«Εξοπλισμό έχουμε ­ δεν ξέρουμε να τον χρησιμοποιούμε»

«Διαθέτουμε τον καλύτερο εξοπλισμό σε οχήματα και δυνάμεις δασοπυρόσβεσης.
Δεν γνωρίζουμε πώς να τον χρησιμοποιήσουμε όμως». Αυτό επισημαίνει ο κ.
Γαβριήλ Ξανθόπουλος, πρώην σύμβουλος του γενικού γραμματέα Δασών (επί
Γραμματείας Γιάννη Σμπώκου), ένας από τους ελάχιστους δασολόγους στη χώρα μας
που έχουν ειδικευτεί στις δασικές πυρκαγιές.

Στο δάσος. Στην προσπάθειά τους να σώσουν τα σπίτια, οι υπεύθυνοι για την πυρόσβεση άφησαν τη φωτιά να κάψει το δάσος από το πλάι

ΜΙΑ επιστημονική μελέτη, η οποία θα ανέλυε πλήρως και με ακρίβεια τις ανάγκες
σε οχήματα και προσωπικό δασοπυρόσβεσης, ξεκίνησε το 1992 στη Γενική
Γραμματεία Δασών του υπουργείου Γεωργίας χωρίς όμως να ολοκληρωθεί ποτέ. Μια
άλλη ειδική μελέτη, σχετικά με τις ανάγκες σε εναέρια μέσα πυρόσβεσης,
ολοκληρώθηκε το 1995 και έδινε ακριβή στοιχεία για το ποιοι τύπου αεροσκαφών
θα πρέπει να αγορασθούν για να υποστηρίξουν το έργο της πυρόσβεσης. «Όμως, δεν
αξιοποιήθηκε ποτέ», τονίζει ο κ. Ξανθόπουλος.

«Όλοι μιλούν για την ανάγκη αγοράς νέων οχημάτων και πυροσβεστικών αεροσκαφών,
αυτό που πραγματικά χρειάζεται όμως είναι να επανδρωθούν σωστά τα υπάρχοντα
μέσα με εξειδικευμένο προσωπικό και να κινηθούν σωστά. Όλα αυτά τα χρόνια, το
προσωπικό που μπαίνει πάνω στα οχήματα είναι ελλιπές. Ένα όχημα για να
μπορέσει να αποδώσει στη δασοπυρόσβεση θα πρέπει να έχει τουλάχιστον δύο
πυροσβέστες και τον οδηγό, ενώ για να προσφέρει τα μέγιστα πρέπει να έχει
τρεις πυροσβέστες. Όμως, ούτε η Δασική είχε ποτέ αυτή την ευκαιρία ούτε η
Πυροσβεστική. Έχουμε τα καλύτερα οχήματα, όμως δεν αξιοποιούνται».

ΤΑ ΟΧΗΜΑΤΑ

Τα όπλα μας στη μάχη με τις φλόγες μετριούνται σε 600 πυροσβεστικά οχήματα που
ανήκουν στο Πυροσβεστικό Σώμα και έχουν διασκορπιστεί σε ολόκληρη την Ελλάδα.
Σε αυτά, πρόσφατα προστέθηκαν και τα οχήματα που παραχώρησε η Δασική.

Όπως εξηγεί ο κ. Αχιλέας Τζουβάρας, υπεύθυνος δημοσίων σχέσεων στο Πυρσβεστικό
Σώμα, η Πυροσβεστική παρέλαβε από τη Δασική 400 υδροφόρα οχήματα
(χωρητικότητας από έναν έως 12 τόνους) και 170 ημιφορτηγά τύπου «Ντακότα», με
δεξαμενή χωρητικότητας 650 λίτρων νερού. «Τα οχήματα αυτά χρησιμοποιούνται
βοηθητικά, περισσότερο ως μεταφορικά ή για να περιπολούν μέσα στο δάσος»,
εξηγεί ο κ. Τζουβάρας.

Σύμφωνα όμως με τον γραμματέα της Πανελλήνιας Ένωσης Δασολόγων Δημοσίων
Υπαλλήλων κ. Γιάννη Στάμου, αυτό αποτελεί ένα ενδεικτικό παράδειγμα κακής
χρήσης. «Τα οχήματα αυτά αγοράστηκαν επειδή ήταν ελαφρά, ευέλικτα και ικανά να
ανεβαίνουν στο βουνό, για να μπορούν οι δασοπυροσβέστες να αντιμετωπίσουν
άμεσα, με τα 650 λίτρα νερού, την εστία της φωτιάς, μέχρι να φτάσουν τα μεγάλα
πυροσβεστικά. Σήμερα, χρησιμοποιούνται για τις μετακινήσεις αξιωματικών και
για να κάνουν τις αλλαγές βάρδιας στα μεγάλα οχήματα».

