[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκίας και πάλι στο προσκήνιο. Αλλά το θέμα
αυτό βρίσκεται σταθερά στο επίκεντρο της ελληνικής ευρωπαϊκής πολιτικής από το
1986 και μέχρι σήμερα. Η επεξεργασία στρατηγικής, οι διαπραγματευτικοί
χειρισμοί και συμμαχίες που απαιτούνται στη διαχείριση του θέματος αυτού με
στόχο τη μεγιστοποίηση των ελληνικών συμφερόντων είναι αντικειμενικά δύσκολοι
και περίπλοκοι, ιδιαίτερα καθώς γίνονται συνήθως με την αρχική αντίθεση των
υπολοίπων χωρών της Ε.Ε. Ωστόσο, και παρά τις οποιεσδήποτε επί μέρους απόψεις,
η ελληνική στρατηγική έχει καταφέρει, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, να
εγγράψει ένα ισχυρό «κεκτημένο» που, κάτω από την πιο αυστηρή θεώρηση,
κρίνεται ως ιδιαίτερα θετικό για τα ελληνικά συμφέροντα.

Στο «κεκτημένο» αυτό, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται (α) η αποδοχή σε υψηλό
βαθμό των ελληνικών θέσεων για το Αιγαίο. Ενώ πριν από λίγα χρόνια η Ένωση δεν
ήθελε καν «να ακούσει» για το θέμα, τώρα η ίδια η Επιτροπή στην «Agenda 2000»
επισημαίνει π.χ. στην Τουρκία ότι τα ζητήματα στο Αιγαίο θα πρέπει να
διευθετηθούν σύμφωνα με τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου και της προσφυγής στο
Διεθνές Διακαστήριο και ότι χωρίς τη διευθέτηση δεν μπορεί να προσβλέπει σε
ένταξη. (β) Η διασφάλιση της ενταξιακής πορείας της Κύπρου.

Δεν μπορεί να υπάρχει αμφιβολία ότι χωρίς ελληνική στρατηγική παρέμβαση και
χειρισμούς η Κύπρος δεν θα είχε καμιά πιθανότητα να συμπεριληφθεί στις
«υποψήφιες χώρες» και να αρχίσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις. (γ) Η βαθμιαία
παραδοχή της θέσης ότι τον ισχυρό λόγο για την ουσιαστική ανάπτυξη της σχέσης
Ε.Ε. – Τουρκίας έχει η Αθήνα. Πρόκειται για παραδοχή υψηλής πολιτικής σημασίας.

Τα παραπάνω δεν ακυρώνουν βεβαίως το «πρόβλημα Τουρκία» για την Ελλάδα. Αλλά
είναι εύκολο να συμπεράνει κανείς σε πόσο δυσχερέστερη θέση θα ήταν η χώρα
χωρίς την επίτευξη του «κεκτημένου» αυτού. Το «κεκτημένο» ισχυροποιεί την
Ελλάδα, ενώ απαξιώνει τη θέση εκείνων που μονίμως βλέπουν ήττες και
υποχωρήσεις στον χειρισμό της σχέσης με την Τουρκία. Και συνιστά αφετηρία για
μελλοντικό σχεδιασμό πολιτικής με βάση τα νέα δεδομένα…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.