ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ «Κι αν είναι άβολο, στα κομμάτια»

Έρνεστ και Μάρθα: Ο συγγραφέας και η δημοσιογράφος το 1941

«Ό, τι και να μου λένε οι άλλοι τους πιστεύω, γιατί εγώ δεν λέω ψέματα ποτέ.
Δεν μπορώ να πω ψέματα και φταίει η ματαιοδοξία μου».

Η ΜΑΡΘΑ Γκέλχορν δεν μπορούσε να πει η ίδια ψέματα αλλά οι παραμυθάδες την
γοήτευαν. Κάπως έτσι γνωρίστηκε με τον Χέμινγουεϊ. Ήταν ξυπόλητος στο μπαρ του
Sloppy Joe, στο Κι Ουέστ και έλεγε ιστορίες. Ξεκίνησε έτσι ένας δεσμός έντονος
αλλά αντιφατικός, που κράτησε πέντε χρόνια. «Έχοντας ζήσει μ’ έναν μυθομανή»,
έλεγε, «ξέρω ότι πιστεύουν όλα όσα λένε. Δεν είναι συνειδητοί ψεύτες,
εφευρίσκουν πράγματα για να διογκώσουν τους ίδιους και τη ζωή τους και φτάνουν
τελικά να τα πιστεύουν».

Η Μάρθα Γκέλχορν, που πέθανε τον περασμένο Φεβρουάριο σε ηλικία 89 ετών, ήταν
μία από τις μεγαλύτερες δημοσιογράφους του αιώνα. Και η τρίτη σύζυγος ενός
μυθομανή. Στην Ισπανία, όπου έζησε με τον Χέμινγουεϊ στη διάρκεια του
εμφυλίου, ανέβηκαν έναν λόφο πάνω στ’ άλογο και τον κατέβηκαν μέσα σ’ ένα
τεθωρακισμένο αυτοκίνητο. «Αυτό ήταν. Όταν το περιέγραψε όμως εκείνος, υπήρχαν
σφαίρες από πολυβόλα, μια σφαίρα μάλιστα εξοστρακίστηκε την τελευταία στιγμή.
Όλα ψέματα. Δεν έπεσε ούτε μια σφαίρα. Ήμουν τόσο έκπληκτη και μπερδεμένη που
δεν ήξερα τι να πω. Αν πεις σ’ έναν μυθομανή “Μα ήμουν εκεί! ” σε κοιτάζει σαν
να είσαι χαζός. Εσύ κάνεις λάθος, όχι αυτός».

Όσο για τη φήμη του ως μεγάλου εραστή, μύθος κι αυτή. «Το σεξ γι’ αυτόν ήταν
μια ανάγκη, σαν να έπαιρνε βιταμίνες. Την εκπλήρωνε κάθε βράδυ αλλά δεν τον
ενδιέφερε η απόλαυση της γυναίκας.» Πριν από δύο χρόνια, η Μάρθα είδε στην
τηλεόραση ένα ντοκιμαντέρ για εκείνη την εποχή. «Κάνουμε έρωτα και μπαίνουν
μέσα οι φίλοι του και λένε: “Φεύγουμε για το μέτωπο” κι εγώ πετάγομαι γυμνή
από το κρεβάτι, τρέχω πίσω του και του λέω: “Περίμενέ με! ” Λάθος όλα, ψέματα.
Δεν ήθελε ποτέ να πάει στο μέτωπο».

Το άρθρο του Νίκολας Σαίξπιρ στο περιοδικό «Γκράντα» για τη φίλη του Μάρθα
Γκέλχορν είναι αμείλικτο και αποκαλυπτικό. Η Μάρθα είχε υπολογίσει ότι το 90%
της σεξουαλικής της ζωής ήταν χάσιμο χρόνου. Στη διάρκεια του πολέμου κοιμόταν
με όποιον άνδρα τη ζητούσε γιατί το πιθανότερο είναι ότι θα σκοτωνόταν στη
μάχη. «Το ήθελαν απελπιστικά. Για μένα δεν σήμαινε τίποτα.» Είχε αδυναμία
στους ωραίους και μεγαλόσωμους. «Αν δεν ήταν πολιτικά απεχθείς, πήγαινα μαζί
τους.» Θυμάται ιδιαίτερα εκείνον τον Πολωνό στην Ιταλία. «Η παραλία ήταν
ναρκοθετημένη κι έτσι πιαστήκαμε από το χέρι με τη σκέψη ότι θα ανατιναχθούμε
και μπήκαμε στις μύτες των ποδιών στη θάλασσα. Κάναμε έρωτα μέσα στο νερό.
Ήταν υπέροχο γι’ αυτόν ­ αλλά με άφησε αδιάφορη».

Την επομένη της αγρυπνίας, όπως το είχε ζητήσει, η τέφρα της Μάρθα Γκέλχορν
διεσπάρη στον Τάμεση «για να συνεχιστεί το ταξίδι της.» Οι οδηγίες της
κατέληγαν ως εξής: «Κι αν αυτό είναι άβολο, στα κομμάτια».