Ο «πόλεμος των αδειών»

Είναι θολά τα νερά στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά η κατάσταση τροφοδοτείται με τον βομβαρδισμό εξωτικών όρων από τους διεθνολόγους, από τους βαθείς φόβους των πληθυσμών για τους απέναντι, συν την προσπάθεια των κυβερνήσεων να κερδίσουν πόντους στην εσωτερική πολιτική από την ελληνοτουρκική αντιπαράθεση.

Ή, έστω, να μη χάσουν… Ακούμε για παράδειγμα ότι η ενημέρωση της Τουρκίας για τις έρευνες και την πόντιση του καλωδίου «νομιμοποιεί τις διεκδικήσεις της Τουρκίας». Δεν ξέρουμε πώς «νομιμοποιείται» κάποια διεκδίκηση. Με συμβόλαιο; Με την (έστω έμμεση) παραδοχή ότι υπάρχουν;

Μα, τότε, οι διεκδικήσεις της Τουρκίας είναι νομιμοποιημένες πενήντα χρόνια τώρα. Εμείς δεν λέμε ότι υπάρχει μία μόνο διαφορά, αυτή της οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών; Χωρίς διεκδικήσεις εκατέρωθεν, δεν υπάρχει διαφορά.

Οι διεκδικήσεις εγείρονται ανεξαρτήτως της θέλησής μας, αλλά από τη στιγμή που λέμε πάμε στα δικαστήρια να τις λύσουμε, είναι και για την ελληνική πλευρά υπαρκτές. Το εσωτερικό πολιτικό παιχνίδι δημιούργησε τον πόλεμο των αδειών.

Ορθώς η ελληνική πλευρά επισημαίνει ότι είναι παράλογη η αξίωση της Τουρκίας να δώσει άδεια έρευνας για την πόντιση καλωδίου σε διεθνή ύδατα, όπου κανείς δεν έχει κυριαρχία ούτε καν δικαιώματα εκμετάλλευσης.

Όπως έγραψε η καθηγήτρια Διεθνούς Δικαίου Μαρία Γαβουνέλη, «το άρθρο 79 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας που θέτει τους βασικούς κανόνες για την παρουσία των υποβρυχίων καλωδίων στην υφαλοκρηπίδα του παράκτιου κράτους, είναι άλλη μια τέτοια άσκηση στάθμισης: “1. Ολα τα κράτη έχουν δικαίωμα να τοποθετούν υποβρύχια καλώδια… στην υφαλοκρηπίδα… 2. …το παράκτιο κράτος δεν μπορεί να εμποδίζει την τοποθέτηση ή συντήρηση αυτών των καλωδίων…” – με απλά λόγια, όταν η διεθνής κοινότητα ασκεί το φυσικό δικαίωμα διασύνδεσης (ius communicationis), το παράκτιο κράτος οφείλει να ανεχθεί την όποια επιβάρυνση» («ΤΑ ΝΕΑ«, 10.11.2026).

Με δεδομένα όλα τα παραπάνω τι σόι άδεια έδωσε η ελληνική κυβέρνηση στο γαλλικό σκάφος και καμαρώνει γι’ αυτήν; Αδεια απόπλου; Αδεια έναρξης εργασιών, που προβλέπει εγγραφή στο ΓΕΜΗ και στον ΕΦΚΑ;

Προς τι τα βαρύγδουπα «Η Ελλάδα και η Κύπρος είναι οι μόνες χώρες στις οποίες υποβλήθηκε αίτημα αδείας εργασιών και εξέδωσαν τις σχετικές άδειες»; Στο κάτω κάτω της γραφής το πλοίο βγήκε για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. Στη Γουαδελούπη θα πήγαιναν οι Γάλλοι για να πάρουν τις απαιτούμενες άδειες;

Κάνοντας η κυβέρνηση «τον καμπόσο για εσωτερική κατανάλωση», λέγοντας δηλαδή ότι «αίτημα άδειας η γαλλική εταιρεία υπέβαλε μόνο στις ελληνικές και κυπριακές Αρχές» δημιουργεί δύο ειδών προβλήματα.

Το πρώτο είναι να ερεθιστούν οι εθνικοπαράφρονες της γείτονος· έχει πολλούς κι εκεί και μάλιστα συμμετέχουν στην κυβέρνηση. «Πώς είναι δυνατόν», θα λένε, «να δίνει άδεια η Ελλάδα για έρευνες στη δική μας ΑΟΖ;». Φυσικά, δεν υπάρχει δική τους ΑΟΖ. Για την ακρίβεια δεν υπάρχει ΑΟΖ κανενός, αφού δεν έχει οριοθετηθεί, αλλά παρανοϊκοί είναι, ό,τι θέλουν μπορούν να λένε. Ομως αυτού του τύπου η ρητορεία εύκολα δημιουργεί πολιτικές δυναμικές με κίνδυνο να έχουμε τα προ διετίας χαΐρια στην Κάσο.

Το δεύτερο πρόβλημα είναι εσωτερικό. Ας υποθέσουμε ότι φτάνουμε κάποια στιγμή στη Χάγη και λύνουμε τη «μία και μόνη διαφορά που έχουμε με την Τουρκία». Ας υποθέσουμε επίσης ότι το δικαστήριο κρίνει ότι η περιοχή που η κυβέρνηση αφήνει να εννοηθεί (και κάποιοι νομίζουν) ότι έδωσε άδεια ερευνών, περνά στην τουρκική επήρεια. Δεν θα θεωρηθεί – στην καλύτερη περίπτωση – εθνική ήττα η προσφυγή στη Χάγη, αφού «εκεί που εμείς κρεμούσαμε τις έρευνες, κρεμάνε οι Τούρκοι τα νταούλια»;

Επομένως έχει δίκιο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος όταν λέει ότι «τα ζητήματα άμυνας, εξωτερικής πολιτικής, είναι πάρα πολύ σοβαρά ζητήματα και πρέπει να τα διαχειρίζεται πρωτίστως η κυβέρνηση, αλλά και η αντιπολίτευση, με σοβαρότητα, υπευθυνότητα…» (MEGA NEWS 104,6 FM, 10.11.2026). Αυτό το «πρωτίστως» ας το πει στο Υπουργικό Συμβούλιο.