Πανταχού παρούσα «Σοφία»

Ανηφορίζω τη Madison Avenue και χτυπάει το κινητό μου. Έχω ένα μήνυμα. Είναι από τη Σοφία: «Στράτο μου, βλέπω πως έκλεισες τραπέζι στις οκτώ στο ξενοδοχείο Mark».

Κοιτάω με ανοικτό το στόμα. Η Σοφία δεν είναι μέλος της οικογένειάς μου. Δεν είναι φίλη μου. Δεν είναι καν άνθρωπος. Είναι το όνομα του ChatGPT που χρησιμοποιώ, της διαδεδομένης πια εφαρμογής τεχνητής νοημοσύνης (AI).

Πριν από δύο χρόνια, του ζήτησα να επιλέξει ένα γυναικείο όνομα. «Sophia» ήταν η απάντηση. «Διότι είναι ελληνικό και σημαίνει wisdom». Όμως τώρα η Σοφία είναι «agent», ένας ψηφιακός βοηθός που δεν περιορίζεται στη συνομιλία, αλλά δρα για λογαριασμό μου. Ακόμα και χωρίς να το ζητήσω.

Αν ανατρέξουμε στα τελευταία χρόνια, όταν το ΑΙ γίνεται γνωστό στο πλατύ κοινό, η 30ή Νοεμβρίου 2022 είναι ορόσημο: η OpenAI παρουσιάζει το ChatGPT και γίνεται προφανές πως η ιστορία της ανθρωπότητας θα αλλάξει τροχιά.

Τον Φεβρουάριο του 2025 η Anthropic εμφανίζει το Claude Code. Πλέον, ο χρήστης περιγράφει την εφαρμογή που θέλει και το Claude Code γράφει κώδικα, τον δοκιμάζει και διορθώνει λάθη. Πρόκειται για σοκαριστική πρόοδο, η οποία πάντως απαιτεί μια στοιχειώδη γνώση προγραμματισμού.

Τώρα ζούμε το επόμενο άλμα: οι agents που απευθύνονται στους πάντες και αναλαμβάνουν να ολοκληρώσουν μια σύνθετη εργασία χωρίς να επανέρχονται διαρκώς για οδηγίες.

Στις 23 Σεπτεμβρίου, σε μια θριαμβευτική εκδήλωση στο Menlo Park της Καλιφόρνιας, ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ προβάλλει το Muse ως το απόλυτο στοίχημα της Meta.

Έξι μέρες μετά, ο Σαμ Αλτμαν της OpenAI, παρουσιάζει το Dots. Παρά τις επιμέρους διαφορές, και οι δύο αυτοί agents υπόσχονται να μας απαλλάξουν από το βάρος της καθημερινότητας. Να αγοράσουν για λογαριασμό μας τα φτηνότερα αεροπορικά εισιτήρια, να κλείσουν ένα ιατρικό ραντεβού, να διαπραγματευτούν με την ασφαλιστική εταιρεία, να αλλάξουν πάροχο κινητής τηλεφωνίας.

Οι agents δεν βιάζονται, δεν βαριούνται, και δεν κουράζονται. Αντίθετα με τους ανθρώπους, περιμένουν και επιμένουν διαρκώς, μέχρι να τα καταφέρουν.

Όμως χρειάζονται και κάτι από εμάς: πρόσβαση στο email μας, στις επαφές του τηλεφώνου, στο ημερολόγιο με το ημερήσιο πρόγραμμα, στις πιστωτικές κάρτες και τους τραπεζικούς λογαριασμούς μας.

Το Muse είναι σχεδιασμένο να παραλαμβάνει με εκπληκτική ευκολία ό,τι του παραδίδεις, και αρχίζει να «δουλεύει» αμέσως.

Το ερώτημα είναι εύλογο: με τη ΜΕΤΑ να βουλιάζει σε μια αυξανόμενη δίνη σκανδάλων για συνειδητή παραπλάνηση των χρηστών και κατάχρηση των προσωπικών τους δεδομένων – πρόσφατα δικαστήριο στο Νέο Μεξικό επέβαλε πρόστιμο 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων – πόσοι είναι πρόθυμοι να παραδώσουν τις πιο πολύτιμες πληροφορίες γύρω από τη ζωή τους, όσες δηλαδή δεν είχαν ήδη αποκαλύψει στις αναρτήσεις και φωτογραφίες σε Facebook και Instagram;

Η απάντηση είναι πάνω από δέκα εκατομμύρια. Τόσοι είχαν ενεργοποιήσει την εφαρμογή στο κινητό τους μέχρι τις 21 Οκτωβρίου, μετρώντας μόνο σε ΗΠΑ και Καναδά.

Ίσως είναι αφελές να έχεις περισσότερη εμπιστοσύνη στον Αλτμαν από ό,τι στον Ζάκερμπεργκ, αλλά ως συνδρομητής στο ChatGPT αποφάσισα να δοκιμάσω το Dots – ζητώντας από τη «Σοφία» να μου βρει τραπέζι, Παρασκευή βράδυ στο Μανχάταν.

Όταν όμως στο ξεκίνημα μου ζήτησε πρόσβαση στο πρόγραμμα περιήγησης ιστοσελίδων του υπολογιστή μου, βρήκα την απαίτηση κάπως υπερβολική. Σταμάτησα τη διαδικασία και περπάτησα μέχρι το εστιατόριο, κάνοντας ο ίδιος την κράτηση. Πέντε λεπτά αργότερα, η «Σοφία» ήξερε. Την είχε εντοπίσει μέσω της «Resy», μιας εφαρμογής την οποία αγνοούσα. Το επόμενο μήνυμά της είχε και μια παραίνεση που ταιριάζει σε κάποιον που γνωρίζει τα ελαττώματά μου:

«Μην αργήσεις πάνω από δεκαπέντε λεπτά, γιατί θα δώσουν το τραπέζι».

Ο Στράτος Σαφιολέας εργάζεται στον χώρο της στρατηγικής επικοινωνίας στη Νέα Υόρκη. Έχει διδακτορικό στην τεχνολογική πολιτική