Εις Μνήμην

Αποχαιρετήσαμε στις 14.3.2026 τον Γεώργιο Κοσμά, δικαστή ακέραιο, με ηθικό ανάστημα. Αγωνίστηκε σύμφωνα με τη συνείδησή του για την αποκατάσταση της δημοκρατίας και πριν από 56 χρόνια, ίδιες περίπου ανοιξιάτικες ημέρες, ήταν κατηγορούμενος στη «δίκη των 34». Η προσωπικότητά του διαμορφώθηκε από τη δράση του ηπειρώτη πατέρα του, Βασίλειου, δικηγόρου, που πρωταγωνίστησε στο ιταλικό στρατοδικείο […]

Αν η ταινία του Ορσον Γουέλς του 1941 «Πολίτης Κέιν» είχε γυριστεί ως τηλεοπτική ταινία 60 χρόνια αργότερα, ο Κέιν θα ήταν ο Τεντ Τέρνερ. Χάρη στον Γουέλς, τη μορφή του Ουίλιαμ Ράντολφ Χιρστ, τη θυμούνται σήμερα περισσότερο για τη φανταχτερή προσωπική ζωή που αποτυπώθηκε στην ταινία. Ο Τέρνερ, που πέθανε σε ηλικία 87 ετών, […]

Κατά την προετοιμασία της αναδρομικής έκθεσης του Χρήστου Τζίβελου στο Μουσείο Μπενάκη το 2017, ανακάλυψα στη βιβλιοθήκη του ένα ασυνήθιστο βιβλίο με τίτλο «Ο κόσμος ανάποδα» (Le Monde à l’envers, 1980). Η μελέτη του Φρεντερίκ Τριστάν ήταν για μένα διαφωτιστική: με βοήθησε να δω αλλιώς την ανεστραμμένη εικόνα στη σύγχρονη τέχνη και, ειδικότερα, στο έργο […]

«Εχω καταλάβει πολύ καλά ότι αξίζει να κάνεις κάτι κάθε μέρα, δηλαδή από το να φροντίσεις τον εαυτό σου, να ακούσεις ένα τραγούδι, να παίξεις με το παιδί σου, να μιλάς για τα πιο απλά πράγματα έτσι για να ηρεμήσεις, για να χαλαρώσεις, για να ακούσεις κάτι όμορφο ή να μάθεις κάτι καινούργιο. Αρα, να […]

Πέρυσι, κατευοδώνοντας τον Κώστα Σημίτη, τον τελευταίο των ελλήνων ηγετών με εδραία άποψη για τη χώρα, ο επιστήθιος φίλος του καθηγητής Κωνσταντίνος Τσουκαλάς τον αποχαιρετούσε με τον επικήδειό του λέγοντας ότι αποχαιρετούσε ταυτόχρονα μια ολόκληρη εποχή διαφορετική από τη σημερινή, στην οποία «όλα καταλήγουν σε μια εικόνα ή σε ένα ολόγραμμα». Ακριβώς έναν χρόνο και […]

Η εκδημία του ομότιμου καθηγητή πολιτικής επιστήμης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Αλκη Ρήγου, μας ξαναθυμίζει μία ξεχασμένη περίοδο του πανεπιστημίου κατά την οποία ο Αλκης Ρήγος έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο. Είναι το τέλος της δεκαετίας του 1970 και τα θέματα εκδημοκρατισμού των θεσμών είναι στην ημερήσια διάταξη. Εχουν «ολοκληρωθεί» οι διαδικασίες αποχουντοποίησης στα πανεπιστήμια και οι οποίες […]

«Πάντα “υπάρχει μια γυναίκα στην αρχή όλων των μεγάλων πραγμάτων…”. Αν και πολύ θα ήθελα να έχω εγώ την πατρότητα αυτής της φράσης, στην πραγματικότητα ήταν ο Λαμαρτίνος που συμπύκνωσε την ουσία της γυναικείας φύσης σε λίγες μόνο λέξεις. Αυτή η ρήση λοιπόν, δεν θα μπορούσε να περιγράψει καλύτερα την αγαπημένη μου φίλη, συναγωνίστρια και […]

Ο,τι και να πω είναι πολύ δύσκολο, διότι ακόμα δεν το έχω συνειδητοποιήσει. Νομίζω ότι σε λίγο θα μιλήσουμε στο τηλέφωνο ή θα τον δω από κοντά, να βρεθούμε όπως κάναμε όλο αυτό το διάστημα που ήταν εδώ μαζί μας. Ο Θανάσης Σκουρτόπουλος… Είναι από τις πιο δύσκολες στιγμές στη ζωή μου αυτή η εβδομάδα […]

