Φέτα: μετά την ονομασία κινδυνεύουν και οι εξαγωγές

Φόβους για τις ελληνικές εξαγωγές εκφράζουν οι επιχειρηματίες μετά την απόφαση
του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για αναπομπή του Κανονισμού 1107/96,
που κατοχυρώνει τη φέτα ως ελληνικό Προϊόν Ονομασίας Προέλευσης. Σήμερα, η
φέτα κατέχει το μεγαλύτερο ποσοστό στις εξαγωγές τυροκομικών προϊόντων, που
φτάνει το 70% του συνόλου των εξαγωγών τυριών

Η άρνηση να αναγνωριστεί η ελληνική προέλευση της φέτας, με την απόφαση του
Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, θέτει σε κίνδυνο τις εξαγωγές. Οι
επιχειρηματίες ανησυχούν για την απόφαση να μην αναγνωριστεί η φέτα ως
ελληνικό Προϊόν Ονομασίας Προέλευσης και θεωρούν ότι αυτό πρέπει σύντομα να
αντιμετωπιστεί, διότι το 70% των ελληνικών εξαγωγών στα τυροκομικά προϊόντα
κινδυνεύει να χάσει τις μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές που κατείχε έως σήμερα.

Η είδηση για την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ήρθε να ταράξει, για μία
ακόμη φορά, τα νερά στη βιομηχανία γαλακτοκομικών προϊόντων. Αυτή τη φορά και
οι τρεις «μνηστήρες» που διεκδικούν τη φέτα από τη χώρα μας, ευελπιστούν να
καταλάβουν αυτοί τα μερίδια στις αγορές που μέχρι τώρα κατέχει η Ελλάδα. Η
Δανία, η Γαλλία και η Γερμανία προσέβαλαν την απόφαση της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής, που από το 1996 κατοχύρωνε το παραγόμενο τυρί φέτα στην Ελλάδα ως
Προϊόν Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ). Το σκεπτικό της προσβολής της απόφασης της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής στηρίζεται στο ότι, εδώ και χρόνια, στις χώρες αυτές
ορισμένα τυριά παραγόμενα από αγελαδινό γάλα διατίθενται στο εμπόριο με την
ονομασία φέτα και, επομένως, θα μπορούσαν και οι χώρες αυτές να παράγουν το
ίδιο προϊόν με το ελληνικό.

Ο Γ. Ανωμερίτης

Και ενώ το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποφάσισε την αναπομπή του Κανονισμού 1107/96,
που κατοχυρώνει τη φέτα ως ελληνικό προϊόν για τυπικούς λόγους, η ηγεσία του
υπουργείου Γεωργίας, διά στόματος του υπουργού κ. Γιώργου Ανωμερίτη, δήλωσε
ότι δεν δημιουργείται πρόβλημα, καθώς το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων
δεν έκανε δεκτή την πρόταση του Ιταλού εισαγγελέα, που φέρεται ότι είχε
προτείνει να θεωρηθεί η «φέτα» κοινή ονομασία. Μάλιστα, ο κ. Ανωμερίτης έκανε
σαφές ότι το θέμα παραμένει ανοικτό και πως θα πρέπει να επιληφθεί του θέματος
εκ νέου η Επιτροπή για την κατοχύρωση του ελληνικού τυριού ως Προϊόντος
Ονομασίας Προέλευσης. Από τη δική τους πλευρά, εκπρόσωποι των
γαλακτοβιομηχανιών, αλλά και εκπρόσωποι παραγωγών, εκδηλώνουν τη δυσαρέσκειά
τους για την απόφαση αυτή και δεν κρύβουν τους φόβους τους για ενδεχόμενες
μειώσεις των εξαγωγών της φέτας προς τις αγορές της Ευρώπης, επισημαίνοντας
μάλιστα ότι η απόφαση αυτή θέτει σε άμεσο κίνδυνο ένα τμήμα της ελληνικής
βιομηχανίας γαλακτοκομικών προϊόντων, που τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει
μεγάλη ανάπτυξη. Σύμφωνα με στοιχεία έρευνας του ΙΟΒΕ, το μεγαλύτερο τμήμα της
κατανάλωσης τυριού, περίπου 50%, καλύπτει η φέτα, παρά το γεγονός ότι τα
τελευταία χρόνια δέχτηκε πιέσεις. Μάλιστα, όπως αναφέρεται στη μελέτη του
ΙΟΒΕ, μεγάλες εταιρείες του κλάδου δραστηριοποιήθηκαν στην παραγωγή φέτας
παράγοντας τυποποιημένα και επώνυμα προϊόντα, συσκευασμένα ή μη, με έντονη
διαφημιστική υποστήριξη.

