«Όχι» στον ρατσισμό από παιδιά

«Έρχεται ένα προσφυγόπουλο στην τάξη σου. Προέρχεται από μια χώρα της
Αφρικής και δεν γνωρίζει τη γλώσσα μας. Αναγκάστηκε να καταφύγει στην πατρίδα
μας, γιατί η ζωή του κινδυνεύει λόγω εμφυλίου πολέμου. Πώς αισθάνεσαι και πώς
θα μπορούσες να το βοηθήσεις για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματά του, ώστε να
νιώθει άνετα κι ευχάριστα;».

Η 12χρονη Φωτεινή από την Καλαμαριά, που κέρδισε το πρώτο βραβείο για μαθητές του Δημοτικού: «Νιώθω αδύναμη», έγραψε, «μπροστά σ’ ένα αδύναμο πλάσμα»

Η ΦΩΤΕΙΝΗ από την Καλαμαριά επέλεξε να γράψει για μια κοπέλα από την Αιθιοπία.
Ο Βασίλης από την Καστοριά έγραψε για τον Αλγερινό Μάριο. Και η Χαρούλα από
την Κομοτηνή για ένα προσφυγόπουλο από το Ζαΐρ. Χιλιάδες μαθητές της Στ’ τάξης
σε όλα τα δημοτικά σχολεία της χώρας κλήθηκαν φέτος να γράψουν έκθεση με θέμα
τους μικρούς πρόσφυγες. Σήμερα το βράδυ, στο Ίδρυμα Γουλανδρή – Χορν θα γίνει
η απονομή των βραβείων στους μαθητές που διακρίθηκαν. Για τα παιδιά του
Δημοτικού τα βραβεία είναι ηλεκτρονικοί υπολογιστές (ενώ για τους μαθητές του
Λυκείου ένα πενταήμερο επιμορφωτικό ταξίδι στα κεντρικά γραφεία της Ύπατης
Αρμοστείας, στην Γενεύη).

«Καθημερινά στην τηλεόραση βλέπουμε μικρά σοκολατένια προσωπάκια να κοιτάζουν
τις κάμερες με τα τεράστια μάτια τους. Είναι “παιδιά όλο μάτια”, όπως λέει ο
Σαμαράκης σ’ ένα κείμενό του», έγραψε η Φωτεινή Τσαπαλιάνα, που πήρε το πρώτο
βραβείο στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό Έκθεσης ­ για μαθητές Δημοτικών ­ ο οποίος
πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία του υπουργείου Παιδείας και της Ύπατης
Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. «Να, όμως, που μια μικρή φίλη από την
Αιθιοπία βρισκόταν ανάμεσα σ’ εμάς, τις καλοζωισμένες μαθήτριες. Αισθάνομαι
απαίσια, ντρέπομαι και σκύβω το κεφάλι μου. Σε κάθε της κίνηση ξεχωρίζω τα
μάτια της. Είναι τεράστια, μαύρα, γεμάτα απορία. Στέκεται απέναντί μου σαν
χαμένη. Δεν ξέρω, γιατί πρέπει να προσπαθήσω να δικαιολογηθώ. Νιώθω αδύναμη
μπροστά σ’ ένα αδύναμο πλάσμα».

«Σκέφτομαι συνέχεια αυτά που είπαμε με τον δάσκαλό μου για τα δικαιώματα του
παιδιού: φροντίδα, προστασία, μόρφωση επειδή τα παιδιά είναι το μέλλον της
ανθρωπότητας, όπως λένε οι μεγάλοι. Όλα τα παιδιά; αναρωτιέμαι. Τότε, γιατί η
συμμαθήτριά μου από την Αφρική δεν έχει μέλλον; Ποιος της στέρησε τα όνειρα;
Γιατί δεν γελάει;».

Εντυπωσιασμένη από την ευαισθησία και την ανθρωπιά με την οποία προσέγγισαν το
θέμα οι μαθητές δηλώνει η Καίτη Κεχαγιόγλου, υπεύθυνη ενημέρωσης της Ύπατης
Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, στην Ελλάδα. «Φέτος, ο διαγωνισμός
διεξήχθη για πρώτη φορά στα δημοτικά σχολεία, γιατί θέλουμε να αρχίζει νωρίς η
ευαισθητοποίηση των νέων στα προβλήματα που έχουν σχέση με το δράμα των
προσφύγων, αλλά και στα αίτια που αναγκάζουν ανθρώπους να εγκαταλείπουν τις
χώρες τους».

