ΠΡΟΣΩΠΑ Δικαίωμα στην Ιστορία

Πίτερ Μπαλακιάν: «Η γενοκτονία των Αρμενίων από τους Τούρκους είναι ένα τεράστιο, μείζον ηθικό γεγονός του 20ού αιώνα»

Χρειάστηκε να φτάσει στα 23 του για να ανακαλύψει ­ και αργότερα να αφηγηθεί ­
«αυτό το τεράστιο, μείζον ηθικό γεγονός του 20ού αιώνα», τη γενοκτονία των Αρμενίων.

Ο ΠΟΙΗΤΗΣ Πίτερ Μπαλακιάν γεννήθηκε στο Νιου Τζέρσι, σε μια αστική αρμενική
οικογένεια, και μεγάλωσε αγνοώντας το παρελθόν τής οικογένειάς του και την
ιστορική περίοδο που το στιγμάτισε για πάντα. Στα 23 του όμως ανακάλυψε την
«Ιστορία του πρεσβευτή Μόργκενταου», Αμερικανού πρεσβευτή στην Τουρκία από το
1913 ώς το 1916. Εκεί διάβασε την αναφορά του Αμερικανού για τη σφαγή
τουλάχιστον ενός εκατομμυρίου Αρμενίων από την τουρκική κυβέρνηση. Ένα χρόνο
αργότερα, πληροφορήθηκε ότι η ιστορία του έθνους του τον αφορούσε ακόμη
περισσότερο: μια θεία του αποκάλυψε ολόκληρη την ιστορία της γιαγιάς του, ο
πρώτος σύζυγος, οι γονείς, οι θείες, οι αδελφοί, οι αδελφές, οι ανιψιοί και οι
ανιψιές τής οποίας σφαγιάσθηκαν από τους Τούρκους. Η γιαγιά του, ο πρώτος
σύζυγός της και οι μικρές κόρες τους είχαν σταλεί στην έρημο της Συρίας για να
πεθάνουν. Ήταν ωστόσο μεταξύ των ελαχίστων που επέζησαν αυτής της πορείας του
θανάτου ­ αν και ο σύζυγός της αργότερα σκοτώθηκε.

Η ανακάλυψη του παρελθόντος της οικογένειάς του έσπρωξε τον Μπαλακιάν, 46 ετών
σήμερα και καθηγητή της Αγγλικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κολγκέιτ στο
Χάμιλτον της Νέας Υόρκης, να μάθει περισσότερα για τον πολιτισμό και την
ιστορία των Αρμενίων και για τα γεγονότα της περιόδου 1915 – 1917. Τα
αποτελέσματα της αναζήτησής του εξιστορούνται στη μελέτη του με τίτλο «Το
Μαύρο Σκυλί της Μοίρας» που εκδόθηκε τον Μάιο. «Ένιωθα την ανάγκη να αφηγηθώ
την οικογενειακή ιστορία που στοίχειωσε την ενήλικη ζωή μου» λέει στη «Νιου
Γιορκ Τάιμς» ο Μπαλακιάν, ο οποίος είχε εκδώσει πέντε βιβλία με ποιήματα
προτού να ενταχθεί σε εκείνη την ομάδα των Αρμενίων της τρίτης γενιάς, που
έχουν ξαναφέρει στο προσκήνιο την τραγική ιστορία του έθνους τους:
εφαρμόζοντας ένα συστηματικό σχέδιο εξόντωσης, οι Τούρκοι σκότωσαν, εκτόπισαν
ή έστειλαν στην έρημο για να πεθάνουν τα δύο τρίτα του αρμενικού λαού ­ «Μωρά
ρίχνονται στα ποτάμια», «500.000 σφαγιάσθηκαν», «Παρακαλούσε να τον θάψουν
ζωντανό», είναι μερικοί από τους τίτλους τής «Νιου Γιορκ Τάιμς» εκείνης της περιόδου.

Ώς σήμερα οι τουρκικές κυβερνήσεις αρνούνται να ομολογήσουν τη γενοκτονία των
Αρμενίων και ο Μπαλακιάν καταδικάζει τις απόπειρες να αποσιωπηθεί η ιστορία
του λαού του. «Το αρμενικό ολοκαύτωμα πρέπει να πάρει στην Ιστορία τη θέση που
δικαιωματικά του ανήκει» λέει. «Για μια γενιά για την οποία δεν μπόρεσε να
υπάρξει δικαιοσύνη, ο πόνος μεγαλώνει από το κακό της άρνησης. Υπάρχει πάντα
μια περίοδος καθυστέρησης έπειτα από ένα τραύμα. Αλλά τώρα βρισκόμαστε στο κατώφλι».