Αλλαγές α λα ιταλικά

Αλλαγή στο σύστημα εξετάσεων, αλλαγή στα οικονομικά των σχολείων, αλλαγή στην
ύλη… Όλα αλλάζουν ξαφνικά στη γειτονική Ιταλία, που επιχειρεί αυτές τις
ημέρες ­ μετά την Αγγλία και την Ελλάδα ­ τη μεγαλύτερη εκπαιδευτική
μεταρρύθμιση των τελευταίων χρόνων μ’ ένα νόμο που τον σφραγίζει ένα ιστορικό
όνομα: Μπερλινγκουέρ.

Ο ΛΟΥΙΤΖΙ Μπερλινγκουέρ, ο υπουργός Παιδείας ­ αδελφός του Ενρίκο, του
ιστορικού ηγέτη του ΙΚΚ ­ επεξεργαζόταν μήνες τώρα το νομοσχέδιο που
συζητείται στην ιταλική Βουλή και που, όπως είπε, «θα αλλάξει το πρόσωπο της
εκπαίδευσης στο κατώφλι του 2000».

Αλλαγές προβλέπονται στο σύστημα των εξετάσεων. Ο Μπερλινγκουέρ επιμένει στην
αυστηρότερη κρίση των μαθητών ­ αλλά και των διδασκόντων, για τους οποίους
επίσης θεσπίζονται καινούργια κριτήρια και έλεγχοι. Οι λεπτομέρειες του νέου
συστήματος είναι ακόμη υπό συζήτηση.

«Σε λίγες μέρες θα έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία ­ δήλωσε ο υπουργός σε
συνέντευξή του στη «Ρεπούμπλικα». ­ Το νέο σύστημα θα ισχύσει από φέτος». Δεν
χρειάζονταν περισσότερα για να ξεσπάσει θύελλα.

Εκπαιδευτικοί, η αντιπολίτευση, μερίδα του Τύπου και άλλοι κήνσορες ξεσπάθωσαν
κατά του Μπερλινγκουέρ κατηγορώντας τον για προχειρότητα, βιασύνη και ανευθυνότητα.

Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή αφορά την «αυτονομία» των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.
Καθε σχολείο, σχολή ή πανεπιστήμιο ενθαρρύνεται να αναπτύξει δικούς του
στόχους, να διοικεί αυτόνομα την περιουσία του και να αποφασίζει (μέσα σε
καθορισμένα πάντως πλαίσια) ακόμη και για τον τρόπο ή το περιεχόμενο της διδασκαλίας.

«Υπάρχουν ήδη ορισμένα σχολεία που έχουν πετύχει ικανοποιητικό βαθμό
αυτονομίας και το έργο τους είναι αξιοθαύμαστο», είπε ο υπουργός Παιδείας. Και
πρόσθεσε με έμφαση: «Πετάνε σπίθες».

Το τρίτο και δυσκολότερο ίσως σημείο της μεταρρύθμισης αφορά τα οικονομικά. Ο
Μπερλινγκουέρ αποφάσισε μεγάλη περικοπή δαπανών και ταυτόχρονα επενδύσεις.

«ΝΑ ΠΙΑΣΟΥΝ ΤΟΠΟ»

«Θα κάνουμε οικονομία στους τομείς που επιδέχονται κάτι τέτοιο, είπε. Λόγου
χάρη, στα καθαρά διοικητικά έξοδα και σε όσα μπορούν να περιοριστούν με τη
μείωση της γραφειοκρατίας. Από την άλλη μεριά, θα γίνουν επενδύσεις που θα
βοηθήσουν τα εκπαιδευτικά ιδρύματα να ανεβάσουν το επίπεδό τους».

Το κράτος είναι πρόθυμο να ξοδέψει για την εκπαίδευση, είπε ο Μπερλινγκουέρ,
αλλά οι δαπάνες πρέπει να πιάνουν τόπο. Χωρίς τη μεταρρύθμιση, τα κονδύλια θα
εξανεμιστούν και δεν θα υπάρξει αποτέλεσμα. Προς το παρόν, πάντως,
εξανεμίστηκαν οι ελπίδες πολλών γονέων για φτηνότερα σχολικά βιβλία.

Τι συνιστά στους γονείς και τους μαθητές που διαμαρτύρονται για τις τιμές των
βιβλίων; «Ακούω συχνά γονείς που τρέχουν ν’ αγοράσουν διάφορα σινιέ ρούχα στα
παιδιά τους να με κατηγορούν γιατί δεν καταφέραμε να προσφέρουμε δωρεάν τα
βιβλία. Ε, λοιπόν, ας αφήσουν τα Τίμπερλαντ και ας ξοδέψουν κάτι παραπάνω για
βιβλία, δεν πειράζει».

Από τους πιο ακούραστους υπουργούς της κυβέρνησης Πρόντι, ο Μπερλινγκουέρ δεν
ενοχλείται και πολύ για τη φήμη του «στριμμένου» που τον συνοδεύει. Πιστεύει
όμως ότι δεν τον καταλαβαίνουν. «Είμαι άνθρωπος με φιλελεύθερες ιδέες και με
παρουσιάζουν ως δογματικό. Είμαι πραγματιστής και με χαρακτηρίζουν πρόσωπο
ιδεολογικό. Έτσι είναι δυστυχώς. Αλλά εγώ δεν κάνω δημόσιες σχέσεις. Δεν
πηγαίνω ποτέ σε τοκ σόου».

ΑΠΟ ΑΠΟΨΗ εκπαίδευσης, η Ιταλία ­ δηλώνει ο Λουίτζι Μπερλινγκουέρ ­ κατέχει
μια από τις χειρότερες θέσεις στην Ευρώπη: Σχολεία με ελλείψεις, χαμηλό
επίπεδο μόρφωσης, σωρεία απουσιών των μαθητών και μέτριες επιδόσεις ακόμη και
εκείνων που εισάγονται στις ανώτατες σχολές είναι μερικά από τα
χαρακτηριστικά. Η ελπίδα, κατά τη γνώμη του, βρίσκεται στη μεταρρύθμιση του
συστήματος εξετάσεων, στην εισαγωγή αυστηρότερων κριτηρίων για τις εισαγωγικές
στα ΑΕΙ και, κυρίως, στην αυτονόμηση σε μεγάλο βαθμό όλων των εκπαιδευτηρίων.
Μια από τις καινοτομίες της μεταρρύθμισης είναι η έμφαση που θα δοθεί από
εφέτος στη μελέτη της Ιστορίας και της Λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. Μια άλλη,
από τις πιο «πρωτοποριακές», που επίσης προκάλεσε πολλές συζητήσεις, είναι η
καθιέρωση της ανάγνωσης εφημερίδων στα σχολεία. Όσο για το προσωπικό των
σχολείων που κρίνεται ακατάλληλο ή περιττό, ο Μπερλινγκουέρ δήλωσε ότι θα
απομακρύνεται απ’ αυτά. «Δεν θα απολύονται όμως ­ διευκρίνισε. ­ Θα
μετατίθενται, απλούστατα, σε άλλες υπηρεσίες του Δημοσίου».