ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Το φάντασμα του εννέα

«Δεν θέλω να ταξιδέψω! Αν φύγω, θα πεθάνω εκεί!». Ήταν η 27η Νοεμβρίου 1985.
Εκατόν ενενήντα εννέα μέρες αργότερα, οι φόβοι του θα επαληθεύονταν.

Χόρχε Λουίς Μπόρχες. Η ζωή του ήταν σημαδεμένη από το 3 και το 9

ΟΛΟΚΛΗΡΟ εκείνο τον Νοέμβριο, ο Αλμπέρτο Κασάρες του τηλεφωνούσε κάθε μέρα για
να οργανώσουν μαζί την έκθεση των πρώτων εκδόσεων των βιβλίων του. «Να με
παίρνεις στις δέκα», του είχε πει ο συγγραφέας. Την καθορισμένη ώρα σήκωνε το
τηλέφωνο, έλεγε «Η ώρα είναι δέκα», κι άρχιζαν να κουβεντιάζουν διάφορα θέματα
μέχρι να φτάσουν στο επίμαχο ζήτημα της έκθεσης που εκείνος στην
πραγματικότητα δεν την ήθελε γιατί τον εκνεύριζε η λατρεία των πρώτων εκδόσεων.

Την ημέρα της έκθεσης, στις 27 Νοεμβρίου, ο άνθρωπος που απάντησε στο τηλέφωνο
ήταν αγνώριστος. Αφού είπε «Η ώρα είναι δέκα», έσπευσε να προσθέσει: «Δεν
μπορώ να έλθω στην έκθεση. Πρέπει να φύγω αύριο για την Ευρώπη κι έχω να
διευθετήσω μερικά ζητήματα». Ο Κασάρες πανικοβλήθηκε. Αναζήτησε τη Φάνι, την
63χρονη οικονόμο του συγγραφέα, και της ζήτησε να μεσολαβήσει. Όταν
ξανατηλεφώνησε, άκουσε μια οργισμένη κραυγή: «Ακόμη εκεί είσαι; Πότε θα έλθεις
να με πάρεις;».

Στην έκθεση ο συγγραφέας έλαμπε. Μιλούσε αδιάκοπα, φιλούσε όλο τον κόσμο,
υπέγραφε όποιο βιβλίο του έδιναν ­ αφού ρωτούσε τον τίτλο του, ώστε να
προσαρμόσει το σχόλιό του. Για ένα θέμα έδειχνε να ανησυχεί: το ταξίδι που θα
έκανε την άλλη μέρα στην Ευρώπη. Κάποια στιγμή ξέσπασε: «Δεν θα επιστρέψω
ποτέ. Είμαι άρρωστος». Μα κανείς δεν πίστεψε ότι κυριολεκτούσε.

Η Φάνι μάθαινε γι’ αυτόν από τις ειδήσεις. Έτσι πληροφορήθηκε και τον θάνατό
του, στις 14 Ιουνίου του 1986, εκατόν ενενήντα εννέα μέρες μετά τον τελευταίο
αποχαιρετισμό του στην Αργεντινή. Το 9 θα έπαιζε στον συγγραφέα ακόμη ένα
παιχνίδι, το τελευταίο. Ο αριθμός αυτός, άλλωστε, δεν τον εγκατέλειψε σε όλη
του τη ζωή (εκτός από την ημέρα της γέννησής του: το μωρό ήταν οκταμηνίτικο).
Το 9 και το 3 ήταν οι μοιραίοι του αριθμοί. Έμενε στον αριθμό 994 της οδού
Μαϊπού, στο Μπουένος Άιρες. Η μητέρα του πέθανε στα 99 της χρόνια. Την
τελευταία του μέρα στην πατρίδα έφαγε στο εστιατόριο απέναντι από το σπίτι
του, στον αριθμό 963, κι έπειτα αποχαιρέτησε την οικονόμο του με την οποία
ήταν μαζί για 39 χρόνια.

Σχετικές αναφορές δεν λείπουν κι από το έργο του. Στο βιβλίο του «Ο αθάνατος»
γράφει: «Υπήρχαν εννέα πόρτες σ’ εκείνο το υπόγειο. Οι οκτώ οδηγούσαν σ’ ένα
λαβύρινθο που κατέληγε στο ίδιο δωμάτιο. Η ένατη έβγαζε σε ένα δεύτερο κυκλικό
δωμάτιο, ίδιο με το πρώτο». Κι όταν τον ρωτούσαν γι’ αυτή την εμμονή του,
υπενθύμιζε ότι ο Αδάμ γεννήθηκε 33 ετών και ο Χριστός πέθανε στην ίδια ηλικία.

Στις 24 Αυγούστου της χρονιάς που έχει τρεις φορές το γινόμενο τρία επί τρία,
η ανθρωπότητα ετοιμάζεται να τιμήσει τα εκατό χρόνια από τη γέννηση του
μεγάλου Χόρχε Λουίς Μπόρχες.