Μια χώρα χωρίς χαμόγελο

Στην Ντάκα. Χάος στους κεντρικούς δρόμους της πρωτεύουσας του Μπαγκλαντές. Δεξιά τα ανθρωποκίνητα ταξί «Ρίκσο»

Στην Ντάκα, την πρωτεύουσα του Μπαγκλαντές, οι κάτοικοι δεν χαμογελούν.
Σέρνουν την τρίτροχη καρότσα, οδηγούν το τρίτροχο ταξί ­ «made in India» ­
προσπαθούν ν’ αποφύγουν τους μουσώνες, περπατούν στη λάσπη, πλάι σε
τενεκεδόσπιτα και… χορτόσπιτα. Και ελπίζουν σ’ ένα θαύμα. «Το οικονομικό
μπουμ, ώς το 2.010».

ΔΙΑΚΟΣΙΑ πενήντα με τριακόσια δολάρια (κατ’ άτομο) εθνικό εισόδημα ­ για μια
χώρα λίγο μεγαλύτερη σε έκταση από την Ελλάδα και με μια πρωτεύουσα που έχει
πληθυσμό όσο και η χώρα μας ­ είναι φυσικά λίγα.

«Θα γίνει όμως λόγω της αξιοποίησης της φτηνής εργατικής δύναμης, οικονομική
έκρηξη σε 10 χρόνια» υποστηρίζει ο ισχυρότερος οικονομικός παράγων της χώρας
Abdul Awal Mintoo. «Η φτώχεια δεν εξαφανίζεται μέσα σ’ ένα βράδυ».

«Σε ανθρώπους σαν τον Mintoo ελπίζουμε» παρεμβαίνει στη συζήτηση ο υπουργός
Εξωτερικών του Μπαγκλαντές Abdul Samad Azad. «Μια πάμφτωχη χώρα σαν τη δική
μας εκεί στηρίζει και τις ελπίδες. Στην “οικονομική διπλωματία”, στους
διπλωμάτες της αγοράς».

ΜΙΖΕΡΙΑ ΠΑΝΤΟΥ

Όταν περπατάς στους δρόμους της Ντάκα, πλάι στη μιζέρια, στα τσαλακωμένα
διώροφα λεωφορεία και τους υπονόμους να ξεχειλίζουν είναι λίγο δύσκολο να
καταλάβεις τα λόγια του «σοφού» και «καθοδηγητή» της πρωθυπουργού Skeikh Sahina.

Ο κόσμος που κρέμεται από τις πόρτες και τις οροφές των λεωφορείων, ακόμη κι
όταν η βροχή πλημμυρίζει τα σπίτια, και οι ζητιάνοι ­ ανάμεσά τους πολλά
παιδιά ­ δεν σ’ αφήνουν να σκεφθείς ότι μπορεί να υπάρξει ελπίδα στο πρώην
«Ανατολικό Πακιστάν», που έγινε κράτος το 1971.

Ο Mintoo όμως δείχνει σίγουρος. Έχοντας στο ενεργητικό του πολλές οικονομικές
επιτυχίες και στο «χαρτοφυλάκιό» του ακόμη και τράπεζες στο Νεπάλ, έχει λόγους
να πιστεύει στο οικονομικό μπουμ αυτής της πυκνοτατοικημένης μουσουλμανικής χώρας.

«Το Μπαγκλαντές προσφέρει την πιο φτηνή, αλλά πολύ παραγωγική εργατική δύναμη.

Η νομοθεσία απαγορεύει να ιδρυθούν εργατικές ενώσεις στις βιομηχανικές ζώνες
και οι απεργίες είναι παράνομες. Οι ξένοι δεν πληρώνουν ­ όταν επενδύουν στη
χώρα μας ­ φόρους για 10 χρόνια και δεν υπόκεινται σε φορολογία στις εισαγωγές
μηχανημάτων κάθε είδους» τονίζει στα «ΝΕΑ».

