Το… ειδύλλιο Σημίτη – Αρσένη

Φεβρουάριος του 1996. Συζήτηση προ ημερησίας διατάξεως στη Βουλή με
αντικείμενο την κρίση στα Ίμια.

Διαφοροποιήσεις τέλος. Η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση φέρνει Πρωθυπουργό και υπουργό Παιδείας ακόμα πιο κοντά…

ΣΤΟ Περιστύλιο τα προγνωστικά δίνουν και παίρνουν για την εξέλιξη που θα έχει
η συζήτηση αυτή, η οποία έχει προκληθεί από την αξιωματική αντιπολίτευση.
Προγνωστικά που έχουν να κάνουν κυρίως με τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Γεράσιμο
Αρσένη και τη στάση που θα τηρήσει. Ο Γερ. Αρσένης δεν εκπλήσσει κανέναν, όταν
παίρνοντας τον λόγο στη Βουλή στρέφεται προς τον Πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη και
τονίζοντας μία προς μία τις λέξεις τον ρωτά:

­ Τι συμφωνήσατε με τους Αμερικανούς εκείνη τη νύχτα; Πρέπει η Βουλή να το
πληροφορηθεί, και μαζί της και ο ελληνικός λαός.

Έπειτα κάθεται στη θέση του. Η παγωμένη αίθουσα κάνει αρκετή ώρα να συνέλθει,
και ο Κώστας Σημίτης αρκείται απλώς να διαβεβαιώσει τους βουλευτές ότι «καμία
συμφωνία δεν έγινε κάτω από το τραπέζι». Αλλά η ζημιά, όπως θα εκτιμηθεί κατ’
επανάληψη στο Περιστύλιο της Βουλής, και για πολύ χρόνο ακόμη, έχει γίνει. Αν
ο υπουργός Εθνικής Άμυνας κατηγορεί τον Πρωθυπουργό για ένα θέμα που έχει τον
χαρακτήρα της «εθνικής ήττας», τότε περισσεύει οποιαδήποτε συζήτηση…

Η ΑΛΛΑΓΗ

Από εκείνη τη νύχτα στη Βουλή έχουν περάσει σχεδόν τρία χρόνια. Και αν μέχρι
πρότινος οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ υποστήριζαν χαριτολογώντας ότι «ο Άκης
Τσοχατζόπουλος είναι ο πιο πιστός βουλευτής του Κώστα Σημίτη», σήμερα με
βεβαιότητα μπορεί να αναφέρει κανείς ότι ουδείς άλλος είναι τόσο πιστός στον
Πρωθυπουργό όσο ο Γεράσιμος Αρσένης. Άλλωστε έχει έναν τουλάχιστον σοβαρό λόγο
και το κάνει: χωρίς τη στήριξη του Πρωθυπουργού ­ που μέχρι τώρα έχει
εκδηλωθεί αφειδώλευτη ­ όχι μόνο δεν περνάει η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, αλλά
είναι εξαιρετικά αβέβαιο και το πολιτικό του μέλλον…

Η εποχή των διαφοροποιήσεων του σημερινού υπουργού Παιδείας σε κάθε ευκαιρία
εντός του Υπουργικού Συμβουλίου, αλλά και εκτός αυτού, ανήκει πια στο
παρελθόν. Η τακτική αυτή, που είχε στοιχίσει στον κ. Αρσένη μια θέση στην
Πολιτική Γραμματεία του ΠΑΣΟΚ ­ αποκλεισμός που τον έκανε το φέρει βαρέως για
πολύ μεγάλο διάστημα και να το αποδίδει σε αποκλειστικά προσωπικούς λόγους ­
έχει δώσει τη θέση της, αναφέρουν συνεργάτες του Πρωθυπουργού, στη
«δημιουργική συνεισφορά» με θέσεις και προτάσεις. Τι έχει αλλάξει από τον
Φεβρουάριο του 1996 και την κρίση στα Ίμια μέχρι σήμερα; Μία προσεκτική
προσέγγιση στο θέμα φανερώνει ότι και οι δύο πλευρές έχουν βάλει «νερό στο
κρασί τους». Ο Γεράσιμος Αρσένης, που ποτέ στην ουσία δεν αποδέχθηκε την ήττα,
κατά την πρώτη ψηφοφορία της 16ης Ιανουαρίου 1996 όταν έλαβε 50 ψήφους έναντι
53 των δύο πρώτων, του Κ. Σημίτη και του Α. Τσοχατζόπουλου (απέδιδε την ήττα
σε μεθοδεύσεις κομματικών αντιπάλων), έκανε μια μεγάλη στροφή αμέσως μετά το
Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, όταν ο Κ. Σημίτης κυριάρχησε του Α. Τσοχατζόπουλου.
Περιόρισε σημαντικά τις κινήσεις στον χώρο της εσωκομματικής αντιπολίτευσης,
δέχθηκε χωρίς αντίρρηση ουσιαστικά τη μετακίνησή του από το υπουργείο Εθν.
Άμυνας, αμέσως μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 1996, και το κυριότερο:
άφησε πολύ χαλαρούς τους δεσμούς στην ομάδα που είχε στην Κεντρική Επιτροπή
και την Κοινοβουλευτική Ομάδα.

