Σιωπούν οι Αμερικανοί για τους τυράννους

Έχει προκαλέσει αλγεινή εντύπωση η στάση των ΗΠΑ στο θέμα του κολασμού
τυράννων που έχουν διαπράξει φρικαλέα εγκλήματα.

Παραμένει μετέωρος. Ο Τζακ Στρο θα αποφανθεί για την τύχη του Πινοσέτ έως τις 11 Δεκεμβρίου

Η ΧΡΟΝΙΑ που φεύγει ήταν μάλλον καλή, από τη σκοπιά της «ιστορικής
δικαιοσύνης». Δικαστήρια εγκλημάτων πολέμου συστήθηκαν για τη Ρουάντα και την
πρώην Γιουγκοσλαβία. Στη Ρώμη, συνομολογήθηκε συνθήκη για τη συγκρότηση
διεθνούς ποινικού δικαστηρίου. Στο Λονδίνο, οι λόρδοι δικαστές αρνήθηκαν να
αναγνωρίσουν ασυλία στον πρώην δικτάτορα Αουγκούστο Πινοσέτ, που αμνήστευσε
τον… εαυτό του.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ τήρησε μέσα σ’ όλα αυτά στάση που ήταν το λιγότερο αλλοπρόσαλλη.

Για τον Οτζαλάν, λόγου χάρη, ζήτησε να προσαχθεί στη Δικαιοσύνη. Όχι όμως και
για τον Πινοσέτ.

Όσο για το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, οι ΗΠΑ ήταν μία από τις επτά και μόνο
χώρες του κόσμου που αρνήθηκαν να υπογράψουν τη συμφωνία της Ρώμης.
Συντάχθηκαν έτσι μαζί με χώρες όπως το Σουδάν, το Ιράκ και η Λιβύη…

ΔΥΟ ΕΞΗΓΗΣΕΙΣ

Υπάρχουν δύο εξηγήσεις για την αμερικανική στάση. Ελέχθη ότι η Ουάσιγκτον δεν
θέλει να ενοχλήσει υπερβολικά ορισμένα αυταρχικά καθεστώτα επειδή ανησυχεί
μήπως οι δικτάτορες (νυν ή πρώην) και οι φίλοι τους «ξεσπάσουν» πάνω στους
Αμερικανούς υπηκόους τους που ζουν στις χώρες τους.

Μια δεύτερη εξήγηση που δίνεται από ορισμένους διπλωμάτες είναι ότι οι ΗΠΑ
θέλουν να διατηρήσουν την επιρροή τους ακόμη και απέναντι σε δικτάτορες ώστε
να μπορούν να υπογράφουν μαζί τους ποικίλες συμφωνίες και, ενδεχομένως, να
τους πιέζουν να εγκαταλείψουν κάποια στιγμή τον θώκο τους.

Έχουν παραγνωρίσει όμως οι ΗΠΑ ­ που προβάλλουν επιχειρήματα σοφιστικού
χαρακτήρα περί δικαιοδοσίας κ.λπ. ­ ότι υπάρχουν εγκλήματα τόσο βαριά και τόσο
κατάφωρα, εναντίον ολόκληρων λαών, ώστε δεν νοείται να υποστηρίζεται η ατιμωρησία.

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

Τι θέση θα πάρει άραγε η Αμερική αν οδηγηθούν κάποτε στην διεθνή Δικαιοσύνη ο
Ίντι Αμίν της Ουγκάντας, ο Μεγκίστου της Αιθιοπίας ή ο Ρίος Μοντ της Γουατεμάλας;

Η διεθνής κοινότητα, άλλωστε, δεν επιδιώκει να δικάσει αυτή όλους τους
εγκληματίες που έγιναν ηγέτες. Στη συνθήκη για το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο
τα εγκλήματα για τα οποία θεωρείται ότι υπάρχει διεθνής δικαιοδοσία
περιγράφονται κατά τρόπο συγκεκριμένο και αποκλειστικό.

Είναι, πρωτίστως, η γενοκτονία και τα εγκλήματα πολέμου ή κατά της
ανθρωπότητας. Η λογοκρισία, η καταπίεση εν γένει, οι συνήθεις πολιτικές
διώξεις δεν περιλαμβάνονται καν. Θα ήταν πιο ειλικρινές και τίμιο από μέρους
των ΗΠΑ, αν έπαυαν στα θέματα αυτά να συντάσσονται με το Σουδάν και το Ιράκ.

Η ΣΙΩΠΗ με την οποία οι ΗΠΑ χαιρέτισαν την περασμένη εβδομάδα την απόφαση των
λόρδων δικαστών εις βάρος του Πινοσέτ ήταν σε πλήρη αντίθεση με το κοινό
αίσθημα στην Ευρώπη, για την ανάγκη να πληρώσει ο δικτάτορας για τα εγκλήματά του.

Στην ίδια τη Χιλή, όμως, όπου παλαιοί χουντικοί παραμένουν σε θέσεις-κλειδιά
και οι πληγές από τη δικτατορία είναι ακόμη ανοιχτές, υπάρχουν άτομα που
εργάζονται πυρετωδώς για να διασφαλιστεί το ατιμώρητο του Πινοσέτ. Φήμες που
κυκλοφόρησαν το Σαββατοκύριακο ανέφεραν ότι η κυβέρνηση του Σαντιάγο πιέζει
τον Τόνι Μπλερ να δεχτεί να παραδώσει τον «γερουσιαστή Πινοσέτ» στη Χιλή, ώστε
αυτός να δικαστεί τελικά εκεί.

Τόσο η Χιλή όσο και η Βρετανία έσπευσαν να διαψεύσουν τις φήμες αυτές, αλλά ο
υπουργός Εξωτερικών της Χιλής, Χοσέ Μιγκέλ Ινσούλσα, δήλωσε χθες στο BBC ότι ο
πιο σίγουρος τρόπος να απονεμηθεί δικαιοσύνη, σε ό,τι αφορά την υπόθεση
Πινοσέτ, είναι να αφεθεί ελεύθερος ο στρατηγός και να επιστρέψει στην πατρίδα του.

Ο Ινσούλσα, που τόσο όψιμα ενδιαφέρθηκε να περάσει ο πρώην δικτάτορας από
δικαστήριο, είπε ότι εναντίον του εκκρεμούν 14 μηνύσεις από Χιλιανούς πολίτες,
επομένως είναι εφικτό να γίνει δίκη.

Η Χιλή είναι η ενδεδειγμένη χώρα για να δικάσει τον Πινοσέτ, εξήγησε, επειδή
μόνο εκεί μπορεί να διερευνηθεί το βάσιμο των εναντίον του κατηγοριών.

«Αν η δίκη γίνει στην Ισπανία ή αλλού, θα έχει μόνο συμβολικό χαρακτήρα». Και
ενώ ο πρώην δικτάτορας παραμένει υπό περιορισμό στο Λονδίνο, ορισμένες
εφημερίδες έγραψαν ότι μελετάται η μεταφορά του σε ξενοδοχείο κοντά στο
αεροδρόμιο του Χίθροου, ενδεχόμενο που προκαλεί εύλογες ανησυχίες στους
Χιλιανούς δημοκράτες και στους ακτιβιστές των οργανώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα.