Ελαφρυντικά αγάπης

Τα μυστικά της ψυχής του Απόστολου Κοσμά, που στα πενήντα πέντε του χρόνια
έγινε παιδοκτόνος από αγάπη, όπως όλοι κατέθεσαν, προσπάθησαν να «διαβάσουν»
οι ψυχίατροι που τον εξέτασαν και να τα μεταφέρουν αποκωδικοποιημένα πια στους
δικαστές που θα τον κρίνουν.

Απόστολος Κοσμάς. Έγινε δολοφόνος του πρωτότοκου γιου του που τόσο αγαπούσε και είχε προσπαθήσει να θεραπεύσει την ψυχική ασθένειά του. Το μόνο που περιμένει τώρα πια είναι ­ όπως είπε ­ η τιμωρία του από τον Θεό

ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ της ψυχής του Απόστολου Κοσμά προσπάθησαν να μαντέψουν και οι δικοί
του άνθρωποι, που χρόνια ολόκληρα τον έβλεπαν να περιθάλπει και να προστατεύει
τον ψυχασθενή πρωτότοκο γιο του, Βαγγέλη, το τέλος του οποίου ο ίδιος έγραψε
με τον πιο φρικτό τρόπο.

«Αίνιγμα του Θεού» χαρακτήρισε το έγκλημα αυτό σε μιαν αποστροφή της κατάθεσής
της η μητέρα του θύματος και σύζυγος του θύτη Ελευθερία Κοσμά, που προσπάθησε
­ όπως τη συμβούλευσε και η πρόεδρος του δικαστηρίου ­ να κάνει ατσάλι την
ψυχή της για να βοηθήσει μέσα από την τραγικά δύσκολα θέση της την απονομή της Δικαιοσύνης.

ΑΣΤΑΜΑΤΗΤΟ ΚΛΑΜΑ

Κλαίει ασταμάτητα. Ακούει τον άνδρα της από το εδώλιο του Μεικτού Ορκωτού
Δικαστηρίου της Αθήνας να περιγράφει την οικογενειακή τους τραγωδία και την
τιμωρία που περιμένει από τον… Θεό. Ακούει τα άλλα δύο παιδιά της να μιλούν
για τις καλές και κακές στιγμές που έζησαν με τον αδελφό τους, χωρίς να
αφήνουν ανυπεράσπιστο τον πατέρα τους. Αναζητεί και η ίδια να βρει μια πιθανή
απάντηση στο «αίνιγμα του Θεού».

«Η καρδιά μου είναι σκισμένη στα δύο», λέει με δάκρυα στα μάτια. Όσο κι αν
ψάξω βρίσκω μόνο υπερβολική αγάπη για τον Βαγγέλη, που άλλοτε ήταν ένας
άγγελος και άλλοτε ένα λιοντάρι, πεινασμένο, σε κλουβί. «Ανοχή, αντοχή και
αγάπη. Αυτά ήταν τα όπλα μας, ελπίζοντας στο θαύμα. Αυτό το τέλος όμως, που
μια ζωή θα με τρυπάει, μοιάζει να μην είναι αγάπη. Είναι η μοίρα; Είναι το
αίνιγμα του Θεού; Δεν το δικαιολογώ. Δεν το καταγράφω στην καρδιά μου, γιατί ο
άνθρωπος αυτός έδωσε για το παιδί μας και την τελευταία ικμάδα της ζωής του».

Είναι ο λόγος της μάνας που δεν μπορεί να προσεγγίσει το γεγονός. Περιγράφει
τον καθημερινό εφιάλτη που ζούσαν με τον φόβο να μη θίξει στο ελάχιστο τη
μνήμη του νεκρού παιδιού της. Πώς θα μπορούσε αφού όλη της η ζωή μοιράζεται
ανάμεσα στο κοιμητήριο όπου αναπαύεται ο γιος της και στις φυλακές όπου
κρατείται ο σύζυγός της.

ΑΝΑΖΗΤΕΙ ΤΟ ΛΑΘΟΣ

Επί 473 ημέρες αναζητεί το λάθος που έκαναν και έφτασαν σε αυτό το τέλος. Όσα
δεν μπορεί εκείνη να εξηγήσει και όσα δικαιολογεί αναγνωρίζοντας μόνο
ελαφρυντικά αγάπης ήρθαν να εξηγήσουν οι δύο ψυχίατροι, Χρήστος Βούρδας και
Νίκος Παπαναστασίου, οι οποίοι πέρασαν πολλές φορές το κατώφλι των φυλακών του
Κορυδαλλού και συζήτησαν με τον κατηγορούμενο. Η βαρύτητα της πράξης, δεδομένη
και γι’ αυτούς. Ποιος θα μπορούσε άραγε να προσπεράσει ένα τέτοιο έγκλημα;
Αυτό που εκείνοι αναζήτησαν ήταν το «πώς» και το «γιατί». Ήταν απαντήσεις που
σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογούν τον πατέρα – δολοφόνο. Φωτίζουν όμως το
δρομολόγιό του από τη νομιμότητα στην παραβατικότητα. Η πιθανότερη εξήγηση που
έδωσαν καταθέτοντας χθες στο δικαστήριο και οι δύο ειδικοί επιστήμονες ήταν
ότι ο Απ. Κοσμάς υπέστη «παροδική αποδόμηση του ψυχισμού του την ώρα του εγκλήματος».

ΣΠΑΝΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ

«Έχουμε να κάνουμε με μιαν από τις σπάνιες περιπτώσεις, όπου αντί να σκοτώσει
ο ψυχοπαθής γιος κάποιον μέσα από το σπίτι, σκοτώνεται από τον πατέρα του σε
μια στιγμή παροδικής τρέλας», είπε ο Χρ. Βούρδας. Και ο συνάδελφός του Ν.
Παπαναστασίου μετέφερε έναν από τους διαλόγους που είχε στη φυλακή με τον
κατηγορούμενο, ο οποίος του είχε εκφράσει τον φόβο του μήπως το γονίδιο της
σχιζοφρένειας, που εκείνος μετάγγισε στο γιο του, το είχε και ο ίδιος σε
λανθάνουσα μορφή που τον οδήγησε στο έγκλημα».

«Είχαν συσσωρευθεί ­ πρόσθεσε ­ πολλά στοιχεία τυραννίας για τον ίδιο και την
οικογένειά του και έφτασε κάποια στιγμή σε σημείο σύγχυσης. Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου».

Υπεράσπιση: Υπάρχει περίπτωση την ώρα του εγκλήματος να ήταν ήρεμος και νηφάλιος;

Μάρτυρας: Όχι. Το πιθανότερο ήταν να βρίσκεται σε σύγχυση. Οδυνηρή κατάσταση.

Υπεράσπιση: Μπορεί εκείνη τη στιγμή να είχε συνείδηση της πράξης του;

Μάρτυρας: Αν δεχθούμε ότι βρέθηκε σε αυτή την κατάσταση οδηγούμαστε σε
μειωμένο καταλογισμό του δράστη.

Η Ελευθερία Κοσμά ακούει τους ψυχιάτρους με προσοχή. Τα «άλλοθι» της ψυχής
έρχονται να επιβεβαιώσουν τα «άλλοθι» της αγάπης της γι’ αυτόν τον άνθρωπο.
Του ρίχνει ένα βλέμμα γεμάτο στοργή και πηγαίνει δίπλα στα παιδιά της. Την
έχουν ανάγκη, όπως και εκείνη έχει την ανάγκη όλων.

Η ΑΙΘΟΥΣΑ του Μεικτού Ορκωτού Δικαστηρίου της Αθήνας ήταν ασφυκτικά γεμάτη. Τα
μάτια σχεδόν όλων ήταν δακρυσμένα. Είχε μόλις αρχίσει η δίκη του Απόστολου
Κοσμά. Του συζύγου, του πατέρα, του αδελφού, του φίλου. Ήταν όλοι εκεί, όπως
από την πρώτη στιγμή που αποκαλύφθηκε το φρικτό έγκλημά του. Ήταν όλοι εκεί
για να μιλήσουν για τον «χαρισματικό Βαγγέλη», που βρήκε τον θάνατο από τον
πατέρα του, γιατί η αρρώστια του είχε μετατρέψει τον «άγγελο» της οικογένειας
σε «βασανιστή».

Τα παιδιά του κατηγορουμένου, ο Κωνσταντίνος και ο Σταύρος Κοσμάς, πέρασαν
δίπλα από τον πατέρα τους, τον κτύπησαν στην πλάτη και ανέβηκαν στο βήμα του
μάρτυρα. Έκλαιγαν ασταμάτητα. Για τον Βαγγέλη και για τον πατέρα τους.

«Ο αδελφός μου είχε καλοσύνη, που την επισκίαζε η σχιζοφρένειά του, κατέθεσε ο
20χρονος Σταύρος. Έλεγε ότι θα μας σκότωνε εάν τον κλείναμε στο ψυχιατρείο. Τα
περιστατικά τον τελευταίο καιρό δεν ήταν ένα και δύο. Ήταν σαν ένα βιβλίο, που
κάθε σελίδα του ήταν γραμμένη με πολλά περιστατικά. Ήταν ένα μαρτύριο, το
οποίο προσπαθούσαμε να αντιμετωπίσουμε με αγάπη. Προσευχόμουν, πίστευα και
ήλπιζα, όπως όλοι μας»…

Στο σημείο αυτό παρενέβη για πρώτη φορά ο εισαγγελέας της έδρας κ.
Παπαγεωργόπουλος, ο οποίος δεν είχε άλλες απορίες και ερωτηματικά για την
πρωτοφανή αυτή υπόθεση και απευθυνόμενος στον μάρτυρα παρατήρησε: «Με το δίκιο
σου προσπαθείς να ελαφρύνεις τη θέση του πατέρα σου, αλλά η αγάπη δεν
σκοτώνει. Διάβασε τι λέει ο Απόστολος Παύλος…».

Η απάντηση ήρθε και από τον μεγαλύτερο γιο της οικογένειας τον 24χρονο
Κωνσταντίνο, ο οποίος μίλησε για τη φροντίδα και την αγάπη που απλόχερα
προσέφερε ο πατέρας του στον άρρωστο αδελφό του.