Η αγορά των «Ντακότα», μαζί με 40 ακόμη πυροσβεστικά οχήματα, τύπου
«Γιούνιμοκ», ήταν και η τελευταία που έγινε από τη Δασική το 1993. Τότε
αγοράστηκαν συνολικά 200 ελαφρά ημιφορτηγά τύπου «Ντακότα» (30 από αυτά έχουν
μείνει ακόμη στη Δασική), με το σκεπτικό, όπως εξηγεί ο κ. Ξανθόπουλος, πως
ήταν φτηνά (το ένα «Ντακότα» κόστιζε τότε οκτώ εκατομμύρια, τη στιγμή που το
μεγάλο πυροσβεστικό όχημα στοίχιζε 45) και θα είχαν διπλή χρήση: «το καλοκαίρι
έμπαινε επάνω το πυροσβεστικό σύστημα και το όχημα χρησιμοποιούνταν για άμεση
επέμβαση μέσα στο δάσος και τον χειμώνα το ίδιο όχημα χρησιμοποιούνταν για
αναδασώσεις και προσημάνσεις».

ΣΚΛΗΡΟΤΡΑΧΗΛΑ

Κατά τα άλλα, τα περισσότερα οχήματα της Δασικής, που σήμερα ανήκουν στη
δύναμη της Πυροσβεστικής, έχουν αγορασθεί το 1973 και το 1975 και κανένα από
αυτά δεν έχει αντικατασταθεί. «Μέχρι στιγμής έχουν αποδειχθεί σκληροτράχηλα
και κατάφεραν να επιβιώσουν. Στα πλαίσια του ισχύοντος συστήματος
χρηματοδότησης, θα μπορούσαν να αγοραστούν περίπου 220 ακόμη οχήματα και να
καλύψουν επαρκώς τις ανάγκες», σημειώνει ο κ. Ξανθόπουλος και επισημαίνει πως
«μπορεί τα οχήματα που διαθέτουμε να είναι καλύτερα από εκείνα που
χρησιμοποιεί η Αμερική για δασοπυρόσβεση, όμως χώρες με υψηλή
αποτελεσματικότητα στον τομέα αυτό, όπως η Γαλλία, όπου η δασική έκταση είναι
η μισή από αυτή της Ελλάδας, διαθέτουν δυνάμεις υπερτριπλάσιες».

ΣΕ ΚΑΜΙΑ χώρα στον κόσμο η νομοθεσία δεν προβλέπει εξαίρεση της Δασικής
Υπηρεσίας από το έργο της καταστολής πυρκαγιάς στο δάσος. «Ακόμη και στη
Γαλλία, όπου την ευθύνη και τον συντονισμό της δασοπυρόσβεσης έχει το εκεί
Πυροσβεστικό Σώμα, η Δασική Υπηρεσία βρίσκεται σε στενή και αρμονική
συνεργασία μαζί του», επισημαίνει ο Γαβριήλ Ξανθόπουλος, δασολόγος,
ειδικευμένος σε πυρκαγιές και πρώην σύμβουλος του γενικού γραμματέα Δασών. «Η
Δασική Υπηρεσία της Γαλλίας βοηθά τόσο στην πρόληψη όσο και στην πυρόσβεση,
αφού της έχουν δοθεί σαφείς και ξεκάθαρες αρμοδιότητες».

Ο αποκλεισμός των δασικών, σύμφωνα με τον κ. Ξανθόπουλο, αφήνει κενά που ήταν
ξεκάθαρα και καταστροφικά στη μεγάλη φωτιά των τελευταίων ημερών. «Οι καιρικές
συνθήκες ήταν δύσκολες, αλλά όχι ακραίες. Η Πυροσβεστική δούλεψε με βάση τα
φυσιολογικά της αντανακλαστικά, που έχει αποκτήσει ύστερα από τόσα χρόνια
δουλειάς μέσα στην πόλη και τις πολυκατοικίες: προσπαθούσε να σώσει σπίτια κι
άφηνε στα πλάγια τη φωτιά να καίει. Είναι σαφές από την έκταση που πήρε η
φωτιά πως για ενάμισι χιλιόμετρο πλάι δεν υπήρχε καμία δασοπυροσβεστική
προσπάθεια. Μέχρι πέρυσι αυτό το κομμάτι, τη φωτιά που έκαιγε μέσα στο δάσος,
το κάλυπταν οι ειδικευμένοι δασοκομάντος της Δασικής. Εκείνοι έσβηναν τη φωτιά
μακριά από τον δρόμο και οι πυροσβέστες έμεναν εκεί που ήταν και τις ημέρες
αυτές, κοντά στα σπίτια».

Ο ίδιος επισημαίνει πως αυτό που χρειάζεται αυτή τη στιγμή είναι «να
συνειδητοποιηθούν τα λάθη που έγιναν και τα κενά που υπήρξαν κι αντί για
υπερφίαλες δηλώσεις να σχεδιαστεί από την αρχή ένα οργανωμένο σχέδιο δράσης,
να αξιοποιηθούν αυτοί που γνωρίζουν πώς θα διορθώσουν και θα βελτιώσουν, έτσι
ώστε η συνεργασία των φορέων να αποδώσει το μέγιστο των δυνατοτήτων της.