Δεν θυμάμαι από πότε ακριβώς άρχισαν να εγείρονται, τις μέρες της επετείου του Πολυτεχνείου, συζητήσεις που αμφισβητούν τα δεδομένα.
Πάντα υπήρχαν, βέβαια, κάποιες ενστάσεις, αλλά πολύ φοβάμαι ότι αυτό φούντωσε με την άνθηση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Εκεί όπου ο καθένας αμολάει την παρόλα του με σιγουριά που τεκμαίρεται από το ύφος και όχι το αντίθετο, όπως θα έπρεπε να συμβαίνει.
Άρχισαν λοιπόν να αμφισβητούνται οι νεκροί εκείνων των ημερών, να κυκλοφορεί μία φωτογραφία της εποχής από διαφήμιση του σαμπουάν Κλερόλ Χέρμπαλ Εσενς, όπου το μανεκέν είχε τάχα μου συμπεριληφθεί στους νεκρούς του Πολυτεχνείου, να διατυπώνονται θεωρίες για τα ποια κόμματα ήταν υπέρ και ποια κατά της εξέγερσης και γιατί η Νεολαία του ΠΑΣΟΚ, που δεν υπήρχε ακόμη τότε, έχει τη ματωμένη σημαία και άλλες τέτοιες μπούρδες.
Έχω δει κατά καιρούς να διατυπώνονται και άλλες θεωρίες. Ότι έχει περάσει καιρός γι’ αυτό και ο κόσμος δεν συγκινείται πια ή ότι την επέτειο την έχει οικειοποιηθεί η Αριστερά κι αυτό έχει απομακρύνει πολλούς πολίτες. Το πρώτο το προσπερνώ ασχολίαστο διότι, διαφορετικά, θα ακύρωνα την έννοια της ιστορικής μνήμης. Τώρα, αν όντως το οικειοποιήθηκε η Αριστερά έκανε κακό στην εξέγερση του Πολυτεχνείου και αν η Δεξιά άφησε να συμβεί κάτι τέτοιο, έκανε κακό στον εαυτό της.
Διότι στο Πολυτεχνείο ξεπεράστηκαν οι κομματικές διαφορές και λαός και φοιτητές ενώθηκαν κάτω από ένα κοινό αίτημα, ενώ το σύνθημα που εξομοιώνει τη μόρφωση και την ελευθερία με τη βασική ανάγκη του ανθρώπου, την τροφή, σήμερα ακούγεται, κατά κάποιον τρόπο, χριστιανικό.
Όσο για τους νεκρούς του Πολυτεχνείου, πολλά ονόματα κυκλοφόρησαν από τις πρώτες κιόλας ώρες, ενώ την ύπαρξή τους είχε παραδεχθεί ακόμη και η χούντα, άσχετο αν τους «τοποθέτησε» στους γύρω δρόμους λες και δεν τσάκιζε κι εκεί κόκαλα η κρατική καταστολή. Αλλωστε στους «νεκρούς του Πολυτεχνείου» εγώ θα έβαζα και την Κανελλοπούλου και τον Κουμή το 1980 αλλά και τον Καλτεζά το 1985.
Τι άλλο λέγεται; Ότι πολλοί από τους συμμετέχοντες στην εξέγερση εξαργύρωσαν τη συμμετοχή τους με πολιτικές καριέρες; Για να δούμε λοιπόν την περίπτωση του Κώστα Λαλιώτη για παράδειγμα.
Το να βγαίνει ένα παιδί 22 χρόνων στην πύλη του Πολυτεχνείου και να διαπραγματεύεται με τους επικεφαλής της επέμβασης δεν δείχνει υψηλής αξίας πολιτική στόφα; Τι να έκανε δηλαδή; Να παρέμενε οδοντίατρος;
Και η «φωνή του Πολυτεχνείου», η Μαρία Δαμανάκη, τι θα έπρεπε να κάνει για να «τιμήσει» το παρελθόν της; Να έβγαζε κάθε χρόνο τέτοιες μέρες τραπεζάκι μπροστά από το Πολυτεχνείο και να πουλούσε βιβλιαράκια, σε δική της έκδοση, με τις αναμνήσεις της από εκείνες τις μέρες;
Κι εγώ αναπολώ εκείνες τις πρώτες επετείους, τότε που οι φωνές μας ενώνονταν και οι φιλοχουντικοί ακόμη λούφαζαν. Μακάρι, ως λαός, να το κατακτήσουμε και πάλι αυτό και η τωρινή μου αναπόληση να μοιάζει σαν μία ανάμνηση από το μέλλον.
Η πρώτη επέτειος
Θυμάμαι την αμηχανία της μαθητικής μου παρέας, στο ξεκίνημα της εφηβείας μας, τις μέρες του Πολυτεχνείου.
Το πώς προσπαθούσαμε να αγοράσουμε φάρμακα για να στείλουμε στους φοιτητές, την έκσταση όταν πιάσαμε τον ραδιοφωνικό σταθμό και ακούσαμε τη Μαρία Δαμανάκη σε εκείνο το παιδικό δωμάτιο με τις αφίσες του Ντέιβιντ Κάσιντι στους τοίχους.
Αλλά θυμάμαι και την ανάταση της πρώτης επετείου, στις 24 Νοεμβρίου 1974 – διότι για λόγους συμβολικούς στις 17 έγιναν οι πρώτες εκλογές της Μεταπολίτευσης. Και μια σκηνή που δεν θα ξεχάσω ποτέ.
Οπως κατεβαίναμε με την ομάδα του σχολείου για να καταλήξουμε στο Πολυτεχνείο, στη Βασιλίσσης Σοφίας, στο ύψος του Ευαγγελισμού, εντοπίσαμε στο απέναντι πεζοδρόμιο έναν χουντικό υπουργό με τη σύζυγό του.
Σε κάποια επίσκεψη θα πήγαιναν, κρατούσαν και κουτί με πάστες. Εμείς απλώς αρχίσαμε να φωνάζουμε πιο δυνατά τα συνθήματά μας. Κι εκείνοι σαν να ζάρωσαν, ανθρωπάκια που φοβήθηκαν μια χούφτα εφηβάκια.