Το 70% των εξαγωγών

Οι εκπρόσωποι των εταιρειών κάνουν λόγο για ένα μεγάλο πλήγμα που δέχεται ένα
κατεξοχήν ελληνικό τυροκομικό προϊόν, το οποίο ­ εκτός των άλλων ­ είναι στην
ουσία το μοναδικό γνωστό ελληνικό τυρί στη διεθνή αγορά με μερίδιο στις
εξαγωγές τυριών της τάξης του 70%. Μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΟΒΕ,
την τελευταία πενταετία οι εξαγωγές της φέτας παρουσίασαν αύξηση της τάξης του
15%. Όπως λέει ο κ. Α. Κραββάς, αναπληρωτής γενικός διευθυντής της εταιρείας
ΜΕΒΓΑΛ, «αν και ακόμη δεν έχει τίποτα οριστικοποιηθεί, θα μπορούσαμε να πούμε
ότι οποιαδήποτε αρνητική εξέλιξη στο θέμα θα δημιουργήσει προβλήματα, όχι
μονάχα στις ελληνικές εξαγωγές της φέτας, αφού το ελληνικό προϊόν υπάρχει στις
αγορές της Γερμανίας, της Ιταλίας και άλλων χωρών και δέχεται ανταγωνισμό από
προϊόντα που φέρουν το όνομα “φέτα”, με επιτυχία θα έλεγα, αλλά και στην
εγχώρια αγορά. Και αυτό, διότι θα δεχτούμε επίθεση και ξένων προϊόντων με την
ίδια ονομασία. Αυτό, ίσως, είναι και το πιο σημαντικό, αφού η μεγαλύτερη αγορά
που διαθέτουμε είναι η δική μας. Στην Ελλάδα καταναλώνεται το μεγαλύτερο μέρος
της παραγωγής. Κανείς, λοιπόν, δεν μπορεί να ξέρει τι θα ακολουθήσει, αν με
την ίδια ονομασία και χωρίς καμία διάκριση ξένα προϊόντα διατίθενται στην
ελληνική αγορά», τονίζει και συμπληρώνει ότι όλοι περιμένουν τις επόμενες
ημέρες την επίσημη μετάφραση της απόφασης, ώστε να καθορίσουν τις κινήσεις
τους για το μέλλον.

Ερώτηση

Σύμφωνα με στοιχεία της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, από τον συνολικό τζίρο
των εξαγωγών τυροκομικών προϊόντων στο εξωτερικό, που ήταν το 1997 αξίας 13
δισεκατομμυρίων δραχμών, το μερίδιο της φέτας στην αξία των εξαγωγών ήταν
μεγαλύτερο από 9 δισεκατομμύρια δραχμές. Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης
απορροφούν τις μεγαλύτερες ποσότητες των ελληνικών τυριών και ειδικότερα της
φέτας, συγκεντρώνοντας τα τελευταία χρόνια όλο και μεγαλύτερα μερίδια. Η αγορά
της Γερμανίας αποτελεί την κυριότερη αγορά, παρά το γεγονός ότι και εκεί
κυκλοφορεί φέτα από αγελαδινό γάλα. Ακολουθούν η Γαλλία, η Ιταλία και οι άλλες
χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι μεγάλες βιομηχανίες κρατούν στάση αναμονής και
δεν αποκαλύπτουν τα χαρτιά τους, αν πρώτα δεν ληφθεί οριστική απόφαση για την
ονομασία του ελληνικού τυριού. Η μάχη δεν έχει χαθεί ακόμη, αφού ­ σύμφωνα με
δηλώσεις του υπουργού Γεωργίας ­ η απόφαση που έχει ληφθεί δίνει στην
Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη δυνατότητα, και στη χώρα μας την υποχρέωση, να
ετοιμάσουν ακριβή και πληρέστερο φάκελο για την καταχώριση της φέτας ως ΠΟΠ
(Προϊόν Ονομασίας Προέλευσης).

Τις ανησυχίες τους ότι η απώλεια του δικαιώματος της Ονομασίας Προέλευσης της
ελληνικής φέτας θα δημιουργήσει προβλήματα και στους καταναλωτές, εκφράζουν οι
καταναλωτικές οργανώσεις. Η δυνατότητα εισαγωγής και άλλων τυριών, με την ίδια
ονομασία, θα δημιουργήσει σύγχυση στους αγοραστές, με αποτέλεσμα την αδυναμία
του καταναλωτή να μπορεί να αγοράζει με σιγουριά το παραδοσιακό προϊόν,
γνωρίζοντας επακριβώς τη σύσταση και την ποιότητά του.

Μακροπρόθεσμα, ενδέχεται να παρατηρηθεί μείωση των τιμών λόγω του έντονου
ανταγωνισμού ξένων και ελληνικών προϊόντων, όμως αυτό δεν είναι απόλυτα προς
όφελος των καταναλωτών, αφού δεν θα είναι σε θέση να γνωρίζουν με σιγουριά αν
το προϊόν που θα καταναλώνουν, είτε αγοράζοντάς το από τα καταστήματα ειδών
διατροφής είτε στα εστιατόρια, είναι της ίδιας ποιότητας και θρεπτικής άξιας
με την ελληνική παραδοσιακή φέτα και αν η έστω χαμηλότερη τιμή ανταποκρίνεται
στο προσφερόμενο σε αυτούς προϊόν.