Πάτρικ Στιούαρτ 1940-2026: Από τον Σαίξπηρ μέχρι τ’ αστέρια

Δύο περίπου μήνες πριν η τελευταία Marvel περιπέτεια «Avengers: Η Ανοδος του Doctor Doom» ανοίξει στις αίθουσες (στην Ελλάδα είναι προγραμματισμένη για τις 17 Δεκεμβρίου), ο ηθοποιός που υποδύεται ένα από τα πολλά πρόσωπα που εμφανίζονται σε αυτήν, τον καθηγητή Τσαρλς Ξαβιέρ – κοινώς τον Professor Χ – δεν βρίσκεται πλέον στη ζωή. Η εν λόγω ταινία έμελλε να είναι η τελευταία του Βρετανού Πάτρικ Στιούαρτ, ο οποίος, το 2000, στα 60 του, όταν ανέλαβε για πρώτη φορά τον Ξαβιέρ στην ταινία «X – Men» του Μπράιαν Σίνγκερ, χάρηκε μια νέα φάση στην ούτως ή άλλως πολυσύνθετη καριέρα του.

Στις 28 του περασμένου Οκτωβρίου, ο Στιούαρτ άφησε την τελευταία πνοή του στο Λος Αντζελες της Καλιφόρνιας, έχοντας χάσει τη μάχη με τη Νόσο Αλτσχάιμερ και την άνοια με σωμάτια Lewy που τον ταλαιπωρούσε εδώ και μερικά χρόνια. Η απώλεια είναι πολύ μεγάλη γιατί ο γεννημένος τον Ιούλιο του 1940 στο Μίρφιλντ του Γιορκσάιρ της Αγγλίας ηθοποιός υπήρξε ένας από τους κορυφαίους ερμηνευτές της γενιάς του, κυρίως στο θέατρο, το οποίο άρχισε να υπηρετεί με ευλάβεια από το 1959, όταν έκανε το επαγγελματικό ντεμπούτο του.

Η παιδική ηλικία του Πάτρικ Στιούαρτ ήταν δύσκολη. Η μητέρα του ήταν εργάτρια κλωστοϋφαντουργίας και ο πατέρας του στρατιωτικός. Ο Στιούαρτ μεγάλωσε πολύ φτωχικά και σε πολύ βίαιο περιβάλλον· ο ίδιος είχε δηλώσει ότι ένα μεγάλο μέρος της παιδικής του ηλικίας ήταν «βυθισμένο μέσα στον φόβο». Η μόνη διέξοδος του ήταν το θέατρο και διόλου τυχαία, άρχισε να ασχολείται μαζί του από πολύ νωρίς, στα 12.

Το θέατρο κατέκτησε κυριολεκτικά τη ζωή του. Οταν στα 15 ο Στιούαρτ αποφάσισε να εγκαταλείψει το σχολείο, πρώτη του δουλειά ήταν ρεπόρτερ σε τοπική εφημερίδα. Ομως και από εκεί παραιτήθηκε. Ο αρχισυντάκτης του τον ώθησε σε αυτή την απόφαση όταν τού είπε ότι αφιέρωνε υπερβολικά πολύ χρόνο στο θέατρο και όχι τον απαραίτητο στην εργασία του. Για τα προς το ζην ο Στιούαρτ αναγκάστηκε να περάσει έναν χρόνο ως πωλητής επίπλων. Ετσι κατάφερε να συγκεντρώσει τα χρήματα για να φοιτήσει σε δραματική σχολή. Το 1957 έγινε δεκτός στη Δραματική Σχολή Bristol Old Vic.

Δεκαπέντε περίπου χρόνια μετά την πρώτη του επαγγελματική εμφάνιση στο θέατρο, ο Στιούαρτ έγινε μέλος του Royal Shakespeare Company. Η συνεργασία του με αυτόν τον θίασο διήρκεσε 27 χρόνια και μέσα σε αυτό το διάστημα έπαιξε, κυριολεκτικά, τα πάντα. Ωστόσο, καθότι ποτέ δεν υπήρξε πρόσωπο του κινηματογράφου, ούτε ακριβώς της τηλεόρασης, ο Στιούαρτ ήταν γνωστός κυρίως στο θέατρο. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν έκανε εμφανίσεις, κυρίως στην τηλεόραση και σε ρόλους μικρούς.

