ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η δύναμη και η λογική

Το χάσμα. Από τα πέντε δισεκατομμύρια κατοίκους του πλανήτη ­ γράφει ο Μάρκος ­ τα 500 εκατομμύρια ζουν άνετα και τα 4,5 δισεκατομμύρια υποφέρουν από φτώχεια

«Ο 4ος Παγκόσμιος Πόλεμος έχει αρχίσει»: άλλο ένα περίφημο κείμενο ενός
ευαίσθητου αγωνιστή. Ο κομαντάντε Μάρκος στον τελευταίο «Μοντ Ντιπλοματίκ».

Η ΑΝΑΛΥΣΗ. Το τέλος του 3ου Παγκοσμίου Πολέμου ­ του Ψυχρού Πολέμου ­ δεν
σημαίνει και την υπέρβαση του διπολισμού. Η ήττα της «Αυτοκρατορίας του Κακού»
είχε ως αποτέλεσμα να ανοίξουν νέες αγορές, που για να κατακτηθούν χρειάζεται
ένας τέταρτος πόλεμος. Η διεθνής τάξη επιστρέφει στην παλιά εποχή των
κατακτήσεων της Αμερικής, της Αφρικής, της Ωκεανίας. Το λυκόφως του αιώνα
μοιάζει περισσότερο με τους βάρβαρους αιώνες του παρελθόντος παρά με το έλλογο
μέλλον που περιγράφουν τα μυθιστορήματα επιστημονικής φαντασίας.

Προς το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, γράφει ο αρχηγός των Ζαπατίστας, ο
καπιταλισμός δημιούργησε τη βόμβα νετρονίου. Με την ευκαιρία του 4ου
Παγκοσμίου Πολέμου ανακαλύφθηκε ένα νέο θαύμα: η χρηματοοικονομική βόμβα.
Αντίθετα με εκείνες που ισοπέδωσαν τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, η νέα αυτή
βόμβα όχι μόνο καταστρέφει την «πόλιν» (εδώ, το έθνος) και σπέρνει τον θάνατο
και τη φτώχεια στους κατοίκους της, αλλά μετατρέπει τον στόχο της σε απλό
εξάρτημα του παζλ της παγκοσμιοποίησης.

ΤΟ ΠΑΖΛ. Για να κατανοήσουμε τον σημερινό κόσμο, ξεχωρίζουμε επτά κομμάτια. Θα
τα ζωγραφίσουμε, θα τα χρωματίσουμε και θα προσπαθήσουμε να αναπαραστήσουμε το
παγκόσμιο αίνιγμα. Το πρώτο κομμάτι είναι η συγκέντρωση του πλούτου και έχει
το χρώμα του δολαρίου. Το δεύτερο είναι η παγκοσμιοποίηση της εκμετάλλευσης
και έχει σχήμα τριγώνου. Το τρίτο είναι η μετανάστευση και απεικονίζεται με
έναν κύκλο. Το τέταρτο είναι η γενίκευση του εγκλήματος και έχει σχήμα
ορθογώνιο. Το πέμπτο περιγράφει τη «νόμιμη βία μιας παράνομης εξουσίας»: έχει
­ φυσικά ­ σχήμα πενταγώνου. Το έκτο αφορά τη «μεγα-πολιτική και τους νάνους».
Και το έβδομο είναι οι θύλακοι της αντίστασης.

Εύκολα διαπιστώνει κανείς ότι αυτά τα κομμάτια δεν «κολλάνε» μεταξύ τους. Να
γιατί πρέπει να κτίσουμε έναν καινούργιο κόσμο, που να περιέχει πολλούς
κόσμους, όλους τους κόσμους.

ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ. Ο Μάρκος και ο γερο-Αντουάν κυνηγούν αγριογούρουνα. Ξαφνικά, ένα
γιγαντιαίο αγριογούρουνο τους επιτίθεται. Ο κομαντάντε πετάει το Μ-16 του και
σκαρφαλώνει στο κοντινότερο δέντρο. Ο Αντουάν, ατάραχος, παρασέρνει το ζώο σε
μια λόχμη και το σκοτώνει με την παλιά του καραμπίνα. Το επόμενο πρωί οι
δρόμοι τους χωρίζουν. Κι όταν ο Μάρκος φτάνει στο Τσιάπας, διαπιστώνει ότι ο
γερο-Αντουάν έχει γράψει στο ημερολόγιό του με μεγάλα γράμματα τα πιο κάτω
λόγια: «Αν δεν μπορείς να έχεις και τη δύναμη και τη λογική, να διαλέγεις
πάντα τη λογική και να αφήνεις τη δύναμη στον εχθρό σου. Η δύναμη δίνει τη
νίκη σε πολλές μάχες ­ μα ένας πόλεμος κερδίζεται μόνο με τη λογική. Ο ισχυρός
δεν θα μπορέσει ποτέ να αντλήσει λογική από τη δύναμή του, ενώ εμείς θα
μπορούμε πάντα να αντλούμε δύναμη από τη λογική μας».