«ΝΑ ΠΕΤΥΧΕΙ»

Ξεκινώντας από τη βασική εκτίμηση ότι ο Κ. Σημίτης «είναι πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ
και Πρωθυπουργός για τουλάχιστον μία ακόμη 4ετία», έκανε γνωστό στους φίλους
του ότι αυτός «δεν πρόκειται να κάνει τίποτε για να ανατρέψει αυτό το
δεδομένο». Και ακόμη πως θα εργαστεί «για να πετύχει η κυβέρνηση». Βεβαίως «θα
διατηρεί τις απόψεις του, όπου κρίνει αναγκαίο», αλλά «θα συνεισφέρει
εποικοδομητικά, όπου μπορεί». Η τακτική αυτή που κράτησε περίπου έναν χρόνο,
έως τα τέλη του 1997, οδήγησε στην πλήρη σχεδόν αφυδάτωση της ομάδας Αρσένη ­
μόνο οι βουλευτές Δημ. Πιπεργιάς και Ν. Κατσέλη μπορεί να πει κανείς ότι
αναφέρονται ευθέως πλέον σε αυτόν.

Και η εσωκομματική αντιπολίτευση, που επιχείρησε αρκετές φορές δια του Παντελή
Οικονόμου (κυρίως) να «συνεννοηθεί» μαζί του έστω και σε μία πλατφόρμα που
αφορά τα εθνικά θέματα, διαπίστωσε ακριβώς αυτό το κλίμα. Σήμερα, οι επαφές
αυτές έχουν διακοπεί, αλλά πριν συμβεί αυτό είχε σημειωθεί η πλήρης ταύτιση
του Γ. Αρσένη με την πολιτική του Πρωθυπουργού Κ. Σημίτη. Οι συνεργάτες του
Πρωθυπουργού θεωρούν ότι «εκείνο που τους έφερε κοντά» ήταν η επιστολή που
είχε αποστείλει ο Γεράσιμος Αρσένης στον Πρωθυπουργό, στη διάρκεια του φετινού
καλοκαιριού. Η επιστολή αυτή, άγνωστο πώς, παρουσιάστηκε ως «δομική κριτική»
στην ακολουθούμενη κυβερνητική πολιτική, με αιχμή την οικονομία. Στην
πραγματικότητα, αναφέρουν, «ήταν η πιο ουσιαστική πρόταση που έχει κάνει
στέλεχος του ΠΑΣΟΚ για την ακολουθούμενη κυβερνητική πολιτική», γεγονός που
εκτίμησε δεόντως ο κ. Σημίτης. Ακολούθησε και μία κατ’ ιδίαν συνάντηση αμέσως
μετά, και τώρα πλέον όλα θυμίζουν «μήνα του μέλιτος».

ΤΟΝ ΣΤΗΡΙΖΕΙ

Έτσι, πολλοί που είχαν επενδύσει πολιτικά στην όξυνση έναντι της εκπαιδευτικής
μεταρρύθμισης, φαίνεται ότι λογάριαζαν χωρίς τον ξενοδόχο, που είναι εν
προκειμένω η σχέση Σημίτη – Αρσένη. Ο Πρωθυπουργός που έχει συμφωνήσει
απολύτως με το περιεχόμενο της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, στηρίζει χωρίς
δεύτερη κουβέντα τον υπουργό Παιδείας, για τρεις λόγους:

* Πρώτον, διότι οι αλλαγές στην εκπαίδευση είναι η δεύτερη μεγάλη
μεταρρυθμιστική προσπάθεια που κάνει η κυβέρνηση μετά τον «Καποδίστρια».

* Δεύτερον, διότι τυχόν δική του παρέμβαση για αναστολή ή αναδιάταξη των
αλλαγών θα προκαλέσει σίγουρα κυβερνητική κρίση με άμεση παραίτηση του
υπουργού Παιδείας. Ο ίδιος έχει εξαρτήσει την τύχη του από την επιτυχία της
μεταρρύθμισης και τη στήριξή της από όλα τα στελέχη της κυβέρνησης και του
ΠΑΣΟΚ. Θέση που είναι εν γνώσει του Πρωθυπουργού, που το τελευταίο 15ήμερο
γίνεται αποδέκτης σχολίων και εισηγήσεων από κορυφαίους υπουργούς «για το πόσο
επικίνδυνη είναι η κατάσταση στην παιδεία», και πως «κάτι πρέπει να κάνουμε
για να εκτονωθεί το κλίμα».

* Τρίτον, διότι ο Κ. Σημίτης φαίνεται να πιστεύει ότι στην πραγματικότητα η
ένταση στον χώρο της παιδείας δεν έχει να κάνει τόσο με τις μεταρρυθμίσεις όσο
με τα μέτρα που έχει λάβει η κυβέρνηση για τους καθηγητές (κυρίως), και το
λοιπό εκπαιδευτικό προσωπικό…

Σύμφωνα με αυτά τα δεδομένα, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι Πρωθυπουργός και
υπουργός Εθν. Παιδείας θα συμπορευθούν για αρκετό διάστημα ακόμη, μια και δεν
έχουν και άλλη δυνατότητα. Χρηστικές παροιμίες, όπως «το ένα χέρι νίβει τ’
άλλο» ή «κράτα με να σε κρατώ, ν’ ανεβούμε στο βουνό», ταιριάζουν απολύτως
στην κατάσταση όπως έχει διαμορφωθεί. Αλλά πέρα από αυτό, όμως, υπάρχει και
κάτι ακόμη: σε μία εποχή, που επιχειρείται από την αντιπολίτευση πλήρης
απαξίωση της κυβερνητικής πολιτικής, το τελευταίο που θα σκεφτόταν ο Κ.
Σημίτης θα ήταν να την επιβεβαιώσει, εγκαταλείποντας, τη δεύτερη, όπως
προαναφέρθηκε, σημαντική μεταρρυθμιστική προσπάθεια της κυβέρνησής του…