Στις ημέρες που ακολούθησαν μετά τον θάνατο του Βαλεντίνο Γκαραβάνι αυτό που έγινε σαφές ήταν το εξής: η κληρονομιά του απλώνεται πέρα από μία απόχρωση του κόκκινου και ένα εκτενές αρχείο πολύτιμων δημιουργιών. Ο ιταλός δημιουργός, μάλλον ο τελευταίος από την επίλεκτη ομάδα των μεταπολεμικών οραματιστών, ενσωμάτωσε στη μόδα στοιχεία τελετουργίας, εξουσίας και μνήμης. Ο […]

Στις 20 Δεκεμβρίου έφυγε από κοντά μας η Λίλα Μαραγκού. Η σχέση της με τις Κυκλάδες ήταν ισχυρή και διπλή: βιωματική καθώς ήταν Κυκλαδίτισσα με γενέτειρα τη Χώρα Αμοργού και επιστημονική. Η κυκλαδική αρχαιολογία είναι πλέον εμφανώς φτωχότερη, αφού η απώλειά της είναι η τρίτη κατά σειρά μετά τις σχετικά πρόσφατες της Φωτεινής Ζαφειροπούλου και […]

Ηταν Οκτώβριος του 2008 όταν χτύπησε το κινητό μου τηλέφωνο και στην άλλη γραμμή ήταν η αρχισυντάκτρια του «Καλημέρα Ελλάδα», η Αννυ Ζιώγα, για να μου μεταφέρει το εξής: «Ο Γιώργος Παπαδάκης σάς είδε στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Αnt1, όπου σχολιάζατε τις οικονομικές εξελίξεις, και σας θέλει αύριο το πρωί να έρθετε ως καλεσμένος […]

Ο κόσμος του σινεμά έχασε την Μπριζίτ Μπαρντό. Εγώ ξέρω όμως ότι μαζί της έχασα για άλλη μια φορά τη θεία που με μεγάλωσε… Τη θεία μου την Αννα. Που τόσο αγαπούσε την Μπριζίτ Μπαρντό, που τόσο ήθελε να μοιάζει με την Μπριζίτ Μπαρντό, που ποτέ δεν έμαθε γαλλικά, αλλά έκανε πως ξέρει γαλλικά μόνο […]

Ήταν μια παγωμένη νύχτα του Μαρτίου του 1997, σε μια καλύβα από λάσπη ψηλά στα βουνά του Ανατολικού Αφγανιστάν, ανάμεσα σε βαριά οπλισμένους μαχητές της Αλ Κάιντα όταν ο Πίτερ Αρνέτ έθεσε στον ηγέτη της οργάνωσης μια απλή ερώτηση: «Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια;». Ο Οσάμα μπιν Λάντεν απάντησε: «Θα τα δείτε και θα […]

Πέρα από την ίδια την τραγωδία, το μεγάλο κρίμα με την περίπτωση του Ρομπ Ράινερ, ο οποίος την Κυριακή 14 Δεκεμβρίου βρέθηκε δολοφονημένος μαζί με τη γυναίκα του Μισέλ Σίνγκερ Ράινερ στο σπίτι του στο Λος Αντζελες, είναι ότι οι απάνθρωπες δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τον θάνατό του (τις οποίες το […]

Κατά τη δεκαετία του ‘80, στη διάρκεια των σπουδών μας στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο, οι εικόνες από το σπίτι του Φρανκ Γκέρι στη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνιας ήταν ένα «παράνομο» υλικό, που κυκλοφορούσε μεταξύ λίγων αιρετικών σπουδαστών, που ασφυκτιούσαν μέσα στο κυρίαρχο τότε παράδειγμα του συντηρητικού, ξεθυμασμένου, μεταπολεμικού μοντερνισμού. Σε αντίθεση με τη μοντερνιστική μορφοκρατία της […]

Ηδη από τη δεκαετία του ’70 τον θυμούνται κάποιοι παλιοί φίλοι να διοργανώνει μουσικές συναντήσεις σε ένα παλιό τριώροφο σπίτι στα Εξάρχεια. Τους μάζευε εκεί για να ακούσουν δίσκους. Ετσι πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του. Ακούγοντας δίσκους, αλλά και γράφοντας ή μιλώντας για αυτούς. Ο δημοσιογράφος και μουσικοκριτικός Αργύρης Ζήλος (1952-2025) πριν από […]

Γεννημένος στην Κεφαλονιά, ο καθηγητής Φώτης Παυλάτος υπήρξε πρωτοπόρος γιατρός και εκ των θεμελιωτών της Ενδοκρινολογίας στην Ελλάδα. Με μεταπτυχιακές σπουδές και ερευνητικό έργο στην Καλιφόρνια, το 1965 επινόησε την αναγνωρισμένη παγκοσμίως διαγνωστική δοκιμασία της υπερλειτουργίας των επινεφριδίων με τη χορήγηση δεξαμεθαζόνης, γνωστή σήμερα διεθνώς ως Δοκιμασία Παυλάτου (Pavlatos test). Επιστρέφοντας στην Ελλάδα εξελέγη το […]

Η απώλεια του Αλέκου Φλαμπουράρη μάς βρήκε σε μέρες έντονα φορτισμένες ιστορικά, με μνήμες βαθιά ανθρώπινες. Μέρες τιμής και μνήμης της εξέγερσης του Νοέμβρη. Ο Αλέκος Φλαμπουράρης υπήρξε μέλος μιας γενιάς που βίωσε τη δικτατορία, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της αντίστασης και συνέχισε, επί μισό αιώνα, να παρεμβαίνει στη δημόσια ζωή με σταθερότητα και συνέπεια, […]

Ηταν ο άνθρωπος του παρασκηνίου, υπηρετώντας συνολικά τέσσερις Ρεπουμπλικανούς προέδρους. Ενας σκληροπυρηνικός νεοσυντηρητικός, «γεράκι», που στην αυγή του 21ου αιώνα έγινε ο πιο ισχυρός και διχαστικός αντιπρόεδρος στην ιστορία των ΗΠΑ. Ο «αρχιτέκτονας του πολέμου κατά της τρομοκρατίας» μετά την 11η Σεπτεμβρίου, ενώ ο ίδιος απέφυγε ως νέος να υπηρετήσει στον πόλεμο στο Βιετνάμ. Ενας […]

Η Αννα Κυριακού, η αξέχαστη «θεία Μπεμπέκα» από την ιστορική σειρά του Mega «Τρεις Χάριτες», έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 96 ετών, αφήνοντας μια αθόρυβη παρακαταθήκη στο θέατρο, τον κινηματογράφο και την τηλεόραση. Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου και στη Σχολή Σαρλ Ντιλέν στο Παρίσι. Εκανε την πρώτη της εμφάνιση στο θέατρο […]

Αν η λέξη ευπατρίδης έχει κάποια σημασία, πολύ περισσότερο μάλιστα σε εποχές όπου οι αστικές αξίες μάλλον παρασιτούν, τότε η περίπτωση του πολυσχιδούς Τάσου Γουδέλη που έφυγε στις 12 Σεπτεμβρίου βρίσκει σ’ αυτόν μια ευτυχή πραγμάτωση. Ανθρωπος με εδραία εγκύκλια παιδεία και πνευματική καλλιέργεια που σφυρηλατείται στο οικογενειακό περιβάλλον (αφού θείος του υπήρξε ο ιδρυτής […]

Σε πολύ περίοπτη θέση, στο γραφείο του στη Χαλέπα, ακριβώς απέναντι από το σπίτι του Ελευθερίου Βενιζέλου όπου, χάρη σε αυτόν, λειτουργεί εδώ και λίγα χρόνια ένα πλούσιο μουσείο αφιερωμένο στην κληρονομιά του μεγάλου Κρητικού, ο Νικόλαος Παπαδάκης είχε αναρτήσει μια μεγεθυμένη μαυρόασπρη φωτογραφία ενός περιστατικού της νεότερης ιστορίας μας, που οι περισσότεροι αγνοούν ή […]

Στο παγκόσμιο στερέωμα της διεθνούς μόδας, που ιστορικά από την εποχή του Τσαρλς Φρέντερικ Γουόρθ (1825-1905) τα αστέρια των μεγάλων δημιουργών του είδους δεν έπαψαν να λάμπουν ακόμα και μέσα στους πολέμους, η εκπληκτική πορεία και ο θάνατος ενός τόσο λαοφίλητου καλλιτέχνη, όπως του Τζόρτζιο Αρμάνι, είναι κάτι που δεν μπορεί εύκολα να προσπεράσει κανείς. […]

Ο Απόστολος της μάχης και της ευθύνης. Ο χαμογελαστός συνάδελφος που χαιρετούσε πάντα εγκάρδια τους συντοπίτες του, τους συναδέλφους του, τους συνεργάτες του, τον κόσμο όλο. Σπάνιο παιδί ο Απόστολος. Με το χαμόγελο στα χείλη αντιμετώπιζε και την πιο δύσκολη κατάσταση. Οποιαδήποτε μικρή ή μεγάλη κρίση είχε να διαχειριστεί. Ιδιαίτερα ευλαβής, άνθρωπος κοντά στην εκκλησία […]

Στην ιδιωτική ζωή του ο Μ. Μάντσεν κινούνταν αθόρυβα και μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Λέγεται ότι δεν είχε κινητό τηλέφωνο και δεν χρησιμοποιούσε e-mail.

Ο Ντιόγκο ήταν ένας ποδοσφαιριστής με τεράστιο ταλέντο αλλά ακόμη μεγαλύτερη καρδιά. Και είναι τεράστια απώλεια, όχι μόνο για το πορτογαλικό ποδόσφαιρο αλλά και για όλους εμάς, ως ανθρώπους. Ενα παιδί τόσο νέο, με τόσα όνειρα μπροστά του, οικογένεια, παιδιά… Είναι αβάσταχτο