ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΥΡΚΟΣ «Να ανταλλάξουμε τα 12 μίλια με κάτι πιο σημαντικό»

Ρηξικέλευθη πρόταση – τομή στις ελληνοτουρκικές σχέσεις διατυπώνει μέσω των
«ΝΕΩΝ» ο Λεωνίδας Κύρκος. Ο κ. Κύρκος, που μπορεί να αποσύρθηκε από την ενεργό
πολιτική, παραμένει όμως πάντα ενεργός πολιτικά, προτείνει στην κυβέρνηση να
διαπραγματευθεί με την Τουρκία την επέκταση των χωρικών μας υδάτων στα 12
μίλια.«ΝΑ ανταλλάξουμε τα 12 μίλια με κάτι πάρα πολύ σημαντικό», είναι η
πρόταση που διατυπώνει ο κ. Κύρκος, και εξειδικεύει ο ίδιος τι μπορεί να είναι
αυτό το «κάτι πάρα πολύ σημαντικό»:

«Θα μπορούσαμε να ανταλλάξουμε τη μη χρήση των 12 μιλίων με την αποχώρηση των
τουρκικών στρατευμάτων από την Κύπρο, την ουσιαστική προστασία της ελληνικής
μειονότητας στην Τουρκία, την παραίτηση της Τουρκίας από τις διεκδικήσεις επί
της Δυτικής Θράκης και επί του Αιγαίου».

ΑΝΕΦΙΚΤΗ

Ο πρώην ηγέτης της Ανανεωτικής Αριστεράς θεωρεί ότι «η επέκταση των χωρικών
μας υδάτων στα 12 μίλια είναι ανέφικτη υπό τις σημερινές συνθήκες, δεδομένου
ότι κανείς δεν συμφωνεί να κάνουμε χρήση αυτού του δικαιώματος. Δεν το θέλουν
οι ΗΠΑ, δεν το θέλει η Ευρώπη, δεν το θέλουν οι παρευξείνιες χώρες».

Και προχωρώντας περισσότερο, διερωτάται «τι νόημα έχει να ζητάμε από τη μία να
μην ανατραπεί το σημερινό status quo στο Αιγαίο, κι από την άλλη να δηλώνουμε
ότι είναι δικαίωμά μας να επεκτείνουμε τα ελληνικά χωρικά ύδατα στα 12 μίλια.
Δικαίωμά μας, ναι, αλλά τότε ποιος θέλει να ανατρέψει το υφιστάμενο status quo;».

ΓΙΑ ΣΗΜΙΤΗ

Δεν έχει χάσει τίποτε από το πάθος που τον χαρακτήριζε. Παρακολουθεί τα πάντα
στην πολιτική ζωή, διαβάζει, ενημερώνεται, δέχεται κόσμο στο γραφείο ή το
σπίτι του στα Εξάρχεια.

Γοητευτικός συνομιλητής, ετοιμόλογος και ευφραδής, είναι έτοιμος να απαντήσει
σε κάθε ερώτημα.

Και να αιφνιδιάσει με τις απαντήσεις του. Έχει άποψη για την κυβέρνηση Σημίτη,
όπως και για τον ίδιο τον Πρωθυπουργό, που τον θεωρεί μεν «σοβαρό άνθρωπο»,
αλλά «γέννημα θρέμμα του ΠΑΣΟΚ και το χειρότερο ότι διαιωνίζει με το
τροποποιημένο στυλ τα ίδια ­ απεχθή ­ χαρακτηριστικά».

ΓΙΑ ΑΝΔΡΕΑ

Για τον Ανδρέα Παπανδρέου είναι κάθετος: «Ήταν ένας άνθρωπος που κατέστρεψε
τις δυνατότητές του και δεν βοήθησε όπως θα μπορούσε τον τόπο». Και συνεχίζει:
«Όλοι τον εκτιμούσαν. Ο ίδιος δεν ένιωθε ασφαλής για τον εαυτό του». Προβλέπει
δε ότι «όταν ο χρόνος περάσει, τα στόματα ανοίξουν και οι άνθρωποι εκφραστούν
ελεύθερα, η κρίση θα είναι αυστηρή». Έχοντας φιλικούς δεσμούς με τον Ανδρέα
Παπανδρέου ­ ο αδελφός του ο Τάκης, πολύ περισσότερους ­ δεν θέλει να μπει σε
λεπτομέρειες για το πώς η φιλία τους μετατράπηκε σε μια βαθιά αντιπάθεια, «από
την άλλη πλευρά». «Δεν θα ήθελα να μιλήσω για προσωπικά ζητήματα»,
επισημαίνει. Θυμάται απλώς την τελευταία τους συνάντηση το 1991, όταν τον είχε
επισκεφθεί για να του επιδώσει προσωπικά την πρόσκληση για το Συνέδριο του
Συνασπισμού. Και ιδιαίτερα την «παγωμένη ατμόσφαιρα»…

ΓΙΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ

Κλείνει τη συζήτηση με μια αναφορά στα Αρχεία Καραμανλή: «Ο Καραμανλής μπορεί
να ισχυρισθεί ότι σημάδεψε την πορεία αυτής της χώρας με κάτι ­ την έβαλε π.χ.
στην ΕΟΚ. Ο Ανδρέας, με τι; Με τι πράγμα τη σφράγισε; Τίτλος του θα μείνει η
ατελής πορεία εκδημοκρατισμού. Ύστερα; Φράσεις όπως αυτή που είπε μετά τη
Σύνοδο της Μαγιόρκας, εκείνο το περίφημο “έχασα 24 ώρες από τη ζωή μου”, σε
μια Σύνοδο όπου συζητιόταν το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κάθε χώρα έβαζε
τις δικές της προτεραιότητες».

Η επιστροφή στη σημερινή πολιτική πραγματικότητα τον φέρνει να τοποθετείται
απέναντι στον «κοινωνικό διάλογο».

Τον θεωρεί χρήσιμο και απαραίτητο, αλλά όπως γίνεται εξελίσσεται σε «κουβέντα
για την κουβέντα». Για την Κεντροαριστερά πιστεύει ότι έχει νόημα εφόσον το
ΠΑΣΟΚ προσέλθει στον διάλογο αντιμετωπίζοντας ισότιμα την Αριστερά και με
σεβασμό, ενώ είναι καυστικός με τις πολιτικές συμπεριφορές του σημερινού ΠΑΣΟΚ.

ΘΕΜΑ ζωτικής σημασίας για την Τουρκία είναι η απόφαση της Ελλάδας να
επεκτείνει ­ κάποτε ­ τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια, τονίζει ο
Λεωνίδας Κύρκος. Όπως δηλώνει, το αντιλήφθηκε συζητώντας προ καιρού με τον
πρώην υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας, Χικμέτ Τσετίν: «Είναι για μας ζήτημα
κεντρικής σημασίας, μου είπε. Τότε κατάλαβα γιατί η Τουρκία αντέδρασε με τόσο
αγροίκο τρόπο, σαν να την πάτησαν στον κάλο, όταν η Ελλάδα πρόβαλε την απόφασή
της να εφαρμόσει τα 12 μίλια. Μήπως δεν πρέπει να απορρίψουμε την τουρκική
συλλογιστική προκαταβολικά, αλλά να τη λάβουμε σοβαρά υπόψη μας;».

Ο κ. Κύρκος διερωτάται μήπως η Ελλάδα θα έπρεπε να προσφύγει μονομερώς στο
Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, «ώστε ένα διεθνές σώμα να καθορίσει τι ακριβώς
είναι το status quo στο Αιγαίο. Μπορεί τελικά να καβγαδίζουμε σαν σε διάλογο
κωφών, γιατί και οι δύο χώρες υποστηρίζουν πως η διατήρηση του status quo
είναι άξονας της πολιτικής τους».

Ο ίδιος δεν αποκλείει καθόλου «το ενδεχόμενο να κατρακυλήσουμε στην άβυσσο
μιας αναμέτρησης που είναι προνομιακό πεδίο της Τουρκίας» και για αυτόν τον
λόγο τονίζει ότι «είναι αναγκαίο να αντιμετωπίσουμε άμεσα τα προβλήματα με την
Τουρκία, χωρίς πατριδοκαπηλίες και υστερισμούς».

Και προσθέτει με έμφαση ότι «η απόρριψη της πατριδοκαπηλίας, του εθνικισμού
και των παραγώγων τους είναι όρος απαράβατος για να μπορέσει η Ελλάδα να
πορευθεί στους μεγάλους ορίζοντες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του 2000».

Θεωρεί πάντως ότι είναι θετικό βήμα η διαδικασία προσέγγισης που έχει
ξεκινήσει με την Τουρκία, γιατί όπως αναφέρει «μας έβλαψε πάρα πολύ διεθνώς η
άρνηση του διαλόγου, κάτι που ήταν τελείως ακατανόητο από τη διεθνή κοινότητα».

­ Από τη διαδικασία αυτή δεν υπάρχει κίνδυνος να τεθούν από την
Τουρκία ζητήματα τα οποία ποτέ δεν είχε παραδεχθεί η Ελλάδα ότι υφίστανται;

«Το τι θα παραδεχθούμε και τι θα απορρίψουμε είναι θέμα τού πού θέλουμε να
οδηγηθεί ο διάλογος. Φοβούμαι ότι η ελληνική πλευρά, παγιδευμένη στην
αδιαλλαξία του “δεν συζητούμε”, δεν ήταν προετοιμασμένη επαρκώς».

­ Από όσα έχουν μεσολαβήσει ώς τώρα στη συγκεκριμένη διαδικασία
προσέγγισης, ποιες εκτιμήσεις μπορεί να γίνουν;

«Ότι η Τουρκία δείχνει μια ακαμψία, αλλά και μια επιμονή στην προβολή
απαιτήσεων, μέρος από τις οποίες είναι απαράδεκτες. Η συζήτηση για παράδειγμα
για τη Γαύδο είναι τελείως απαράδεκτη. Να, μια ευκαιρία να υποχρεωθούν οι
Τούρκοι να εξηγήσουν με ποια λογική διανοούνται να θέσουν θέμα Γαύδου και
γενικότερα “γκρίζων ζωνών”».

ΘΑ ΣΚΟΝΤΑΨΕΙ η υπόθεση της Κεντροαριστεράς, προβλέπει ο Λεων. Κύρκος και
ρίχνει ευθύνες και στις δύο πλευρές. Και στο ΠΑΣΟΚ, αλλά και σε ορισμένα
στελέχη της Αριστεράς. Δηλώνει σχετικά:

«Δεν βλέπω να προχωράει, γιατί σκοντάφτει σε νοοτροπίες που αποτελούν
προαπαιτούμενα. Όχι μόνο από το ΠΑΣΟΚ. Αλλά κι από την πλευρά του Συνασπισμού,
στελέχη του οποίου υιοθετούν μια άκρως αρνητική στάση».

­ Τι θα μπορούσε να συμβεί, ώστε να προχωρήσει ο διάλογος;

«Μα να αλλάξουν οι νοοτροπίες που σας προανέφερα. Ο διάλογος έχει τους όρους
του, τις μεθόδους και τις τεχνικές του. Δεν μπορεί ας πούμε να συζητάμε αν δεν
υπάρχει αμοιβαίος σεβασμός και ισοτιμία. Αντί γι’ αυτά έχουμε από την πλευρά
ηγετικών παραγόντων του ΠΑΣΟΚ άστοχες φράσεις, περί διεμβολισμού της
Αριστεράς, και αυθάδεις συμπεριφορές ­ και μετράω τα λόγια μου».

Κατά τον κ. Κύρκο, η συζήτηση περί Κεντροαριστεράς «εκφυλίζεται από κάποιους
σε επιχείρηση αφομοίωσης, για να κερδίσει προεκλογικά, εν όψει δημοτικών
εκλογών, πόντους το ΠΑΣΟΚ». Πιστεύει πάντως ότι ανεξάρτητα από αυτό, υπάρχει
ένας ανοιχτός λογαριασμός μεταξύ ΠΑΣΟΚ και Αριστεράς:

«ΤΟ ΠΑΣΟΚ οφείλει να αναγνωρίσει τον τεράστιο ρόλο της Αριστεράς, κι αυτό δεν
εκπληρώνεται με την αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης, ούτε με την απόδοση
κάποιων συντάξεων. Να αναγνωρίσει τον κρίσιμο ρόλο της».

