Αλουμίνιο από τα σκουπίδια

Οταν πετάμε στα
σκουπίδια ένα άδειο κουτί Coca Cola, είναι σαν να πετάμε την ενέργεια που θα
παίρναμε από δύο λίτρα βενζίνης, ποσότητα αρκετή για να μας μεταφέρει με ένα
αυτοκίνητο μικρού κυβισμού σε απόσταση 40 χλμ.

Μαζί με την ενέργεια
πετάμε και ένα υλικό που αν χρησιμοποιηθεί ως πρώτη ύλη, θα μας δώσει και πάλι
αλουμίνιο. Για την ανακύκλωση, όπως ονομάζεται η διαδικασία αυτή, δεν
χρειάζεται παρά μόνο το 5% της ενέργειας που απαιτείται για την παραγωγή ίσης
ποσότητας αλουμινίου από τον βωξίτη, το ορυκτό από το οποίο εξάγεται το
αλουμίνιο. Αν δεν πετάξουμε το αλουμινόκουτο στα σκουπίδια, για να καταλήξει
στη χωματερή, αλλά το ανακυκλώσουμε, εξοικονομούμε έναν πολύτιμο φυσικό πόρο
και αποφεύγουμε τη ρύπανση που προκαλεί η εξόρυξη βωξίτη και η παραγωγή
αλουμινίου. Αυτό σημαίνει λιγότερη «κόκκινη λάσπη» από την κατεργασία του
βωξίτη και λιγότερα αλουμινόκουτα στο περιβάλλον. Η παραγωγή ανακυκλωμένου
αλουμινίου ρυπαίνει τον αέρα 20 φορές και τα νερά 33 φορές λιγότερο, σε
σύγκριση με την «πρωτογενή» παραγωγή.

Το ποσοστό των σκουπιδιών που
ανακυκλώνονται ­ στην προκειμένη περίπτωση του αλουμινίου ­ δείχνει τον βαθμό
στον οποίο μια κοινωνία είναι ικανή να διαχειρισθεί παραγωγικά τα απόβλητά της
και να διαφυλάξει τους φυσικούς της πόρους. Το 1995, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, 34%
του χρησιμοποιημένου αλουμινίου πήγαινε στην ανακύκλωση. Χωρίς να φθάνει τις
επιδόσεις της Σουηδίας, όπου το ποσοστό αυτό ανέρχεται σε 91%, η ανακύκλωση
στην Ελλάδα πλησιάζει το μέσο ποσοστό στην Ευρώπη των 15. Όμως προσοχή, η
ανακύκλωση δεν είναι πανάκεια. Πολλές φορές, μάλιστα, χρησιμοποιείται ως
άλλοθι από τη βιομηχανία για την αντικατάσταση της συσκευασίας πολλαπλών
χρήσεων (π.χ. γυάλινα μπουκάλια) από τα κουτιά μιας χρήσης. Έτσι, παρά τη
σχετική πρόοδο της ανακύκλωσης, η παραγωγή αλουμινίου για τη συσκευασία
διαρκώς αυξάνεται.

Το
αλουμίνιο, αργίλιο για τους χημικούς, είναι το πιο διαδεδομένο μέταλλο στον
φλοιό της Γης. Όμως η παραγωγή του σε καθαρή μορφή έγινε δυνατή πρώτη φορά
μόλις το 1825. Η κατανάλωση του αλουμινίου αυξάνεται παγκοσμίως με ετήσιο
ρυθμό 3%. Το ελαφρύ και ανθεκτικό αυτό μέταλλο χρησιμοποιείται σε μια σειρά
από εφαρμογές, που εκτείνονται από τα κουτιά των αναψυκτικών και τα σκεύη
κουζίνας ώς τα αεροπλάνα.

Ο καλύτερος τρόπος για να ενθαρρύνει κανείς την ανακύκλωση και να
περιορίσει τις περιβαλλοντικές παρενέργειες από τη χρήση του αλουμινίου είναι
να κάνει τη βιομηχανία να πληρώσει το πραγματικό κόστος. Οι τεχνητά χαμηλές
τιμές του ηλεκτρικού, τις οποίες απολαμβάνει σήμερα η βιομηχανία αλουμινίου,
διαστρεβλώνουν την αγορά, ευνοώντας την υποκατάσταση άλλων υλικών από το
αλουμίνιο, σε μια μεγάλη σειρά από χρήσεις και συσκευασίες. Πολλά από αυτά,
μάλιστα, καταλήγουν στα σκουπίδια, μαζί με την ενέργεια την οποία περικλείουν.
Για τον λόγο αυτό, η αύξηση της τιμής ηλεκτρικής ενέργειας για τους παραγωγούς
αλουμινίου θα αποτελούσε κίνητρο για την αύξηση της ανακύκλωσης και θα
περιόριζε τη χρήση του αλουμινίου στις απαραίτητες εφαρμογές. Από την άλλη
μεριά, θα ασκούσε πίεση στη μεταλλουργική βιομηχανία να αυξήσει την ενεργειακή
της απόδοση
.