ΔΡΟΜΟΙ

… και ξεχασμένοι από τη Δύση, πολλοί καλλιτέχνες της Ρωσίας καταφεύγουν στα
άκρα για να περιγράψουν τη μετασοβιετική ζωή. Ο Ντμίτρι Βρούμπελ είναι ένας
απ’ αυτούς. Έγινε γνωστός όταν ζωγράφισε το «Θανάσιμο φιλί», που έδειχνε τον
Μπρέζνιεφ και τον Χόνεκερ να ανταλλάσσουν με ηδυπάθεια τα σωματικά υγρά τους,
πάνω σε ένα κομμάτι του βερολινέζικου τείχους, πριν από δέκα χρόνια. «Ήταν σαν
να είχαμε φτάσει στο τέλος του κυνηγιού», λέει, «σαν να είχαμε πιάσει τους
ανθρώπους που έφτιαξαν εκείνο το τερατούργημα και να είχαμε κρεμάσει πάνω του
τα κεφάλια τους σαν τρόπαια».

… (απογοήτευσης) αργότερα, τα άνθη της πολιτιστικής περεστρόικα έχουν πια
μαραθεί. Αχμάτοβα, Ναμπόκοβ, Μπρόντσκι, Σολζενίτσιν. Η Δύση κουράστηκε γρήγορα
από τη ρωσική διανόηση. Οι Ρώσοι καλλιτέχνες μοιράζονται μαζί με τους κοινούς
θνητούς τα δεινά της μετασοβιετικής ζωής: έγκλημα, φτώχεια, κατάρρευση του
κράτους, «ελευθερία» που γέννησε τόσα προβλήματα όσα θέλησε να λύσει. Η
σύγκρουση ανάμεσα στη ρωσική κουλτούρα και την αγορά ­ τους νέους κανόνες του
παιχνιδιού ­ είχε μια ζοφερή συνέπεια: την καλλιτεχνική όσο και την υλική
εξαθλίωση. Για να πάρουν χρήματα, το Μπολσόι και το Ερμιτάζ απειλούν την
κυβέρνηση με «πολιτιστικό μπλακ άουτ». Για τον ίδιο λόγο, πολλοί καλλιτέχνες
οδηγούνται σε επικίνδυνα άκρα. Όπως ο Όλεγκ Κούλικ, που φωτογραφήθηκε να
συνουσιάζεται με σκυλιά. Το δημοφιλές συγκρότημα της χέβι μέταλ «Μέταλ
Κορόζιον» δεν κρύβει τις φασιστικές του ιδέες. Ο επιχορηγούμενος συγγραφέας
Ίλια Γκλαζούνοφ ζωγραφίζει μαύρους να κλέβουν λευκές γυναίκες και Εβραίους να
ρουφάνε ρωσικό αίμα.

… (φωτ.) μοιάζει με αγιογραφία μπροστά σε τέτοια έργα. Να είναι κανείς
θαυμαστής του Όλεγκ Κούλικ είναι επικίνδυνη υπόθεση. Μια φορά συνελήφθη γιατί
δάγκωσε άσχημα τους θεατές, σε μια παράσταση στην οποία υποδυόταν τον σκύλο.
«Όταν ήρθε αυτή η ένδοξη μετακομμουνιστική εποχή», διηγείται ο ίδιος στην
«Γκάρντιαν», «διαπιστώσαμε πως δεν ήταν παρά μονάχα χάος και καταστροφή.
Είδαμε την πτώση της παλιάς τάξης, αλλά δεν είδαμε τίποτα να παίρνει τη θέση
της. Η γενιά μου, που ωρίμασε το 1989, βρέθηκε ξαφνικά μόνη. Δεν υπήρχε παλιά
γενιά για να επαναστατήσουμε εναντίον της, αφού η ιστορία την είχε ξεπεράσει.
Έτσι αποφασίσαμε να δείξουμε τη ζωή όπως είναι πραγματικά, σε μια περίοδο που
είδαμε να ξεπηδούν ζωώδη πάθη, να γεννιέται η μαφία, να γίνονται η ωμότητα και
η επιθετικότητα τα κυρίαρχα κοινωνικά συναισθήματα». Το θέατρο έχει πεθάνει, η
μουσική είναι φρικτή, σήμερα η πολιτιστική υγεία της Ρωσίας δεν είναι καλή,
λέει ο συγγραφέας Βίκτορ Γεροφέγιεφ. Ούτε του προέδρου Γιέλτσιν, ούτε της
ρωσικής πολιτικής ζωής.

… που κατοικεί στο Κρεμλίνο ξαναχτύπησε χθες. Καρατόμησε τον τέταρτο
πρωθυπουργό μέσα σε ένα χρόνο, με την ελπίδα να γλιτώσει την καθαίρεση από τη
Δούμα και να κερδίσουν οι δικοί του άνθρωποι τις προσεχείς γενικές εκλογές. Τα
ζωώδη πάθη κυριαρχούν παντού στη μετασοβιετική Ρωσία του Μπόρις Γιέλτσιν.