­ Θα βλέπατε τη συμμετοχή του Συνασπισμού σε κυβερνητικό σχήμα με το ΠΑΣΟΚ;

«Όπως έχουν σήμερα τα πράγματα όχι. Γιατί προϋπόθεση είναι η προγραμματική
σύγκλιση, τι θα κάνουμε ως κυβέρνηση και πώς θα εξασφαλίσουμε ότι όσα λέμε θα
τα υλοποιήσουμε. Γιατί πρέπει να εξασφαλίσουμε την εμπιστοσύνη του κόσμου που
κατακτιέται σε μια διάρκεια. Σήμερα ο κόσμος δεν έχει, νομίζω, εμπιστοσύνη
στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ».

­ Στη συζήτηση για την Κεντροαριστερά, τίθεται και το θέμα του
εκλογικού νόμου…

«Είναι τεράστια η ευθύνη του ΠΑΣΟΚ. Εμμένει σε ένα εκλογικό νόμο ληστρικό και
παραμορφωτικό που εμποδίζει την ελαστικότητα στην πολιτική ζωή. Αυτά τα
διπολικά σχήματα είναι ώρα να παραμερισθούν. Η απλή αναλογική δεν είναι
μονομανία της Αριστεράς. Είναι η απαίτηση της εποχής μας και των προβλημάτων
της. Ο ανελαστικός δικομματισμός μας οδήγησε στο σημερινό κατάντημα, γιατί,
στο όνομα της Δημοκρατίας, οδηγούμαστε στη σχεδόν δικτατορία της πλειοψηφίας».

­ Πιστεύετε ότι το σημερινό πολιτικό σύστημα έχει μέλλον;

«Κάποια στιγμή, τολμώ να προβλέψω, τα δύο μεγάλα κόμματα θα σπάσουν και θα
δημιουργηθεί υγιέστερο πολιτικό κλίμα. Από το κλίμα αυτό θα προκύψουν οι
συνθήκες για κυβερνητική συνεργασία διαφορετικών πολιτικών σχημάτων».

Προ εβδομάδων βρέθηκε στα Σκόπια, με αφορμή τη μεγάλη συναυλία του Μίκη
Θεοδωράκη στο Κρατικό Θέατρο των Σκοπίων. Στο περιθώριο των επίσημων
εκδηλώσεων ο Λεωνίδας Κύρκος είχε συνομιλίες με κυβερνητικά στελέχη και με τον
ίδιο τον Κίρο Γκλιγκόροφ.

­ Πώς είναι το κλίμα σήμερα στα Σκόπια;

«Οι άνθρωποι, κυβέρνηση και πολίτες επιθυμούν τις καλύτερες δυνατές σχέσεις με
την Ελλάδα, αλλά διαπίστωσα μια εμμονή στο λεγόμενο συνταγματικό τους όνομα.
Θεωρούν ότι το έχουν κερδίσει διεθνώς και κατά τούτο δεν είναι διατεθειμένοι
να αλλάξουν στάση».

Ο κ. Κύρκος αποδίδει σημαντικές ευθύνες στην ελληνική πλευρά για την εξέλιξη
αυτή: «Είναι αιχμάλωτη η πολιτική μας από στερεότυπα βαθιά ριζωμένα. Κι
υπάρχει ακόμη ο λαϊκισμός, η ανικανότητα και η άρνηση της πολιτικής ηγεσίας να
παιδαγωγήσει τον λαό ότι είμαστε μέρος του κόσμου, κι όχι ο ομφαλός της Γης».

­ Τι πρέπει να γίνει;

«Μα είναι σαφές. Εδώ χρειάζεται μια μεγάλη ρήξη. Να διώξουμε το δηλητήριο του εθνικισμού».

­ Κληθήκατε από την κυβέρνηση, να την ενημερώσετε για όσα
αποκομίσατε από την παραμονή σας στα Σκόπια;

«Όχι, κι αυτό είναι χαρακτηριστικό της αυτάρκειας και της υπεροψίας των κυβερνώντων».

ΚΑΥΣΤΙΚΟΣ με το σημερινό ΠΑΣΟΚ και την κυβέρνηση είναι ο Λεων. Κύρκος. Κρίνει
συμπεριφορές και βγάζει συμπεράσματα. Αρνητικά για το παρόν και το μέλλον της
κυβερνητικής παράταξης. Πρόκειται για εκτιμήσεις που συνάγει από πολλά θέματα,
αλλά και από το πώς το ΠΑΣΟΚ συμπεριφέρεται έναντι της Αριστεράς.

