Το ποδόσφαιρο αντιγράφει το Χόλιγουντ

Και το Όσκαρ πάει στον… Ρονάλντο. Το ποδόσφαιρο έχει γίνει Χόλιγουντ

ΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ έγινε Χόλιγουντ. Το θέαμα είναι πια το κυρίαρχο στοιχείο του και
αυτό που οι αθλητικές εταιρείες επιδιώκουν να «πουλήσουν» με τη βοήθεια της
διαφήμισης και της τελευταίας λέξης της επιστήμης του marketing.

Σε αυτή την επιχείρηση θεάματος το Μουντιάλ είναι σίγουρα η βιτρίνα, η
κορυφαία στιγμή. Για τους χορηγούς, την τηλεόραση, τον Τύπο, ακόμα και τους
απλούς φιλάθλους έπαψε πια να υπάρχει Βραζιλία, Ιταλία, Ρουμανία ή Χιλή.
Υπάρχουν ο Ρονάλντο, ο Ντελ Πιέρο, ο Ίλιε, ο Σάλας. Οι πρωταγωνιστές είναι
αυτοί που κερδίζουν τις εντυπώσεις ­ περισσότερο και από το ίδιο το έργο. Και
παίζουν τον ρόλο τους, ακριβώς όπως σε μία κινηματογραφική ταινία ­ με σκηνικό
τα πολύχρωμα χαρακτηριστικά του κάθε λαού στις εξέδρες.

Δείτε το παράδειγμα δύο μεγάλων εταιρειών αθλητικών ειδών: η μία πλήρωσε
περίπου 30 εκατ. δολάρια για να είναι ένας από τους δώδεκα επίσημους χορηγούς
του γαλλικού Μουντιάλ και αρκετά εκατομμύρια ακόμα για να είναι χορηγός σε έξι
από τους 32 φιναλίστ, αλλά και πολλών παικτών από αυτούς που λάμπουν στην
τελική φάση. Επίσης άνοιξε ένα πάρκο στη σκιά του πύργου του Άιφελ, όπου
μεγάλοι και μικροί μπορούν να δουν από κοντά τα ινδάλματά τους, να πάρουν
αυτόγραφα, να παίξουν μπάλα μαζί με τους πρωταγωνιστές και φυσικά (αυτός είναι
ο στόχος) να αγοράσουν είδη της γερμανικής πολυεθνικής εταιρείας. Η δεύτερη
αθλητική εταιρεία έφτιαξε το δικό της πάρκο στο Δυτικό Παρίσι, πληρώνει τους
δικούς της σταρ για να προωθούν τα προϊόντα της και σε κάθε γκολ που
πετυχαίνουν το διαφημιστικό σποτάκι είναι έτοιμο για να δείξει ότι ο τάδε
σπουδαίος παίκτης φοράει αθλητικά είδη της εταιρείας.

ΣΤΑ 11 ΔΙΣ.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι το 1989 οι χορηγίες των παγκοσμίων αθλητικών
διοργανώσεων δεν υπερέβαιναν τα 3 δισ. δολάρια η καθεμία και το 1996 έφτασαν
στα 11 δισ. δολάρια. Ούτε είναι τυχαίο ότι το γαλλικό Μουντιάλ κάνει ρεκόρ
τηλεθέασης, ούτε φυσικά ότι κυκλοφόρησαν 2,6 εκατ. εισιτήρια και η FIFA
υπολογίζει ότι περίπου 17 εκατ. φίλαθλοι αναζήτησαν μάταια ένα εισιτήριο για
να θαυμάσουν τους σταρ της μπάλας.

