ΠΡΟΣΩΠΑ «Σιωπηλοί τρόποι να σκοτώνεις»

Γκράσα Μασέλ. «Πώς να αναστείλουμε το δικαίωμά μας στη ζωή;»

«Είμαι ερωτευμένος με μια αξιόλογη γυναίκα», έχει πει ο Νέλσον Μαντέλα για την
Γκράσα Μασέλ. «Άλλαξε τη ζωή μου».

Η ΧΗΡΑ του Σαμόρα Μασέλ, του προέδρου της Μοζαμβίκης που σκοτώθηκε το 1986
πιθανότατα δολοφονημένος από πράκτορες του νοτιοαφρικανικού απαρτχάιντ, είναι
σήμερα η γυναίκα που περπατά δημόσια χέρι-χέρι με τον πρόεδρο Μαντέλα, τον
οποίο έκανε στα γεράματα να ανθήσει σαν λουλούδι ­ όπως ο ίδιος έχει δηλώσει.
Αλλά και ο Μαντίμπα, όπως τον αποκαλεί τρυφερά, άλλαξε τη ζωή της. Πρόκειται
άραγε να παντρευτούν; «Δεν θέλω να μιλήσω γι’ αυτό», λέει γελώντας στην
«Ιντιπέντεντ». Όσο για τον αρχιεπίσκοπο Ντέσμοντ Τούτου, που διαμαρτυρήθηκε
δημόσια για τη «στενή σχέση τους εκτός γάμου», «ήταν και εξακολουθεί να είναι
ένας καλός φίλος τού Μαντίμπα και δικός μου. Φυσικά δεν αψηφούμε αυτά που
λέει, αλλά δεν νομίζω ότι είμαστε κακό παράδειγμα για τη νεολαία της Νότιας
Αφρικής. Δεν πιστεύω ότι μας βλέπουν έτσι. Δεν πιστεύω πως επηρεάζει τον τρόπο
που σκέπτεται για μένα ο κόσμος στη Μοζαμβίκη και σίγουρα δεν μειώνει το κύρος
του Μαντίμπα». Ο Μαντέλα, ο οποίος θα γιορτάσει τα 80ά γενέθλιά του στις 18
Ιουλίου, τερματίζει την προεδρική θητεία του το 1999 και η Γκράσα λέει πως
θέλει να τον βοηθήσει να ζήσει την οικογενειακή ζωή που δεν χάρηκε ποτέ του.

Τις δύο εβδομάδες του μήνα που περνά μακριά από τον Μαντέλα, η Γκράσα Μασέλ
τις αφιερώνει στο Ίδρυμα για την Κοινοτική Ανάπτυξη, μια μικρή φιλανθρωπική
οργάνωση. «Δίνουμε επιδοτήσεις και δάνεια σε μικρές ομάδες αγροτών και
γυναικών για να τους βοηθήσουμε να δημιουργήσουν μόνοι τους εισόδημα. Βοηθούμε
στην εκπαίδευση των γυναικών, καθώς και στην ανάπτυξη των τοπικών Μη
Κυβερνητικών Οργανώσεων». Η Γκράσα Μασέλ επισημαίνει το εκ πρώτης όψεως
παράδοξο φαινόμενο να βελτιώνονται οι μακροοικονομικοί δείκτες σε χώρες όπως η
Μοζαμβίκη και ταυτόχρονα να επιδεινώνεται το βιοτικό επίπεδο των λαών τους.
«Κάθε χρόνο πληρώνουμε 100 εκατομμύρια δολάρια για αποπληρωμές χρεών ­
περισσότερα απ’ όσα ξοδεύουμε για την υγεία και την παιδεία μαζί», τονίζει.
«Το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα δεν έχουν το θάρρος να παραδεχθούν τις
παρενέργειες του φαρμάκου που επιβάλλουν… Πολλοί είναι αυτοί που δεν θα
καταφέρουν να επιβιώσουν, ώσπου να φθάσουμε τους μακροπρόθεσμους στόχους».
Σύμφωνα με μελέτη της Παγκόσμιας Τράπεζας, 21 εκατομμύρια άνθρωποι θα πεθάνουν
πρόωρα στον Τρίτο Κόσμο από τώρα ώς το 2000 αν δεν υπάρξει κάποια ανακούφιση
από το εξωτερικό χρέος. «Πώς μπορούμε να αναστείλουμε το δικαίωμά μας στη
ζωή;» ρωτάει η Γκράσα Μασέλ. «Η κακή διατροφή επηρεάζει τον εγκέφαλο ­ αυτά τα
παιδιά μπορεί να ζήσουν, αλλά θα είναι πνευματικά ανάπηρα. Τέτοια πράγματα
είναι εγκληματικά. Υπάρχουν σιωπηλοί τρόποι να σκοτώνεις…».