Απογραφές

Ενας τρελός, τρελός καπιταλισμός

4 λεπτά

Το να βρίσκεται στο κρεβάτι ο πρόεδρος και CEO μιας από τις μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες του κόσμου με μια Κινέζα κατάσκοπο είναι ζήτημα εθνικής ασφάλειας και καλά κάνουν οι αμερικανικές Αρχές που το ψάχνουν.

Το να ξενοκοιμάται ο πρόεδρος και CEO μιας εταιρείας είναι ανήθικο και με την παλιά ηθική, που ήθελε τους παντρεμένους πιστούς, και με τη νέα που δεν θέλει σχέσεις στο γραφείο, ειδικώς όταν οι εραστές δεν βρίσκονται ιεραρχικώς στο ίδιο επίπεδο.

Είναι όμως φυσιολογικό να χάνει μια εταιρεία έως και 600 δισ. δολάρια μέσα σε λίγες ώρες (σχεδόν διπλάσια από το ΑΕΠ της Ελλάδας!) επειδή υπήρξε μπερμπάντης το κορυφαίο στέλεχός της;

Στις 30 Μαρτίου 2015 ο διευθύνων σύμβουλος πολλών εταιρειών Ιλον Μασκ έκανε μια περίεργη ανάρτηση στο Twitter: «Νέα μεγάλη σειρά προϊόντων της Tesla – όχι αυτοκίνητο – θα παρουσιαστεί στο Hawthorne Design Studio μας την Πέμπτη 30 Απριλίου στις 8 μ.μ.».

Κανένας δεν ήξερε ποιο είναι το προϊόν, σε ποια αγορά θα απευθυνθεί, σε τι (και αν) χρειάζεται, αν θα πουλήσει κ.λπ. Κι όμως! Με ένα μυστηριώδες tweet και σε 10 λεπτά η μετοχή ανέβηκε σχεδόν 4%, προσθέτοντας περίπου 900 εκατ. δολάρια στην αξία της Tesla.

Γι’ αυτό οι εφημερίδες το έγραψαν ως το «tweet του 1 δισ. δολαρίων». Η περιουσία του Μασκ αυξήθηκε σε 10 λεπτά κατά 200 εκατομμύρια δολάρια. Πόσο λογικό είναι αυτό; Παρεμπιπτόντως: στις 30 Απριλίου 2015 ο Μασκ παρουσίασε την Tesla Energy, ένα νέο τμήμα αποθήκευσης ενέργειας, ήτοι μπαταρίες.

Με τη φόρα που έχει πάρει ο χρηματιστηριακός καπιταλισμός, κανένα νούμερο δεν κάνει εντύπωση. Οι δέκα μεγαλύτερες εταιρείες στον κόσμο έχουν κεφαλαιοποίηση 29,2 τρισ. δολάρια, όσο περίπου το 23% του παγκόσμιου ΑΕΠ.

Το ποσό αυτό είναι υψηλότερο από όσα παράγει κατ’ έτος η Κίνα (21,55 τρισ. δολ.) και κοντεύει να φτάσει το ΑΕΠ της μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου, των ΗΠΑ (32,64 τρισ. δολ.). Η κεφαλαιοποίηση της μεγαλύτερης επιχείρησης όλων, δηλαδή της Apple (5,1 τρισ. δολ.), είναι υψηλότερη από το συνολικό ΑΕΠ των 132 από τις 196 χώρες του πλανήτη. Είναι φυσιολογικό αυτό;

Γράφημα με το top-10 εταιρειών κεφαλαιοποίησης στις ΗΠΑ και σύγκριση διαχρονικής ανόδου

Από τις 9 Μαρτίου 2009 έως τις 19 Φεβρουαρίου 2020, σχεδόν 11 χρόνια, όλοι οι δείκτες των αμερικανικών χρηματιστηρίων παρουσίασαν ανοδική πορεία. Ο Dow Jones από τις 6.547 μονάδες έφτασε στις 29.551, αύξηση 350%.

