ο σερ Στάνλεϊ Μάθιους
πήρε επιτέλους το Κύπελλο Αγγλίας, αφού προηγουμένως το 1948 και το 1951 είχε
βρεθεί στη πλευρά των ηττημένων. Ο Μάθιους οδήγησε την Μπλάκμπουλ στη νίκη επί
της Μπόλτον με 4-3. Ένας από τους τελικούς που έμειναν στην ιστορία για τη
μεγάλη ανατροπή του σκορ, τα τραγικά λάθη των γκολκίπερ και τις αφελείς
κινήσεις των προπονητών. Ακόμα και σήμερα στην Αγγλία όταν μιλάει κανείς για
τον συγκλονιστικότερο τελικό αναφέρεται σε εκείνη την ημέρα.

1923. Διακόσιες χιλιάδες φίλαθλοι παρακολούθησαν τον τελικό Μπόλτον – Γουέστ Χαμ, ο οποίος έμεινε στην ιστορία ως ο «Τελικός του Λευκού Αλόγου»

* Ο αγώνας που άλλαξε το ποδόσφαιρο. Στις 25 Νοεμβρίου του 1953 η Εθνική
Αγγλίας υπέστη τον διασυρμό (3-6) από την Ουγγαρία, για την οποία υπελόγιζε
ότι θα ήταν εύκολος αντίπαλος. Ο αγγλικός Τύπος γνώριζε λίγα πράγματα για τον
Φέρεντς Πούσκας και την παρέα του. Οι Άγγλοι παρέταξαν μια ομάδα με μέσο όρο
ηλικίας τα 30 χρόνια. Η Ουγγαρία πήγε στο Γουέμπλεϊ με 25 νίκες και 6
ισοπαλίες στα τελευταία 31 παιχνίδια. Το ποδόσφαιρο που έπαιξαν οι Ούγγροι
προβλημάτισε τους Άγγλους, οι οποίοι μετά την πρώτη ήττα σε διεθνές επίπεδο
αναθεώρησαν την τακτική τους και κατάφεραν 13 χρόνια αργότερα να κατακτήσουν
το Παγκόσμιο Κύπελλο.

* Το χατ τρικ του Τζέφρι Χαρστ. Το 1966 η Αγγλία αναδεικνύεται Πρωταθλήτρια
Κόσμου νικώντας στον τελικό την Γερμανία με 4-2, με τρία γκολ του του Τζέφρι
Χαρστ, ενώ το άλλο γκολ είχε σημειώσει ο Πίτερς. Αυτή ήταν η πιο μεγάλη στιγμή
του αγγλικού ποδοσφαίρου.

1968. Ο σερ Ματ Μπάσμπι με τους θρυλικούς «Μπέμπηδες» λίγο πριν από την παράταση του τελικού του Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Μισή ώρα πριν από την ευρωπαϊκή καταξίωση

* Η επιβράβευση του Μπάσμπι. Στις 29 Μαΐου 1968 η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ έγινε
η πρώτη αγγλική ομάδα που σήκωσε το Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης νικώντας την
Μπενφίκα 4-1. Με τον Ματ Μπάσμπι στο πάγκο, που δέκα χρόνια νωρίτερα έχασε το
τρόπαιο στον τελικό του 1958, αλλά επιβίωσε από την αεροπορική τραγωδία του
Μονάχου και δημιούργησε την ομάδα που οδήγησε στην κορυφή του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου.

Λίγοι τυχεροί Έλληνες αξιώθηκαν να ζήσουν το Γουέμπλεϊ, το οποίο σε μερικούς
μήνες δεν θα υπάρχει πια. Ήταν η αποστολή του Παναθηναϊκού που έδωσε εκεί τον
τελικό του Πρωταθλητριών με τον Άγιαξ, στις 2 Ιουνίου του 1971, οι
ποδοσφαιριστές της Εθνικής Ελλάδος, που στις 30 Μαρτίου 1983 απέσπασαν
ισοπαλία για το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα, αλλά και ο Νίκος Νταμπίζας που πέρυσι
λίγους μήνες μετά την μεταγραφή του στη Νιούκαστλ, ευτύχησε να παίξει στον ναό
του ποδοσφαίρου στον τελικό του Κυπέλλου Αγγλίας, όπως θα κάνει και σήμερα με
την ίδια ομάδα απέναντι στη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ.