ΔΡΟΜΟΙ

… είναι η χριστιανική εορτή της Ανάστασης και της αιώνιας ζωής. Όμως, για
μερικούς, το Ίντερνετ προσφέρει την παράδοξη ελπίδα της κυβερνητικής αθανασίας
σ’ έναν ψηφιακό παράδεισο. «Δεν θέλω να κατακτήσω την αθανασία μέσα από το
έργο μου», είχε πει ο Γούντι Άλεν. «Προτιμώ να την κατακτήσω χωρίς να πεθάνω».
Η ανάσταση και η αθανασία, αυτά τα δυο βαθιά θρησκευτικά όνειρα, αναβιώνουν τα
τελευταία χρόνια στο Ίντερνετ. Όπως ο Γούντι Άλεν, ολοένα και περισσότεροι
«πολίτες του κυβερνοχώρου» εκφράζουν την επιθυμία τους να ζήσουν για πάντα.

… της κυβερνητικής αθανασίας βασίζεται στην άποψη ότι ο αληθινός πυρήνας της
ανθρώπινης ύπαρξης δεν βρίσκεται στο σώμα, αλλά σε ένα άυλο σύνολο πληροφοριών
που απαρτίζει τον ανθρώπινο νου. Μερικοί επιστήμονες της τεχνητής νοημοσύνης
βλέπουν, λοιπόν, τη νόηση σαν λογισμικό και τον εγκέφαλο σαν κομπιούτερ. Γι’
αυτό, υποστηρίζουν, είναι δυνατόν να αντιγραφεί το λογισμικό του ατόμου από το
νευρωνικό κομπιούτερ του εγκεφάλου σε ένα μικροτσίπ πυριτίου που θα είναι
συνδεδεμένο με το Ίντερνετ. Στο μικροτσίπ, λένε, αυτό το λογισμικό θα είναι
ουσιαστικά αθάνατο, απαλλαγμένο πια από τους περιορισμούς που θέτουν οι
αδυναμίες της σάρκας. Όπως ακριβώς στο μυθιστόρημα «Αληθινά Ονόματα» του
Βέρνορ Βιντζ. Εκεί, η ηρωίδα επισκέπτεται τον κυβερνοχώρο, όπου κάθε τόσο
μεταβιβάζει ένα μέρος από την προσωπικότητά της σε μια εικονική «κατασκευή»,
δημιουργώντας έναν εαυτό που ζει ψηφιακά ακόμη και μετά τον φυσικό θάνατό του.

… είναι ότι σε αυτή την υλιστική εποχή παρατηρείται μια επιστροφή στην παλιά
ιδέα της δισυπόστατης φύσης του ανθρώπου: θνητό σώμα και αθάνατη ψυχή. Βέβαια,
είναι μια θεώρηση τεχνολογική, στην οποία η «ψυχή» δεν έχει τη χριστιανική
ηθική διάσταση. Αυτή η νέα «φιλοσοφία» προέρχεται κυρίως από τον χώρο της
τεχνητής νοημοσύνης. Ο καθηγητής Χανς Μόραβετς, από το Πανεπιστήμιο Κάρνεγκι
Μέλον, υποστηρίζει ότι πλησιάζει η ημέρα που θα είναι δυνατή η μεταφορά του
ανθρώπινου νου σε ένα κομπιούτερ. Ακόμη και αν «πέσει» το σύστημα, λέει, δεν
θα σημάνει τον θάνατό του, αφού θα υπάρχει αντίγραφό του σε δίσκο. Η αποθέωση
αυτών των κυβερνοθρησκευτικών ονειρώξεων είναι η «ψηφιακή ανάσταση». Οι
αρχαιολόγοι του μέλλοντος, λέει ο Μόραβετς, θα είναι σε θέση να αναπαράγουν
«έναν άνθρωπο που θα έχει πεθάνει, σε οποιαδήποτε φάση της ζωής του», να
ξαναφέρουν την «ψυχή» του στη «ζωή», σε μια ηλεκτρονική προσομοίωση ολόκληρου
του πλανήτη.

… είναι ότι οι αρχιτέκτονες της κυβερνητικής αθανασίας δεν δείχνουν καμιά
διάθεση να εγκαταλείψουν τα θνητά σώματά τους. Ονειρεύονται την υπέρβαση των
περιορισμών της σάρκας, αλλά δεν μπορούν να κάνουν χωρίς τις απολαύσεις της.
Θέλουν τις ηδονές της, αλλά χωρίς τους περιορισμούς της. Επιθυμούν την
Ανάσταση χωρίς τη Σταύρωση. Ο υλιστικός δυτικός κόσμος είχε πάντα αυτή την
αντιδιαλεκτική στάση. Αντίθετα, στην Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία, το κορυφαίο
γεγονός του Πάσχα είναι η Σταύρωση ως προϋπόθεση για την Ανάσταση, που
αναδύεται μέσα από μια μακραίωνη θρησκευτική και ιστορική συμβάδιση, ιδίως στα
Βαλκάνια, όπως δείχνει και η περιπέτεια της Γιουγκοσλαβίας.