Γυρίζουν στη γη τους!

Μία ασυνήθιστη συμφωνία της καναδικής κυβέρνησης με μία ινδιάνικη φυλή στη
Βρετανική Κολομβία ανέβασε το θερμόμετρο των φυλετικών αντιθέσεων στον Καναδά.
Οι Λευκοί παραπονούνται για φυλετικές διακρίσεις εις βάρος τους.

Ινδιάνικη νίκη. Οι Ινδιάνοι Νισγκάα πανηγυρίζουν για την υπογραφή της συνθήκης που τους επιστρέφει τη γη τους. Τα «χλωμά πρόσωπα», όμως, δεν είναι καθόλου ευχαριστημένα από αυτή την ινδιάνικη νίκη (φωτό Ρώυτερ)

ΜΕ τη συνθήκη που υπέγραψαν με το καναδικό κράτος, οι Ινδιάνοι της φυλής
Νισγκάα αποκτούν διευρυμένη αυτονομία και αυτοδιοίκηση, πολύ περισσότερη από
αυτήν που έχει παραχωρηθεί στο Κεμπέκ, τη γαλλόφωνη επαρχία όπου ακμάζει ένα
πολύ ισχυρό αποσχιστικό κίνημα.

Η φυλή των Νισγκάα θα μπορεί να εκλέγει τη δική της κυβέρνηση. Το
«κοινοβούλιό» της θα έχει το δικαίωμα να ψηφίζει νόμους για όλα τα θέματα,
πλην της εξωτερικής, νομισματικής και αμυντικής πολιτικής. Οι Νισγκάα θα
μπορούν ακόμη και να επιβάλλουν φόρους, ενώ θα έχουν το αποκλειστικό δικαίωμα
εκμετάλλευσης όλων των φυσικών πόρων των εδαφών τους καθώς και της
υφαλοκρηπίδας που τους αναλογεί.

ΠΡΩΤΟΤΥΠΗ ΣΥΝΘΗΚΗ

Έτσι, ο Καναδάς ετοιμάζεται τώρα να αντιμετωπίσει ένα κύμα διεκδικήσεων και
από άλλες ινδιάνικες φυλές που θα ζητήσουν πίσω τη «γη των προγόνων» τους. Η
αρχή έγινε με τους 5.000 Ινδιάνους του έθνους Νισγκάα. Με την πρωτότυπη
συνθήκη που υπέγραψαν με την κυβέρνηση της Βρετανικής Κολομβίας, αποκτούν τον
απόλυτο έλεγχο σε έκταση 750 τετραγωνικών μιλίων, στο νότιο άκρο της Αλάσκας.

Η συνθήκη είναι η πρώτη που υπογράφει ο Καναδάς αυτόν τον αιώνα με μία από τις
πολυάριθμες ινδιάνικες φυλές που ζουν στη χώρα. Μένει ακόμη να εγκριθεί με
δημοψήφισμα στο οποίο θα έχουν δικαίωμα να ψηφίσουν μόνο οι Νισγκάα και να
επικυρωθεί από το περιφερειακό και ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο. Και στα δύο
σώματα, οι υποστηρικτές της συνθήκης είναι πολύ περισσότεροι από τους
πολέμιούς της.

Όμως, οι επικριτές της συνθήκης έχουν εξοργιστεί από τους όρους της.
Υποστηρίζουν ότι δημιουργεί ένα φυλετικώς καθαρό κράτος μέσα στον Καναδά. Μόνο
οι Νισγκάα θα έχουν δικαίωμα ψήφου. Όσοι δεν είναι Ινδιάνοι δεν θα ψηφίζουν.
Με το σύνθημα του αμερικανικού πολέμου της Ανεξαρτησίας, «Δεν πληρώνουμε
φόρους αν δεν έχουμε εκπροσώπηση», οι αντίπαλοι της συνθήκης άρχισαν ήδη τον
αγώνα εναντίον της.

«Το απαρτχάιντ απέτυχε στη Νότια Αφρική, θα αποτύχει και στη Βρετανική
Κολομβία», λέει ο Κιθ Μάρτιν, βουλευτής του δεξιού Μεταρρυθμιστικού Κόμματος.

«Ο Καναδάς είναι δημοκρατία», γράφει η εφημερίδα «Πολίτης της Οτάβα». «Οι
κυβερνήσεις των περιοχών πρέπει να εκλέγονται από τον λαό που ζει σε αυτές.
(Οι Ινδιάνοι είναι σήμερα μόνο το 3,8% του πληθυσμού της Βρετανικής Κολομβίας,
που ανέρχεται σε 3,7 εκατομμύρια). Με τη συνθήκη των Νισγκάα, για πρώτη φορά
Καναδοί δεν θα έχουν το δικαίωμα να εκλέξουν την κυβέρνησή τους. Και αυτό για
φυλετικούς λόγους».

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΙ φόβοι ότι η συνθήκη μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία καναδικών
«μπαντουστάν» (ημιαυτόνομα κρατίδια των μαύρων που υπήρχαν κάποτε στη Νότια
Αφρική). Υπάρχουν περίπου 50 ινδιάνικες φυλές που οι σχέσεις τους με τον
Καναδά δεν ρυθμίζονται από συνθήκες. Καθεμιά από αυτές τις φυλές, που όλες
τους βρίσκονται στη Βρετανική Κολομβία, διεκδικεί εδώ και πολλά χρόνια κάποιο
τμήμα της επαρχίας. Οι χαρτογράφοι υπολογίζουν ότι δεν υπάρχει ούτε ένα
τετραγωνικό μίλι της επαρχίας, συμπεριλαμβανομένης και της πόλης του
Βανκούβερ, που να μην το διεκδικεί κάποιος.

Τώρα, η συνθήκη των Νισγκάα έρχεται να ενισχύσει αυτές τις διεκδικήσεις.

«Σήμερα γράφουμε ιστορία, καθώς διορθώνουμε τα λάθη του παρελθόντος και
στέλνουμε ένα μήνυμα ελπίδας σε όλον τον κόσμο», δήλωσε ο Τζόζεφ Γκόσνελ,
αρχηγός των Νισγκάα, μετά την υπογραφή της συνθήκης, στους όρους της οποίας
περιλαμβάνεται και αποζημίωση 490 εκατομμυρίων καναδικών δολαρίων (περίπου 100
δισ. δραχμών) από την κυβέρνηση προς τους Ινδιάνους.

Η μακρά πορεία των Ινδιάνων Νισγκάα μέχρι τη συνθήκη ξεκινάει από το 1770,
όταν 2.000 από αυτούς τους κατάπιε η λάβα, στην περιπλάνησή τους στο Νιου
Άγιανς. Ο σερ Φράνσις Ντρέικ διεκδίκησε την περιοχή τους το 1579 για
λογαριασμό της Αγγλίας. Όμως, η πρώτη ευρωπαϊκή επαφή με τους Νισγκάα έγινε το
1793, όταν ο Βρετανός πλοίαρχος Τζορτζ Βανκούβερ επιχείρησε να χαρτογραφήσει
την περιοχή τους, στις εκβολές του ποταμού Νας.

Οι Νισγκάα και άλλες ινδιάνικες φυλές γρήγορα έχασαν τους τόπους όπου ψάρευαν
και κυνηγούσαν, καθώς και κάθε δικαίωμα στις περιοχές τους. «Όλη η γη ήταν
δική μας. Μας την πήραν με το έτσι θέλω», λέει ο Ρόντερικ Ρόμπινσον,
διαπραγμευτής των Νισγκάα.