[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΟΔΗΓΕΙΤΑΙ στην έκρηξη ενός τρίτου παγκοσμίου πολέμου η Ευρώπη; Το απίθανο και
απειλητικό αυτό ερώτημα τίθεται λίγο-πολύ στα σοβαρά στο τελευταίο τεύχος της
επιθεώρησης «Foreign Affairs» (Νοέμβριος – Δεκέμβριος 1997), σε άρθρο του
καθηγητού του Πανεπιστημίου του Harvard Μ. Felstein. Το άρθρο έχει τίτλο «EMU
and International Conflict» («ΟΝΕ και Διεθνής Σύγκρουση»), αν και στο εξώφυλλο
του περιοδικού το άρθρο αυτό τιτλοφορείται «The Euro and War» («Το Ευρώ και ο
Πόλεμος»). Η άποψη του Felstein συνοψίζεται στη διατύπωση ότι «αντί να
οδηγήσει σε ενδοευρωπαϊκή αρμονία και παγκόσμια ειρήνη, η μετάβαση στην ΟΝΕ
και στην πολιτική ολοκλήρωση που θα την ακολουθήσει είναι πολύ περισσότερο
πιθανό να οδηγήσει σε αυξημένες συγκρούσεις, τόσο μέσα στην Ευρώπη όσο και
ανάμεσα στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες».

Ο συγγραφέας αναλύει τους λόγους για τους οποίους, κατά την άποψή του, η
εγκαθίδρυση της ΟΝΕ θα προκαλέσει τις τόσο καταστροφικές συνέπειες για την
Ευρώπη και τον κόσμο ολόκληρο (ασυμμετρικές οικονομικές κρίσεις, διαφωνίες για
τη διαμόρφωση της νομισματικής πολιτικής, συγκρούσεις για την κατανομή
εξουσιών στο σύστημα της ΟΝΕ, κ.λπ.). Μια κύρια πηγή σύγκρουσης θα είναι η
αδυναμία συμβιβασμού των στόχων Γαλλίας και Γερμανίας γύρω από την ΟΝΕ: η
Γαλλία, κατά τον Felstein, επιδιώκει την επίτευξη ισότητας σχέσεων μέσω της
διάρθρωσης των θεσμών της ΟΝΕ, η Γερμανία αντίθετα στοχεύει σε ηγεμονία μέσω
της Νομισματικής Ένωσης.

Η εμφάνιση ενός τόσο κινδυνολογικού άρθρου, που προκαλεί ήδη ισχυρές
αντιδράσεις, και που δεν είναι και το μόνο, δεν είναι και τόσο τυχαία. Είναι
συμπτωματική των έντονων ανησυχιών, που έχουν αρχίσει να εκφράζονται στις ΗΠΑ
μετά τη διαπίστωση ότι η Ευρώπη θα προχωρήσει τελικά στην εγκαθίδρυση της
Νομισματικής Ένωσης (ενιαίο νόμισμα). Μέχρι πρόσφατα οι ΗΠΑ αγνοούσαν το «θέμα
ΟΝΕ» γιατί δεν πίστευαν ότι η ΟΝΕ πρόκειται να πραγματοποιηθεί. Τώρα που
φαίνεται ότι θα γίνει τελικά πραγματικότητα, ολοένα και περισσότεροι
εκφράζονται εναντίον επιστρατεύοντας τα πλέον απίθανα ή και κωμικά
επιχειρήματα, ορισμένες φορές προερχόμενα μάλιστα από το Χάρβαρτ…

Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.