Ο αθλητισμός ακολούθησε και την πορεία των πραγμάτων στο Χόλιγουντ. Όπως
συνέβη και με τους μεγάλους σταρ της οθόνης πριν από 40 χρόνια, έτσι και
σήμερα οι αθλητές μετακινούνται από ομάδα σε ομάδα φροντίζοντας να ανεβάζουν
τα κασέ τους και να παίρνουν για τον εαυτό τους το μεγαλύτερο κομμάτι των
εσόδων των αθλητικών εταιρειών. Δείτε πόσο κοντά είναι ο κινηματογράφος με το
ποδόσφαιρο σήμερα. Στη μεγάλη οθόνη οι παραγωγοί προσπαθούν να εκμεταλλευθούν
ένα Όσκαρ που θα απονεμηθεί σε κάποιον πρωταγωνιστή τους για να στήσουν αμέσως
την επόμενη ταινία που θα είναι σίγουρα εμπορική επιτυχία μόνο και μόνο επειδή
το διαφημιστικό σλόγκαν θα λέει «μην χάσετε την ταινία του βραβευμένου με
Όσκαρ…». Και βέβαια ο Τζακ Νίκολσον, ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο, ύστερα από κάθε
επιτυχία τους φροντίζουν το νέο τους συμβόλαιο να είναι κατά μερικά
εκατομμύρια δολάρια μεγαλύτερο.

ΣΤΑ ΓΗΠΕΔΑ

Το ίδιο συμβαίνει στα γήπεδα. Οι εταιρείες προσπαθούν να αναδείξουν σε
πρωταγωνιστές των ομάδων τους τους παίκτες με τους οποίους συνεργάζονται και
αυτοί πάλι αρκεί να βάλουν ένα γκολ σε κάποιο κρίσιμο παιχνίδι για να τινάξουν
στα ύψη τις αμοιβές τους. Θα έχετε ακούσει άλλωστε πώς μετατρέπεται η τιμή
ενός παίκτη ύστερα από μία μεγάλη διοργάνωση, όπως είναι το Μουντιάλ, και πόσο
«καίγονται» οι ομάδες να κλείσουν ένα ποδοσφαιριστή πριν αγωνισθεί στο
Μουντιάλ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Λάτσιο, που έσπευσε να στρώσει στα πόδια
του Σάλας 7 δισ. δραχμές για να τον φέρει στη Ρώμη, ενώ ήδη ο ευρωπαϊκός Τύπος
γράφει ότι η αξία του παίκτη μετά την εκπληκτική εμφάνισή του στο παιχνίδι
Χιλής – Ιταλίας είναι τουλάχιστον δέκα δισ. δραχμές.

Η αλήθεια είναι ότι τα κέρδη του αθλητικού θεάματος αυξάνονται χρόνο με τον
χρόνο ραγδαία. Όμως, με ακόμη μεγαλύτερη πρόοδο αυξάνονται οι μισθοί των
αθλητών ­ για την Ευρώπη κυρίως των ποδοσφαιριστών.

ΜΕΤΑ ΤΑ 30

Στη τρίτη δεκαετία της ζωής τους οι παίκτες φροντίζουν να ανανεώνουν τακτικά
τα συμβόλαιά τους αυξάνοντας την αμοιβή τους. Μόλις περάσουν τα τριάντα όμως
διεκδικούν ακριβώς το αντίστροφο. Ένα πολυετές συμβόλαιο που θα τους
εξασφαλίζει τις αποδοχές που ήδη παίρνουν αφού είναι δύσκολο πια σε τέτοια
ηλικία να ανεβάσουν το κασέ τους.

Αν οι μεγάλοι Ευρωπαίοι ποδοσφαιριστές πρέπει να ανάβουν κερί στο Μποσμάν,
στον ανταγωνισμό των ιδιοκτητών των κορυφαίων συλλόγων της ηπείρου πρέπει να
ανάψουν λαμπάδα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Βραζιλιάνος σταρ Ρονάλντο. Έφυγε
από τη Μπαρτσελόνα για την Ίντερ πολλαπλασιάζοντας τις αποδοχές του και τώρα
είναι περιζήτητος από όλες τις μεγάλες ευρωπαϊκές ομάδες. Αυτός ο ανταγωνισμός
είναι η μία αιτία για την εκτίναξη στα ύψη των αμοιβών των παικτών. Η πιο
σημαντική όμως είναι ότι το σύγχρονο marketing ζητεί τουλάχιστον έναν
σούπερσταρ σε κάθε ομάδα για να κάνει τη δουλειά του ώστε να αυξάνονται τα κέρδη.

