Τώρα τους φταίει και η σερβική Εκκλησία

Με τον τίτλο «Οι ουράνιοι δρόμοι της Μεγάλης Σερβίας», η «Μοντ» δημοσίευσε μια
ολοσέλιδη έρευνα με θέμα τη σερβική Εκκλησία: «Η ορθόδοξη Εκκλησία της
Σερβίας, μιλώντας για γενοκτονία των Σέρβων του Κοσόβου, αποκρυσταλλώνοντας τα
εθνικιστικά πάθη στην περιοχή αυτή, φέρει βαριά ευθύνη για τα αισθήματα
εκδίκησης που τρέφουν οι πιστοί της», είναι η άποψη που προβάλλει η γαλλική εφημερίδα.

Σερβική εκκλησία. Η γαλλική εφημερίδα «Λε Μοντ» υποστηρίζει ότι έβαλε φωτιά στο μπαρούτι διογκώνοντας υπερβολικά το ζήτημα του Κοσόβου

Ωστόσο στο κείμενο του Ξαβιέ Τερνισιέν, ο οποίος υπογράφει την έρευνα, βρίσκει
κανείς σημεία που αντιφάσκουν με το συμπέρασμα, όπως τη δήλωση του Σέρβου
Πατριάρχη Παύλου κατά τον πόλεμο της Βοσνίας: «Τη διατήρηση της Μεγάλης
Σερβίας με τίμημα το έγκλημα, δεν θα την δεχθώ. Ποτέ. Ας εξαφανισθεί η Μεγάλη
Σερβία αν είναι να διατηρηθεί μ’ αυτό το τίμημα. Ακόμη και η μικρή Σερβία να
ήταν να διατηρηθεί με τίμημα το έγκλημα, δεν θα το δεχόμουν». Και ο Τερνισιέν
διερωτάται: «Σε ποιο βαθμό η ορθόδοξη σερβική Εκκλησία φέρει ευθύνη για τη
σημερινή σύγκρουση στο Κόσοβο; Είναι σαφές ότι ουδέποτε υποστήριξε ούτε
ενθάρρυνε την “εθνική αποκάθαρση”», απαντά. «Πρέπει όμως να διαπιστώσουμε ότι
έβαλε τη φωτιά στο μπαρούτι διογκώνοντας υπερβολικά το ζήτημα του Κοσόβου και
θέτοντάς το στο επίκεντρο των εθνικιστικών ανησυχιών» ­ λίγο αργότερα
σημειώνει πάντως ότι «ο βαρύς συμβολισμός του Κοσόβου είναι πραγματικός».

Δικαιολογίες

Για να δικαιολογήσει τη θέση του, ο Τερνισιέν κάνει μια αναδρομή στην ιστορία
της σερβικής ορθόδοξης Εκκλησίας. Παραδέχεται πως βγήκε εξασθενημένη από τον
τιτοϊσμό («από το 1945 έως το 1980, το καθεστώς του Βελιγραδίου επέτρεψε την
οικοδόμηση 700 τζαμιών, 500 καθολικών εκκλησιών και μόνο 300 ορθοδόξων
εκκλησιών»), αλλά της καταλογίζει ότι στη δεκαετία του 1980 άρχισε να
«αποκαθιστά τον μύθο του Κοσόβου» ενώ εκπρόσωποί της μιλούσαν για «εξόντωση
του σερβικού λαού στο Κόσοβο» από τους «αλυτρωτιστές» και τους «Αλβανούς ναζί».

«Ουδείς μπορεί να αρνηθεί πως στη δεκαετία του ’80 υπήρχε μια ατμόσφαιρα
ανασφάλειας στο Κόσοβο που παρακινούσε τους ­ μειονοτικούς ­ Σέρβους να
εγκαταλείπουν την επαρχία», γράφει ο Τερνισιέν στη «Μοντ», προσθέτοντας ωστόσο
ότι «δεν βρίσκει κανείς πειστικά ίχνη για τις σφαγές που φέρονται να διέπραξαν
οι Αλβανοί» ­ άλλοι βεβαίως βρήκαν, όπως μπορεί κανείς να διαπιστώσει από
δημοσιεύματα της εποχής σε εφημερίδες όπως οι «Νιου Γιόρκ Τάιμς».

Δημιούργησαν κλίκα

Οι Επίσκοποι χρησιμοποιούν λοιπόν πρώτοι τον όρο «γενοκτονία» σχετικά με τους
Σέρβους του Κοσόβου, επισημαίνει η «Μοντ», και θεωρεί πως το γεγονός αυτό,
καθώς και εκδηλώσεις όπως το μνημόσυνο για τους 300.000 Σέρβους που σκοτώθηκαν
από τους ναζιστές Κροάτες Ουστάσι ή ο εορτασμός της 600ής επετείου για τη Μάχη
του Κοσσυφοπεδίου, συνέβαλαν ώστε να δημιουργήσουν ένα κλίμα γύρω από την
«ιερή γη του Κοσόβου». Αν αυτό συνιστά «βαριά ευθύνη» για τον «σερβικό
ρεβανσισμό», εναπόκειται στην κρίση των αναγνωστών της γαλλικής εφημερίδας ­
υπό το φως μάλιστα και του μνημονίου που ο Επίσκοπος Αρτέμιος του Πρίζρεν
έστειλε τον Φεβρουάριο στη Μαντλίν Ολμπράιτ και απόσπασμα του οποίου
περιλαμβάνεται στην έρευνα. Ο Επίσκοπος ζητούσε «μια ειρήνη βασισμένη στον
σεβασμό των ελάχιστων νομίμων συμφερόντων όλων των κατοίκων του Κοσόβου και
όλης της Σερβίας, χωρίς διάκριση εθνότητας ή θρησκείας» και υπογράμμιζε ότι
«το καθεστώς του Μιλόσεβιτς, που είναι στη ρίζα όλων αυτών των
επαναλαμβανόμενων κρίσεων, δεν μπορεί πλέον να είναι αξιόπιστο για να βοηθήσει
στην εξασφάλιση μιας δίκαιης και διαρκούς ειρήνης». «Ο Επίσκοπος του Κοσόβου
χαρακτηρίσθηκε τρελός από τον υπερεθνικιστή Βόισλαβ Σέσελι, μέλος του
κυβερνητικού συνασπισμού», σημειώνει ο Τερνισιέν, φροντίζοντας όμως να
αιτιολογήσει αυτή τη στάση της Εκκλησίας μάλλον κακόπιστα αποδίδοντάς της
ιδιοτελή κίνητρα: «Αφού για καιρό ήλπιζε ότι ο Μιλόσεβιτς θα της απέδιδε την
περιουσία που της είχαν κατασχέσει οι κομμουνιστές», γράφει, «η σερβική
ορθόδοξη Εκκλησία καταδίκασε σαφώς την πολιτική του, το 1992 και το 1997».