ΠΡΟΣΩΠΑ Ο άρχοντας της κοιλάδας Ζίου

Πριν από επτά χρόνια δήλωνε «νεοκομμουνιστής»· ακροδεξιός σήμερα, ο ηγέτης των
Ρουμάνων ανθρακωρύχων αναζητεί ένα ρόλο «σε εθνικό επίπεδο».

Μίρον Κοζμά. Θέλει τώρα να εκφρασθεί «σε εθνικό επίπεδο»

«ΑΓΩΝΙΖΟΜΑΣΤΕ, πεθαίνουμε, τον Κοζμά υπερασπιζόμαστε!», «Κοζμά, μην ξεχνάς,
είμαστε ο στρατός σου»: πολλά από τα συνθήματα των 15.000 Ρουμάνων
ανθρακωρύχων που κατευθύνονταν προς το Βουκουρέστι αναφέρονταν στον Μίρον
Κοζμά, τον χαρισματικό αρχηγό τους. Η διαμαρτυρία τους έληξε χθες το βράδυ,
έπειτα από συμφωνία του Κοζμά με τον πρωθυπουργό Ράντου Βασίλε, ο οποίος
φαίνεται πως αποδέχθηκε τα κυριότερα αιτήματά τους. Και οι ανθρακωρύχοι
άρχισαν να επιστρέφουν στην κοιλάδα τους.

Πριν από επτά χρόνια, ο Κοζμά είχε κατεβάσει και πάλι στην πρωτεύουσα τους
«μαυρομούρηδές» του για να χτυπήσουν τους φοιτητές που αμφισβητούσαν το
καθεστώς τού τότε προέδρου Ίον Ιλιέσκου. Ένα χρόνο αργότερα, τον Σεπτέμβριο
του 1991, οδηγούσε και πάλι τους ανθρακωρύχους στο Βουκουρέστι εναντίον του
πρωθυπουργού Πέτρε Ρομάν, ο οποίος αρνείτο να ικανοποιήσει τις διεκδικήσεις
τους. Εκείνη την εποχή ο Κοζμά δήλωνε «νεοκομμουνιστής». Έκτοτε πέρασε στις
τάξεις της εθνικιστικής και ρατσιστικής Ακροδεξιάς, έγινε αντιπρόεδρος του
κόμματος Ρομάνια Μάρε (Μεγάλη Ρουμανία), και τώρα έχει κηρύξει τον πόλεμο στον
χριστιανοδημοκράτη πρόεδρο Εμίλ Κονσταντινέσκου υπερασπιζόμενος τα συμφέροντα
των ανθρακωρύχων «του» της κοιλάδας Ζίου. «Όσοι δεν είναι μαζί μας είναι
εναντίον μας», επαναλαμβάνει. Και οι ανθρακωρύχοι τον ακολουθούν, κάποιοι
γιατί φοβούνται ότι θα τους τιμωρήσει αν δεν το κάνουν, αλλά οι περισσότεροι
επειδή πιστεύουν πραγματικά σ’ αυτόν τον ηγέτη, τον οποίο δηλώνουν έτοιμοι να
υπερασπιστούν ακόμη και «με τίμημα τη ζωή τους».

Πατέρας δύο παιδιών, ο Κοζμά έχει ωστόσο ανταλλάξει από καιρό τον κασμά του
ανθρακωρύχου με το κινητό τηλέφωνο κι ένα Ρενώ Λαγκούνα. Το Ιανουάριο του 1997
είχε συλληφθεί για «εξέγερση κατά της κρατικής εξουσίας» για τη δεύτερη
αιματηρή κάθοδό του στο Βουκουρέστι (είχε ως αποτέλεσμα τρεις νεκρούς και 455
τραυματίες). Ωστόσο η κατηγορία δεν αποδείχθηκε και αφέθηκε ελεύθερος έπειτα
από 19 μήνες. Έχει ακόμη απασχολήσει την επικαιρότητα όταν σκότωσε μία γυναίκα
σε αυτοκινητικό δυστύχημα καθώς και όταν ξυλοκόπησε έναν αστυνομικό κι ένα
δημοσιογράφο. Περνά τις διακοπές του στο εξωτερικό, όπως οι υπόλοιποι
νεόπλουτοι της Ρουμανίας, και κυκλοφορούν φήμες για διασυνδέσεις του με το
οργανωμένο λαθρεμπόριο. Σε μια συνέντευξή του, τον περασμένο Αύγουστο, είχε
δηλώσει πως η κοιλάδα Ζίου είναι «πολύ μικρή γι’ αυτόν» και ότι θέλει «να
εκφρασθεί σε εθνικό επίπεδο». Για τους ανθρακωρύχους πάντως είναι ένας
«Μεσσίας»: πριν από τη χθεσινή συμφωνία, οι παρατηρητές έλεγαν ότι μια λέξη
του Κοζμά θα αρκούσε για να σταματήσουν τη διαμαρτυρία τους.