Ο άγριος αλβανικός Βορράς

Οι μετριοπαθείς Αλβανοί αδυνατούν να ελέγξουν τις συμμορίες στον «Άγριο Βορρά»
της Αλβανίας, όπου επικρατεί ο νόμος των όπλων και της βεντέτας, μεταδίδει ο
απεσταλμένος των «Τάιμς» από το Μπαϊράμ Τσούρι.

«Άγριος Βορράς». Οι μετριοπαθείς Αλβανοί αδυνατούν να ελέγξουν τις συμμορίες στη Βόρεια Αλβανία, γεγονός που δυσχεραίνει την εξεύρεση μιας πολιτικής λύσης στο Κοσσυφοπέδιο

Ο ΗΧΟΣ των πυροβολισμών ήταν κάτι στο οποίο ουδείς έδωσε ιδιαίτερη σημασία.
Στη Βόρεια Αλβανία, ληστείες, αρπαγές, φόνοι και ένοπλες βεντέτες συμβαίνουν
με τέτοια συχνότητα που, μέσα σε λίγες ημέρες, ακόμη και ο επισκέπτης έχει πια
μπουχτίσει από τη βία και δεν του προκαλεί καμιά ιδιαίτερη εντύπωση. Μόνον
αρκετές ώρες μετά, όταν οι βρώμικοι δρόμοι του Μπαϊράμ Τσούρι είχαν αδειάσει,
έγινε φανερή η σημασία του επεισοδίου.

Ο κρότος από τις σερβικές οβίδες ακουγόταν κατά μήκος των συνόρων την ώρα που
ο ήλιος βασίλευε πίσω από τα βουνά, που έριχναν τη σκιά τους στη κεντρική
λεωφόρο της πόλης, μια ρυπαρή λωρίδα από σπασμένη άσφαλτο, ψωριάρικα σκυλιά
και φτώχεια. Ένα «Τογιότα» γεμάτο ανθρώπους που κατέβαινε τον δρόμο,
αναγκάστηκε να κόψει ταχύτητα όταν τρεις ένοπλοι μασκοφόροι εμφανίσθηκαν
μπροστά του. Το αυτοκίνητο ανέπτυξε και πάλι ταχύτητα για να απομακρυνθεί, ενώ
το γάζωναν οι σφαίρες από τα καλάσνικοφ των μασκοφόρων. Σε λίγο οι ένοπλοι
έφυγαν και ο δρόμος άδειασε από τον κόσμο.

30 ΣΦΑΙΡΕΣ

Λίγο αργότερα, ένας από τους επιβάτες του αυτοκινήτου έκανε και πάλι την
εμφάνισή του. Πρόσφυγας από το Κοσσυφοπέδιο, αναθεμάτισε την ανομία, τους
ντόπιους και τις συμμορίες της Μαφίας. Το «Τογιότα», το οποίο επλήγη από
τουλάχιστον 30 σφαίρες, μετέφερε τον Μουσά Ρέτζα, τον κυριότερο εκπρόσωπο του
μετριοπαθούς Αλβανού ηγέτη του Κοσσυφοπεδίου Ιμπραήμ Ρουγκόβα στη Βόρεια
Αλβανία. Ήταν άραγε αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας ή απλώς μια συμπτωματική
επίδειξη ισχύος; Ο Ρέτζα, ο οποίος είχε έρθει στο Μπαϊράμ Τσούρι για να
ξεκινήσει ένα διάλογο με τους μαχητές του Απελευθερωτικού Στρατού του
Κοσσυφοπεδίου (UCK) που έχουν εδώ τη βάση τους, αναχώρησε από την πόλη το
επόμενο πρωί αποζητώντας τη (σχετική) ηρεμία των Τιράνων.

ΑΝΕΞΕΛΕΓΚΤΟΙ

Σε μια χώρα όπου οι φήμες οργιάζουν, ουδείς έμοιαζε να γνωρίζει ποιοι ήταν οι
μασκοφόροι ­ αποστάτες του UCK, ευκαιριακοί ληστές, μέλη της τοπικής Μαφίας ή
πράκτορες. Αλλά σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα είναι το ίδιο: οι μετριοπαθείς,
από τους οποίους φαίνεται πως εξαρτάται μια πολιτική λύση για τη σταθεροποίηση
του Κοσσυφοπεδίου, είναι ανίκανοι να ελέγξουν τις ομάδες των ενόπλων στη
Βόρεια Αλβανία.

«Δεν έχουμε συντονισμό με τον UCK και σχεδόν καθόλου διάλογο», λέει ένας από
τους εκπροσώπους του Ρουγκόβα στην πόλη. «Προσπαθούμε να καταρτίσουμε μια
ημερήσια διάταξη μαζί τους, αλλά προς το παρόν είναι δύσκολο, όχι μόνο να τους
μιλήσουμε, αλλά ακόμη και να βρούμε ποιος είναι επικεφαλής εδώ». Η περιοχή
αυτή κυβερνάται με τα όπλα, έχει μεσαιωνικές κοινωνικές δομές και νόμους, όπως
το «κανούν», οι αιματηρές βεντέτες.