«… Τώρα είμαστε απέναντι. Η καρδιά μου χτυπά πιο δυνατά. Νομίζω από αγάπη
και όχι γιατί την λυπάμαι. Άλλωστε, τα παιδιά δεν ξέρουν να λυπούνται, ή
αγαπούν ή όχι», γράφει η 12χρονη Φωτεινή. «Θέλω να της χαρίσω πολλά πράγματα.
Τα ρούχα μου, τα αγαπημένα μου παιχνίδια, μικροπράγματα που αρέσουν στα
κορίτσια. Θέλω να της μιλήσω για μένα. Να της πω ότι το όνειρό μου είναι να
μπορέσω κι εγώ μεγαλώνοντας να βοηθήσω όλα τα παιδιά του κόσμου που υποφέρουν.
Σε λίγο, την πιάνω από το χέρι και βγαίνουμε στην αυλή του σχολείου. Βλέπει
χαρούμενα παιδιά που παίζουν. Το πρόσωπό της παίρνει άλλη όψη, γίνεται πιο
αισιόδοξο. Αρχίζουμε το παιχνίδι. Μαζί με τις φίλες μου αποφασίζουμε να μην
την αποχωριστούμε όσο καιρό θα μείνει μαζί μας. Θέλουμε να καταλάβει ότι εμείς
και τ’ άλλα παιδιά δεν φταίμε για την απανθρωπιά του κόσμου. Θέλουμε να της
δώσουμε το μήνυμα ότι θα προσπαθήσουμε να τον αλλάξουμε αυτό τον κόσμο. Θα
βάλουμε κι εμείς το λιθαράκι μας…».

Ο Βασίλης Μπίλης από την Καστοριά, που πήρε το β’ βραβείο, επέλεξε να γράψει
για ένα Αλγερινό προσφυγόπουλο, αλλά και για τα δικά του όνειρα. «Θέλω να
νιώσει άνετα στην Ελλάδα, να την αγαπήσει σαν δεύτερη πατρίδα του. Είμαι
σίγουρος ότι θα το πετύχω. Και όταν με το καλό επιστρέψει στην πατρίδα του,
όταν τελειώσει ο πόλεμος, να έχει να διηγείται στους δικούς του όλα όσα έζησε
στην Ελλάδα και ότι οι Έλληνες και η Ελλάδα είναι η πιο φιλόξενη και η πιο
όμορφη χώρα του κόσμου. Και ποιος ξέρει, ίσως κι εγώ, όταν γίνω ένας από τους
Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, να πάω να τον συναντήσω καθηγητή, να διδάσκει την
ελληνική γλώσσα σε κάποιο πανεπιστήμιο της χώρας του.

Και τότε, θα του χαρίσω ένα περιστέρι και στο λαιμό του θα δέσω μια γαλάζια
κορδέλα, σαν το γαλάζιο χρώμα του ουρανού και της θάλασσας της πατρίδας μου
και θα είναι τόσο μακριά, που θα ξεκινάει από τον ουρανό και θα φθάνει στην
γη. Και πάνω θα έχει γραμμένη με λευκά γράμματα την λέξη ΕΙΡΗΝΗ. Και θα του
ευχηθώ, ποτέ μα ποτέ, να μην ξαναγνωρίσει την φρίκη του πολέμου κι όλοι να
ζούμε ειρηνικά, πλούσιοι και φτωχοί, ισχυροί και αδύνατοι, χωρίς θλίψη, πόνο
και δάκρυα».

Διοργανωτές του Πανελλήνιου Διαγωνισμού, εκτός από το υπουργείο Παιδείας και
την Ύπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες, είναι η ΟΛΜΕ (καθηγητές), η ΔΟΕ
(δάσκαλοι), η Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων και το Ίδρυμα Μαραγκοπούλου για τα
Δικαιώματα του Ανθρώπου.