Η Κομισιόν επιχειρεί ν’ ακυρώσει τις αποφάσεις των «15» για την Τουρκία

ΜΕΤΑ το νομικό πραξικόπημα για να παρακαμφθεί το ελληνικό βέτο στις κοινοτικές
χρηματοδοτήσεις προς την Τουρκία, η Κομισιόν προχωράει τώρα σε ένα νέο «δώρο»
προς την Άγκυρα, επιχειρώντας και επίσημα να ακυρώσει τις αποφάσεις της
Συνόδου Κορυφής στο Λουξεμβούργο και να ανοίξει η, κλειστή σήμερα για την
Τουρκία, πόρτα της Ε.Ε.

Συγκεκριμένα, ιδιαίτερα προκλητικό για την Ελλάδα είναι το πρώτο Σχέδιο
Έκθεσης για την Τουρκία (Progress Report) που προετοίμασαν οι υπηρεσίες του
Ολλανδού επιτρόπου κ. Χανς βαν ντεν Μπρουκ, ως απάντηση στην εντολή του
Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο Κάρντιφ. Το σχέδιο (Draft) το οποίο έχουν στη
διάθεσή τους «ΤΑ ΝΕΑ» και αποκαλύπτουν σήμερα τα βασικά του σημεία, στέλνει
μήνυμα στην Άγκυρα ότι οι ευρωτουρκικές σχέσεις θα αναβαθμιστούν είτε το θέλει
είτε όχι η Ελλάδα. Και αυτό παρ’ όλο που με πλήρη αντίφαση αναγνωρίζεται ότι
ουσιαστικά η Τουρκία δεν πληροί τα κριτήρια που έχουν τεθεί στην Κοπεγχάγη και
αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη λειτουργία της δημοκρατίας.

Την ίδια στιγμή, η Κομισιόν, στη χθεσινή συνεδρίαση των Μονίμων Αντιπροσώπων,
επιχείρησε να εντάξει την Τουρκία στα προγράμματα των υποψήφιων για ένταξη
χωρών ­ προσπάθεια που απέτυχε. Από την πλευρά της, η Αθήνα έκανε γνωστό ότι
θα προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο εάν το Ευρωκοινοβούλιο δεχθεί τη
«φόρμουλα» για παράκαμψη του βέτο.

ΜΗΔΕΝΙΖΕΙ

Η απόρρητη έκθεση που περιλαμβάνει πάνω από 60 σελίδες, αγνοεί, μηδενίζει και
ουσιαστικά αναιρεί πλήρως τις προϋποθέσεις και τους όρους (conditionally) που
τέθηκαν τον Δεκέμβριο του ’97 στο Λουξεμβούργο από τους «15» αρχηγούς κρατών
και πρωθυπουργούς για τη συμμετοχή της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Διάσκεψη.
Δηλαδή, την προσφυγή στη Χάγη για τα Ίμια, σεβασμό καλής γειτονίας με την
Ελλάδα κ.λπ. Στηρίζεται σε μια φιλοσοφία, βάσει της οποίας επιχειρείται να
αποσυνδεθεί η ανάπτυξη των σχέσεων Ε.Ε. – Τουρκίας από τις ελληνοτουρκικές
διαφορές στο Αιγαίο αλλά και το Κυπριακό. Είναι αξιοσημείωτο δε ότι το Σχέδιο
Έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αν και κάνει μια λεπτομερή αναδρομή στις
σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία, αγνοεί ηθελημένα όλες τις
προηγούμενες δηλώσεις του Συμβουλίου Υπουργών, ιδιαίτερα τη Δήλωση της 6ης
Μαρτίου, όπου είχαν υιοθετηθεί οι ελληνικές θέσεις για την κρίση των Ιμίων.
Αντιθέτως, με μια πολύ προσεκτική διατύπωση αρκείται με τρεις γραμμές να
χαρακτηρίσει «ατύχημα» το συμβάν τον Ιανουάριο του ’96, περιγράφοντας τη
βραχονησίδα με την ελληνική αλλά και τουρκική ονομασία (Ίμια/Καρντάκ).

ΤΟ ΑΙΓΑΙΟ

Η Έκθεση στο κεφάλαιο «Εξωτερική Πολιτική και Κοινή Ασφάλεια» αναγνωρίζει ότι
«η ζώνη στο Αιγαίο αποτελεί την πηγή πολλών διαφορών μεταξύ της Τουρκίας και
ενός κράτους-μέλους, την Ελλάδα», παίρνει όμως ύποπτες αποστάσεις, αφού χωρίς
σχόλιο σημειώνει ότι «υπάρχουν εδαφικές διαφορές για την υφαλοκρηπίδα και για
την ιδιοκτησία ορισμένων νησίδων και βραχονησίδων». Και σημειώνεται ότι «τα
χωρικά ύδατα καθώς και ο εναέριος χώρος μεταξύ των δύο χωρών αποτελούν εξίσου πρόβλημα».

Είναι δε κατά κάποιο τρόπο προκλητική ­ αφού εμμέσως μπορεί να θεωρηθεί ότι
ευθύνεται η Ελλάδα για τα προβλήματα αυτά ­ η φράση που ακολουθεί τα παραπάνω.

«Η Τουρκία δεν έχει άλλες εδαφικές διαφορές με τους άλλους γείτονές της», αφού
κάποια προβλήματα με τη Βουλγαρία έχουν λυθεί σε διμερές επίπεδο το 1997.

ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΑ

Αναφορά γίνεται ωστόσο στις διαφορές της Τουρκίας με τη Συρία και το Ιράκ αλλά
μόνο για το Κουρδικό. Αναγνωρίζεται δε ότι η στάση της Τουρκίας στο Κυπριακό
δεν συμβαδίζει με τις αποφάσεις του ΟΗΕ, ενώ ασκείται αυστηρή κριτική για τις
παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τα βασανιστήρια και τις διώξεις.

Αυτά όμως δεν αποτελούν τελικά για την Κομισιόν πρόβλημα για να υποστηριχθεί
ανοιχτά η χρηματοδότηση και η προοπτική της αναβάθμισης των σχέσεών της με την
Τουρκία. Αν και η Επιτροπή αναγκάζεται να αναγνωρίσει ότι δεν πληροί τα
κριτήρια της Κοπεγχάγης, θεωρείται ουσιαστικά επιλέξιμη.

Ας σημειωθεί πάντως ότι τελικό συμπέρασμα της Κομισιόν είναι ότι η Τουρκία δεν
πληροί σε ικανοποιητικό βαθμό τα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης κυρίως σε
ό,τι αφορά ορισμένες ασυμβίβαστες ανωμαλίες στη λειτουργία της κρατικής
εξουσίας, τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και σημαντικών ελλειμμάτων ως
προς την αντιμετώπιση των μειονοτήτων.

Η έκθεση της Κομισιόν

για πρώτη φορά θα συζητηθεί σε επίπεδο Διευθυντών των Επιτρόπων τη Δευτέρα
όπου σίγουρα θα μπορούσε να τροποποιηθεί.