ΓΚΕΚΗΔΕΣ ΚΑΙ ΤΟΣΚΗΔΕΣ

Η ίδια η εθνική ακεραιότητα της Αλβανίας μπορεί να κινδυνεύσει ως αποτέλεσμα
της κρίσης στο Κοσσυφοπέδιο. Ο λαός στα βόρεια βουνά της Αλβανίας είναι
Γκέκηδες, όπως και οι Κοσοβάροι πρόσφυγες. Είναι πιστοί στον Σαλί Μπερίσα και
θεωρούν προσβλητικό το γεγονός ότι στην κυβέρνηση των Τιράνων κυριαρχεί η φυλή
των Τόσκηδων από τη Νότια Αλβανία. Μεταξύ των Κοσοβάρων υπάρχουν ισχυρά
ρεύματα αλβανικού εθνικισμού και συχνά συναντά κανείς πρόσφυγες από το
Κοσσυφοπέδιο και μαχητές του UCK που πιστεύουν ότι θα πρέπει να χαραχτούν νέα
εθνικά σύνορα, τα οποία θα πηγαίνουν βόρεια ως τη Νις της Σερβίας και θα
περιλαμβάνουν τμήματα της δυτικής ΠΓΔΜ.

ΜΙΣΗΤΟΙ

Η εισροή Κοσοβάρων μαχητών, οι οποίοι αποτελούν τώρα τη μεγαλύτερη ένοπλη
ομάδα, έδωσε στα αισθήματα αυτά τη στήριξη των όπλων και της οργής, η οποία
δεν στρέφεται μόνον εναντίον των Σέρβων και των μετριοπαθών Κοσοβάρων. Οι
εκπρόσωποι των Τιράνων, οι οποίοι εστάλησαν στην περιοχή για να προσπαθήσουν
να επιβεβαιώσουν την εξουσία της πρωτεύουσας, είναι γενικά μισητοί, όσο και η
μικρή ομάδα της ειδικής αστυνομίας που αναπτύχθηκε πρόσφατα στο Μπαϊράμ
Τσούρι: «Περιμένουμε την κατάλληλη ευκαιρία», λέει ένας ένοπλος. «Όταν έρθει η
στιγμή, ξέρουμε πως μπορούμε να τους στείλουμε πίσω με μερικές καλές ριπές.
Ακόμη και η τοπική αστυνομία μας τους μισεί».

ΒΕΝΤΕΤΑ

Ο μοναδικός άνθρωπος στην πόλη που είναι σεβαστός είναι ο Χακλάι, αρχηγός της
τοπικής αστυνομίας ως πριν από έξι εβδομάδες. Πολέμαρχοι μιας αντίπαλης
φατρίας σκότωσαν τον αδελφό του πυροβολώντας τον οκτώ φορές. Ο Χακλάι παρέδωσε
το σήμα του, κήρυξε «κανούν» (βεντέτα) και έκτοτε έχει σκοτώσει σε αντίποινα
οκτώ ανθρώπους. Ένα από τα θύματά του ήταν ένας άλλος αξιωματικός της
αστυνομίας, τον οποίο πυροβόλησε μέσα στο αστυνομικό τμήμα. Σε άλλη χώρα, ο
Χακλάι θα χαρακτηριζόταν «σίριαλ κίλερ». Εδώ ζει ελεύθερος, χωρίς να μπορεί να
τον αγγίξει κανένας νόμος.

Οι «κανούν» μπορούν να χωρίσουν οικογένειες για δεκαετίες και ήδη επιδρούν
στην τελευταία κρίση. Την περασμένη εβδομάδα, ένας αστυνομικός πυροβόλησε και
σκότωσε έναν άνδρα κοντά στο Τροπόγιε, την τελευταία, μικρότερη και ίσως πιο
άγρια πόλη πριν από τα σύνορα του Κοσσυφοπεδίου, η οποία χρησιμεύει ως σημείο
συνάντησης των προσφύγων με τους μαχητές του UCK. Με τον φόνο αυτό ξεκίνησε
μια ακόμη βεντέτα. Καθώς ο αστυνομικός είχε σχέσεις με τον τοπικό πολέμαρχο,
κάποιον Ισά Μέμια, αναγκάστηκαν και οι δύο να κρυφτούν, με αποτέλεσμα οι
ανθρωπιστικές οργανώσεις να μην έχουν με ποιον να μιλήσουν.

ΚΡΥΜΜΕΝΟΙ

Μολονότι ένας από τις οικογένειές τους σκοτώθηκε την επομένη, ο πολέμαρχος, ο
αστυνομικός και οι οικείοι τους θα πρέπει να συνεχίσουν να κρύβονται για 40
ημέρες, μέχρι που να βρουν μια λύση οι γηραιότεροι της φατρίας. Πώς το ΝΑΤΟ,
το Βελιγράδι, η Ευρώπη και ο Ρουγκόβα θα μπορέσουν να βρουν μια διπλωματική
λύση μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες, δύσκολα μπορεί κανείς να φανταστεί.