Το αιώνιο πρόβλημα

Ποιος είναι Εβραίος; Ακόμα και αυτό το ερώτημα εντάσσεται στον ανελέητο πόλεμο
που διεξάγεται μεταξύ των ορθοδόξων Εβραίων, που επιχειρούν να επιβάλουν σε
κάθε έκφανση της ζωής τον εβραϊκό νόμο και όλων εκείνων οι οποίοι εμμένουν
στον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους του Ισραήλ.

Σύγκρουση νόμων. Η παρουσία των ορθοδόξων Εβραίων είναι ολοένα και πιο έντονη στην ισραηλινή κοινωνία

ΜΕ ΣΩΡΕΙΑ αποφάσεων, τα ισραηλινά δικαστήρια περιορίζουν την εξουσία και τα
προνόμια των ορθοδόξων Εβραίων. Ύστερα από κάθε ετυμηγορία, τα θρησκευτικά
κόμματα στο Κοινοβούλιο επιδιώκουν να επανακτήσουν την απολεσθείσα ισχύ τους
μέσω των νομοθετημάτων. Ένας απηνής πόλεμος διεξάγεται ανάμεσα στα δικαστήρια
και τα θρησκευτικά κόμματα, διαιωνίζοντας το πολιτισμικό χάσμα που διχάζει την
ισραηλινή κοινωνία.

Με δεδομένη την αγριότητα αυτού του πολέμου, πολλοί πιστεύουν ότι θα
τερματιστεί με μία τελική αναμέτρηση, κατά την οποία το Ισραήλ θα αναγκαστεί
να συμβιβάσει τις αντιφάσεις του να είναι ταυτόχρονα πατρίδα των Εβραίων και
κοσμική δημοκρατία.

Ορισμένοι προβλέπουν ότι η λαϊκή έντονη αντίδραση εναντίον της νέας πολιτικής
ισχύος των ορθοδόξων Εβραίων θα εκφραστεί μέσα από νόμους, που θα
απεγκλωβίσουν κατά κάποιο βαθμό το κράτος από την θρησκεία.

ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ

«Αποτέλεσμα της αυξανόμενης πολιτικής εξουσίας στα χέρια των ορθοδόξων και
υπερ-ορθοδόξων είναι η αντιπαράθεση που εξωθεί το Ισραήλ προς την κατεύθυνση
του διαχωρισμού της κυβέρνησης από την θρησκεία», δηλώνει ο ραβίνος Ισμάρ Σρος
του Εβραϊκού Θεολογικού Σεμιναρίου της Νέας Υόρκης.

Τους τελευταίους μήνες τα δικαστήρια κατάφεραν ισχυρά πλήγματα κατά των
ορθοδόξων, προκαλώντας την οργή τους. Με δικαστικές αποφάσεις επετράπη η
συμμετοχή των μεταρρυθμιστών ραβίνων στα πανίσχυρα δημοτικά θρησκευτικά
συμβούλια, καταργήθηκε το προνόμιο της απαλλαγής από την στρατιωτική θητεία
των φοιτητών των εκκλησιαστικών σχολών και καθιερώθηκε η λειτουργία των
καταστημάτων των κιμπούτς και το Σάββατο.

Και σε κάθε περίπτωση, τα θρησκευτικά κόμματα με νομοθετήματα μπλόκαραν τις
δικαστικές αποφάσεις, μερικές φορές όχι μόνο με την υποστήριξη, αλλά με την
άμεση βοήθεια του πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου.

Αλλά το μαχαίρι στο κόκαλο έβαλε απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, που
ανέτρεψε την εξουσία των ορθοδόξων ραβίνων να καθορίζουν ποιος είναι Εβραίος.

ΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

Ο δικαστής Ααρόν Μπαράκ ανάγκασε την ισραηλινή κυβέρνηση να αποδέχεται και να
καταγράφει ως Εβραίους εκείνους που προσηλυτίσθηκαν στο Ισραήλ στον Ιουδαϊσμό
από μεταρρυθμιστές ραβίνους.

Ύστερα από δικαστικές αποφάσεις, η κυβέρνηση αναγκάστηκε να δέχεται ως
Εβραίους εκείνους που προσηλυτίσθηκαν στον Ιουδαϊσμό στο εξωτερικό από
μεταρρυθμιστές ραβίνους και στην συνέχεια μετανάστευσαν στο Ισραήλ. Αλλά το
κύμα των μεταναστών από τις πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες και την Αιθιοπία,
μεταξύ των οποίων ήταν και πολλοί συγγενείς τους μη Εβραίοι, υποχρέωσε την
χώρα να αντιμετωπίσει το θέμα των προσηλυτισμών και μέσα στο Ισραήλ.

Πολλοί στράφηκαν σε συναγωγές μεταρρυθμιστών για να προσηλυτισθούν, για να
διαπιστώσουν αργότερα ότι ο προσηλυτισμός τους ήταν άκυρος στα μάτια της
κυβέρνησης, η οποία έχει παραχωρήσει τον έλεγχο των θρησκευτικών υποθέσεων
στους ορθόδοξους ραβίνους.

ΑΛΛΑ η απόφαση του δικαστή Ααρόν Μπαράκ τους αφαιρεί πλέον αυτό το προνόμιο
και είναι βέβαιο ότι τα θρησκευτικά κόμματα θα επιχειρήσουν να την ακυρώσουν
με κάποιο νομοσχέδιο που θα καταθέσουν στην Βουλή, πριν ή μετά τις πρόωρες
εκλογές του Μαΐου.

Από την ίδια την φύση τους, τα δικαστήρια αποτελούν απειλή για τους
ορθοδόξους, όταν καλούνται να αποφανθούν περί θρησκευτικών ζητημάτων.

Οι νόμοι τούς οποίους ερμηνεύουν είναι κοσμικοί και όχι θρησκευτικοί και οι
αρχές που διαφυλάσσουν είναι δημοκρατικές και όχι θεοκρατικές.

Η σχέση ανάμεσα στη θρησκεία και το κράτος αποτελεί το κεντρικό ζήτημα για την
ταυτότητα του Ισραήλ και του σύγχρονου Ιουδαϊσμού.

«Αυτό που συμβαίνει στο Ισραήλ είναι μία σύγκρουση ανάμεσα σε δύο κώδικες,
ανάμεσα στον εβραϊκό νόμο και τον δυτικό νόμο», λέει ο Αβιράμα Γκολάν, ειδικός
επί θρησκευτικών θεμάτων της εφημερίδας «Χααρέτζ». «Μπορεί να επιλυθεί το
πρόβλημα; Δεν ξέρω. Είναι ένα στοίχημα για μας. Αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι
μπορούμε να ζούμε σ’ ένα φυσιολογικό κράτος».