«Οι άνθρωποι αυτοί ­ δηλώνει ­ δεν έχουν απογαλακτισθεί από μια ολέθρια
αντίληψη ηγεμονισμού έναντι της Αριστεράς γενικά. Άκουσα πρόσφατα τον
γραμματέα του κόμματος, Κώστα Σκανδαλίδη, να δηλώνει ότι προσέγγιζε τον Ανδρέα
με δέος, ενώ η συνεργασία του με τον Σημίτη είναι πιο αποτελεσματική. Η
αντίληψη του κορυφαίου στελέχους που προσεγγίζει τον ηγέτη του με δέος με
γεμίζει εμένα με δέος. Είχα πει κάποτε στη Βουλή, απευθυνόμενος στο ΠΑΣΟΚ, ότι
«θα αποτύχετε, διότι έχετε κληρονομήσει από την κομμουνιστική Αριστερά ό,τι
χειρότερο είχε.

Την προσωπολατρία, την άρνηση της εσωκομματικής δημοκρατίας, την έλλειψη
δημοκρατικής συμπεριφοράς. Τώρα μπορώ να το επαναλάβω, για να προειδοποιήσω
και πάλι ότι θα αποτύχουν αν δεν επιχειρήσουν μια τομή με το παρελθόν».

ΕΚΡΗΞΗ στο εσωτερικό του ΚΚΕ διαβλέπει ο Λεωνίδας Κύρκος, ως αποτέλεσμα της
κατάστασης που επικρατεί σήμερα στο κόμμα. Και δεν πιστεύει ότι έτσι όπως
είναι σήμερα η κατάσταση στο ΚΚΕ είναι δυνατόν ποτέ να ανασυσταθεί ο παλιός Συνασπισμός.

«Το ΚΚΕ έχει περιχαρακωθεί στον Περισσό και στις στείρες ιδέες του και νομίζει
ότι αποτελεί την Κιβωτό του Νώε των ελπίδων της Αριστεράς».

­ Εκλογικά αποδίδει καρπούς όμως αυτή η τακτική που ακολουθεί…

«Δεν θα αντέξει για πολύ το ΚΚΕ όπως είναι σήμερα. Προβλέπω εσωκομματική
διαπάλη και έκρηξη. Πρέπει να αναζητήσει σύντομα τρόπους προσέγγισης με τη
σημερινή πραγματικότητα».

­ Για ένα κομμάτι των εργαζομένων το ΚΚΕ αποτελεί σημείο
αναφοράς, πάντως.

«Το ΚΚΕ εξελίσσεται σε ένα σοβαρό εμπόδιο στην πρόοδο της ελληνικής κοινωνίας».

ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΟΤΙ θα αποτύχει ο λεγόμενος κοινωνικός διάλογος διατυπώνει ο Λεων.
Κύρκος. Για να επιτύχει θεωρεί ότι πρέπει να είναι ειλικρινής από την πλευρά
της κυβέρνησης, αλλά όχι μόνο.

«Στην Ιρλανδία ο κοινωνικός διάλογος απέδωσε ύστερα από 6 μήνες, με την Χάρτα
για το 2000, την οποία προσυπέγραψαν όλοι, μέχρι και περιθωριακές κοινωνικές
ομάδες. Στην Ισπανία απέδωσε, στην Ιταλία προωθείται, μόνο στην Ελλάδα
μπλοκάρεται. Γιατί δεν είπαμε, η κυβέρνηση δεν είπε, τι θα περιλαμβάνει αυτός
ο διάλογος και πώς είναι έτοιμη να μετακινηθεί. Και γιατί υπάρχει ένα φανατικό
ρεύμα που αρνείται τα πάντα».

­ Ποιο ρεύμα είναι αυτό;

«Είναι ένα ρεύμα πολιτικής υστέρησης που αρνείται τα σύγχρονα εργαλεία της
πολιτικής, ένα από τα οποία είναι ο διάλογος. Όταν έχεις ένα τέτοιο ρεύμα
άρνησης, πώς να προχωρήσει ο διάλογος; Από την άλλη πλευρά βέβαια, αυτή η
κατάσταση βολεύει την κυβέρνηση, που επιθυμεί το διάλογο για να τον
μετεξελίξει σε κουβέντα για την κουβέντα».