ΑΓΓΛΙΑ, ΙΝΔΙΑ, ΠΑΚΙΣΤΑΝ

Όλα αυτά όμως φαίνονται μακρινά για τον πολίτη του Μπαγκλαντές. Ώς το ’47
«είχε τον αποικιοκράτη Άγγλο πάνω από το κεφάλι του». Με την ανεξαρτησία της
Ινδίας «είχε την καταπίεση του Πακιστανού, όταν το Πακιστάν αποσχίσθηκε από
την Ινδία». Το ’75 είδε να δολοφονούν τον ιδρυτή της χώρας του Skeikh Mujibur
Rahman και την οικογένειά του. Έζησε τη δικτατορία του Zia και αργότερα, μετά
τη δολοφονία του, της γυναίκας του, η οποία ηγείται σήμερα της αντιπολίτευσης,
διατηρώντας άριστες σχέσεις με τις ΗΠΑ.

Ορισμένοι μουσουλμάνοι ­ η συντριπτική πλειοψηφία του λαού του Μπαγκλαντές
είναι μουσουλμάνοι ­ είναι φανατικοί. Οι διαδηλώσεις δίνουν και παίρνουν.

Δεκάδες φορτηγά με μεγάφωνα και γεμάτες τις καρότσες (με ισλαμιστές) «τρέχουν»
νύχτα και μέρα στην πόλη, κάνοντας τουλάχιστον εντυπωσιακή την παρουσία των
ισλαμιστών, που υπόσχονται μια «καλύτερη ζωή»…

Εκείνο που δεν ανατρέπεται με τίποτε, όπως φαίνεται, είναι η δυστυχία του
κόσμου. Μπορεί το περιοδικό της αεροπορικής εταιρείας Biman να «παίζει» με τις
λέξεις στην λεζάντα μια φωτογραφίας ενός τρίτροχου υπό βροχή ­ «Rickshaw in
the rain» ­ όμως ο 19χρονος Φαρούκ, που για ψίχουλα μεταφέρει κόσμο, είναι κατηγορηματικός.

«Δεν είχε πολιτικούς η χώρα. Διαφθορά, τα βγάζουν όλα έξω, ζούνε σαν
μαχαραγιάδες. Και μην αρρωστήσεις. Ούτε φάρμακα δεν σου δίνουν στο νοσοκομείο
αν δεν τα πληρώσεις» λέει.

ΕΛΑΧΙΣΤΟΙ ΞΕΝΟΙ

Ξένους δεν συναντάς όταν περπατάς στους δρόμους. Όλοι προτιμούν το αυτοκίνητο.
Άλλωστε βρίσκονται στην Ντάκα ή στην Τσιταντόγκ, τη δεύτερη πόλη και λιμάνι
για μπίζνες. Οι τουρίστες είναι σπάνιο είδος.

Όσο για τις αυξήσεις των τιμών αυτές είναι συχνές. Μόνο η βενζίνη αυξήθηκε
αυτό τον καιρό κατά 60%! Και φυσικά, οι τιμές των αυτοκινήτων είναι
απλησίαστες για τους πολλούς.

Ο Μπιλ Κλίντον σχεδιάζει να επισκεφθεί το ’98 το Μπαγκλαντές, αλλά οι υπουργοί
ελπίζουν πως αυτό λίγο θα ρίξει φως στο σκοτάδι τους.

Στην τηλεόραση τίποτε δεν δείχνει τη μιζέρια ενός λαού που η μοίρα του φέρει
τη σφραγίδα της αγγλικής πολιτικής τού «διαίρει και βασίλευε». Τα σίριαλ
παίζουν κι εδώ τον ρόλο τους…

Η χώρα πάντως είναι εύφορη, τα φαγητά της είναι νόστιμα, τα ρούχα και τα
υφάσματά της πολλές φορές είναι υψηλής ποιότητας.

«Αν καταφέρουμε να τα ‘χουμε καλά μ’ όλους τους γείτονες» τονίζει ο Mintoo…
«Κι αν συνεχισθεί η ίδια οικονομική πολιτική, η χώρα θα βγει από τη φτώχεια.
Μη σας τρομάζει η εικόνα που βλέπετε. Τι ήταν η Κίνα το 1945; Εγώ θυμούμαι που
δεν είχαν να φάνε ρύζι»…