Πάντως μερικές σειρές του BBC στις οποίες ο Στιούαρτ εμφανίστηκε έγραψαν τηλεοπτική Ιστορία, ανάμεσά τους η «Εγώ ο Κλαύδιος» και δύο εκπληκτικές μίνι σειρές ψυχροπολεμικού περιεχομένου και κατασκοπείας βασισμένες σε μπεστ σέλερ του Τζον Λε Καρέ, οι «Tinker, Tailor, Soldier, Spy» (1979) και «Smiley’s people» (1982). Εκεί ο Στιούαρτ ήταν ο σοβιετικός πράκτορας Κάρλα που ήταν η Νέμεσις του Τζορτζ Σμάιλι, κεντρικού ήρωα της σειράς τον οποίο υποδύεται ο Αλεκ Γκίνες.

Το 1987 βρισκόταν στο πικ της θεατρικής πορείας του. Είχε περάσει από το Royal National Theatre και είχε μόλις βραβευτεί με το βραβείο London Fringe καλύτερου ηθοποιού για τον ρόλο του Τζορτζ στο έργο «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;» που έπαιξε στο θέατρο Young Vic. Και τότε, ο Στιούαρτ ένιωσε ότι είχε έρθει η ώρα για να αλλάξει πλεύση. Πήρε μια απόφαση που αν είναι να μιλήσουμε για φήμη, υπήρξε η σημαντικότερη της καριέρας του.

Εγκαταστάθηκε στο Λος Αντζελες της Καλιφόρνιας προκειμένου να πρωταγωνιστήσει στη σειρά «Star Trek: The Next Generation». Στην αρχή ήταν τέτοια η αμηχανία του απέναντι σε ένα περιβάλλον που διόλου γνώριζε, που ήταν σίγουρος ότι θα τον απέλυαν. Εν τέλει, έγινε το ακριβώς αντίθετο. Αυτή η αναβίωση της γνωστής σειράς επιστημονικής φαντασίας της δεκαετίας του 1960 έκανε τον Στιούαρτ για πρώτη φορά, στα 47 του, παγκοσμίως διάσημο. Ο Old Baldy (Γεροφαλακρούλης) όπως τον φώναζαν χαϊδευτικά στα σετ των γυρισμάτων του «Star Trek», έγινε ένα από τα πιο αξιαγάπητα και οικεία πρόσωπα της τηλεόρασης με θαυμαστές σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Η σειρά διήρκεσε από το 1987 ως το 1994 και όταν ο κύκλος της στην τηλεόραση έκλεισε, άνοιξε ο κινηματογραφικός. Ο Στιούαρτ επανέλαβε τον ρόλο του Πικάρντ σε μια σειρά επιτυχημένων ταινιών Star Trek: «Star Trek: Generations» (1994), «Star Trek: First Contact» (1996), «Star Trek: Insurrection» (1998) και «Star Trek: Nemesis» (2002).

Κάποια στιγμή φάνηκε ότι ο Στιούαρτ είχε ίσως εγκλωβιστεί σε αυτόν τον ήρωα. Ο ίδιος δεν το πίστευε. «Είμαι ηθοποιός αφοσιωμένος στη μεταμόρφωση του εαυτού μου και στη δημιουργία πρωτότυπων έργων» είχε δηλώσει. «Επομένως δεν πρόκειται να αποδεχτώ ότι η ζωή μου θα είναι για πάντα συνδεδεμένη με τον Ζαν – Λικ Πικάρ στους ρόλους που ερμηνεύω. Από την άλλη πλευρά, είμαι απόλυτα χαρούμενος που αυτός ο ήρωας εξακολουθεί να βρίσκεται στη ζωή μου».

Το 2013 ο Πάτρικ Στιούαρτ παντρεύτηκε για τρίτη φορά στη ζωή του, την κατά πολλά χρόνια νεότερή του τραγουδίστρια Σούζι Ονέλ, η οποία παρέμεινε στο πλευρό του ως το τέλος. Με την πρώτη σύζυγό του, Σίλα Φάλκονερ, απέκτησε τα δύο παιδιά του, τη Σόφι και τον Ντάνιελ που είναι επίσης ηθοποιός (έπαιξαν μαζί σε ένα επεισόδιο του «Star Trek: Generations»).