ΣΤΟ ΝΒΑ

Το παράδοξο είναι ότι οι αμοιβές των αθλητών έχουν παραμείνει σε κάποια λογικά
επίπεδα εκεί ακριβώς που κυριαρχεί η δαπάνη για τη διαφήμιση: στη Γερμανία.
Αντίθετα, πιο πλούσια πληρώνουν ακόμα και από τους Ιταλούς οι Άγγλοι, που
κατηγορούνται από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ότι «χάλασαν» την πιάτσα.

Οι ομάδες ψάχνουν τώρα τρόπους να βάλουν ένα φρένο στα συνεχή άλματα των
αμοιβών τω παικτών τους. Στο ΝΒΑ, το πρώτο πρωτάθλημα στο κόσμο που μοίρασε
τρελά λεφτά στους αθλητές, τα πρώτα μέτρα έχουν ληφθεί. Μία ομάδα δηλαδή δεν
μπορεί να δώσει συνολικά στους παίκτες της περισσότερα χρήματα από ένα ανώτατο
όριο που είναι η συνάρτηση των εσόδων της. Αν μία συμφωνία υπερβαίνει το
salary cup, δηλαδή το πλαφόν των αποδοχών, αυτομάτως τίθεται στο περιθώριο.
Για την περίοδο που έληξε αυτό το πλαφόν ισοδυναμούσε με το 48% των εσόδων της
ομάδας. Αλλά το salary cup έχει και αυτό μία χαλαρότητα. Το όριό του δεν
ισχύει για παίκτες της ομάδας που ανανεώνουν το συμβόλαιό τους. Η αντίληψη που
κυριαρχεί είναι ότι τον δικό σου παίκτη μπορείς να τον πληρώσεις όσο-όσο. Κι
αν συγκρίνουμε τις αποδοχές των αθλητών του ΝΒΑ θα δούμε ότι
ενδεκαπλασιάστηκαν στα τελευταία 14 χρόνια. Το 1983 ο μέσος όρος των ετήσιων
αποδοχών ήταν 260.000 δολάρια και το 1997 2,82 εκατ. δολάρια, δηλαδή υπήρξε
αύξηση 1.000%.

ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ

Άραγε θα μπορούσαν οι ευρωπαϊκοί σύλλογοι στο ποδόσφαιρο να ακολουθήσουν
αυτούς τους περιορισμούς που ισχύουν στο ΝΒΑ; Προφανώς όχι. Είναι γνωστοί οι
σπάταλοι ιδιοκτήτες των μεγάλων ομάδων, που θεωρούν προσωπική τους νίκη να
φέρουν ένα περιζήτητο παίκτη στην ομάδα, όπως είναι γνωστοί κι εκείνοι που
διοικούν την εταιρεία τους τηρώντας πιστά τους νόμους της αγοράς. Ότι δηλαδή
δεν μπορείς να ξοδεύεις μία γραμμή πάνω από αυτά που κερδίζεις.

Οι Έλληνες παράγοντες ακολουθούν μία πιο επιπόλαιη φιλοσοφία. Αγοράζουν
ποδοσφαιριστές όχι μόνο από τα έσοδα της ομάδας τους, αλλά ακόμη και την ώρα
που δηλώνουν αδυναμία να πληρώσουν υπέρογκα χρέη τους στο Δημόσιο και προς
τρίτους. Η ελαστική ελληνική νομοθεσία τους επιτρέπει να αγοράζουν
ακριβοπληρωμένους άσους πληρώνοντάς τους ουσιαστικά από τα χρήματα άλλων!