Ο δείκτης S&P 500 πενταπλασιάστηκε! Από τις 676,53 μονάδες (9.3.2009) έφτασε στις 3.386,15 μονάδες (19.2.2020). Η μέση ετήσια απόδοσή του ήταν 15,3%. Η άνοδος αυτή πρόσθεσε 28 τρισ. δολ. στην αξία των αμερικανικών μετοχών. Έτσι οι πλούσιοι – οι έχοντες και κατέχοντες τις μετοχές – έγιναν πλουσιότεροι.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, η καθαρή περιουσία του πλουσιότερου 1% ανέβηκε κατά 115%, από τα 15,2 τρισ. δολάρια το πρώτο τρίμηνο του 2009 σε 32,7 το τέταρτο τρίμηνο του 2019. Αλλά αυτό δεν είναι το βασικό.

Το πρόβλημα είναι ότι τα ανεμομαζώματα έγιναν κινεζοσκορπίσματα. Ενας αόρατος στο μάτι ιός ξεκίνησε ένα σπιράλ πτώσης. Σε 33 μέρες ο S&P 500 έπεσε 34%. Ο Dow 37%. Μετά ξαναπήραν τον ανήφορο για να φτάσουν στα σημερινά δυσθεώρητα ύψη.

Πόσο λογικά, υπό την έννοια πόσο αντιστοιχούν στην πραγματική παραγωγική βάση μιας οικονομίας, είναι αυτά τα σκαμπανεβάσματα;

Η φουσκωμένη ρευστότητα

Που οφείλεται αυτή η εκρηκτική άνοδος της Wall Street μετά το 2009, αφού «…τίποτα δεν άλλαξε στην Apple, στην IBM ή στην GE. Δεν ήταν ότι κάποιος εφηύρε το καινούργιο “μεγάλο πράγμα” μετά το 2008», όπως λέει η οικονομική αναλύτρια και συγγραφέας Ράνα Φορουχάρ; (ντοκιμαντέρ «Age of Easy Money», Frontline/PBS, 14.3.2023).

Ένα μεγάλο μέρος της οφείλεται στην «ποσοτική χαλάρωση» – στη δημιουργία νέου χρήματος για αγορές ομολόγων, μαζί με σχεδόν μηδενικά επιτόκια – που εφάρμοσε η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ. Αυτό έγινε στην αρχή για να αντιμετωπιστεί η κρίση του 2008 και μετά για να ενισχυθεί η διά του χρηματιστηρίου ανάκαμψη.

Μόνο που το μεγαλύτερο μέρος της επιπλέον ρευστότητας δεν πήγε σε παραγωγικές επενδύσεις, όπως ήλπιζε ο πρόεδρος της FED Μπεν Μπερνάκι.

Οι επιχειρήσεις διέθεσαν 5,5 τρισ. δολ. τη δεκαετία 2009-2019 να επαναγοράσουν τις μετοχές τους από το χρηματιστήριο αυξάνοντας τεχνητά τις τιμές.

Επιπλέον αγοράζοντας η FED προβληματικούς τίτλους στη δευτερογενή αγορά, δημιούργησε ένα δίχτυ ασφαλείας για οποιοδήποτε ρίσκο – ακόμη και να αγοράζει μετοχές της Tesla για προϊόντα που δεν υπάρχουν ή δεν γνωρίζει – και επί της ουσίας δημιούργησε κίνητρο σπέκουλας.

«Υπάρχει μια παλιά έκφραση: δεν μπορείς να καταλάβεις ότι κάτι είναι φούσκα πριν σκάσει», λέει ο νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς. Σήμερα «κάπου ανάμεσα στο 1/3 και τα 2/3 της οικονομικής ανάπτυξης των ΗΠΑ σχετίζεται με τα data centers (…) Πιστεύω ότι η φούσκα της τεχνητής νοημοσύνης θα σπάσει και θα έχει πολύ μεγάλες συνέπειες…» (14.11.2026).

Go Deeper

Tesla ΑΕΠ Ιλον Μασκ

Επόμενο άρθρο

Google news

Ακολουθήστε tanea.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Σχετικά άρθρα

Τα Νεότερα

  1. Η Τζένιφερ Λόρενς είχε διώξει τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο από την πρόβα του γάμου της – «Πήγαινε σπίτι»
  2. Με Ντόρσεϊ οι κλήσεις της Εθνικής για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου – Ποιοι έμειναν εκτός
  3. Σφραγίστηκε το NOX όπου εμφανίζονται Βανδή – Θεοδωρίδου – Είχε ανακληθεί η άδεια λειτουργείας του από τον Δήμο Αθηναίων

Πιο Σχολιασμένα

Πιο Διαβασμένα

Cookies