Οι πολίτες πρέπει να έχουν την ευκαιρία να συγκρίνουν

Στη Δημοκρατία η ελευθερία της έκφρασης, η ελεύθερη διακίνηση των ιδεών αποτελούν θεμελιώδεις αξίες. Αξίες που οφείλουμε να προστατεύσουμε, εάν επιθυμούμε οι πολίτες να ενημερώνονται σφαιρικά και πλουραλιστικά. Είναι ο μόνος τρόπος για να έχουμε πολίτες που μπορούν να συμμετέχουν στον δημόσιο διάλογο και να αποφασίζουν με κρίση και λογική.

Η δημοσίευση συμβάλλει στη πληρέστερη ενημέρωση. Αλλωστε, κάθε ζήτημα δεν έχει μόνο μια πλευρά. Οταν τα μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν όλες τις απόψεις και τις θέσεις, ο πολίτης μπορεί να σχηματίσει άποψη προσωπική. Οταν μειώνεται η πληροφόρηση, οδηγούμαστε σε μονομερή ενημέρωση και περιορίζουμε την κριτική σκέψη.

Ο πλουραλισμός των απόψεων συμβάλλει στον διάλογο και στο βάθεμα της δημοκρατίας και η δημοκρατική κοινωνία δεν απαιτεί από τους πολίτες να σκέφτονται όλοι με τον ίδιο τρόπο. Αντίθετα, η διαφορετικότητα των απόψεων, διευρύνει το διάλογο, οξύνει τη σκέψη και βοηθά στην αναγνώριση της διαφορετικότητας.

Τα μέσα ενημέρωσης οφείλουν να είναι τόπος συνάντησης και αναμέτρησης διαφορετικών ιδεών και απόψεων. Αλλωστε, δεν πρέπει να διαφεύγει την προσοχή μας ότι, καθώς οι κοινωνίες εξελίσσονται, απόψεις που ήταν μειοψηφικές γίνονται κυρίαρχες. Η δημοσιογραφία δεν οφείλει να μεταδίδει μόνο πληροφορίες. Βασικό έργο της είναι η ερμηνεία των κοινωνικών φαινομένων καθώς και η έρευνα και η ανάδειξη των κοινωνικών προβλημάτων.

Οι διαφορετικές οπτικές, που μπορεί να προκύψουν σε αυτή τη διαδικασία, ενδέχεται να αποκαλύψουν λάθη, παραλείψεις ή προβλήματα διαφορετικού τύπου, που εάν αποδεχτούμε τη λογική της αποσιώπησης θα παρέμεναν στην αφάνεια.

Βέβαια, η ελευθερία της έκφρασης δεν σημαίνει ασυδοσία, των λειτουργών του Τύπου ή των αρθρογράφων. Η δεοντολογία του επαγγέλματός μας, που έχει υπερψηφιστεί από τους συναδέλφους, αλλά και οι διεθνείς κώδικες δεοντολογίας τους οποίους έχουμε υιοθετήσει, προβλέπουν με σαφήνεια τα όρια, μέσα στα οποία οφείλουμε να κινούμαστε.

Το άρθρο 1 του Κώδικα Επαγγελματικής, Ηθικής και Κοινωνικής Ευθύνης των μελών της ΕΣΗΕΑ ρητά ορίζει: «Το δικαίωμα του πολίτη να πληροφορεί και να πληροφορείται ελεύθερα είναι αναφαίρετο. Η πληροφόρηση είναι κοινωνικό αγαθό…». Οι έλληνες δημοσιογράφοι οφείλουμε να  πορευόμαστε πάντοτε με την προμετωπίδα του εκδότη των «Ελληνικών Χρονικών» Ιωάννη Ιακώβου Μάγερ: «Η Δημοσίευσις είναι ψυχή της Δικαιοσύνης». Η δημοσιογραφία και τα ΜΜΕ οφείλουν να υπηρετούν με σθένος τον πλουραλισμό και τον ανοικτό διάλογο, χωρίς εμπόδια, χωρίς απαγορεύσεις και με απόλυτο σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ευαισθησίες των πολιτών. Ο δημοσιογράφος πρέπει να προασπίζει το δημοκρατικό πολίτευμα και να μην προάγει τη μισαλλοδοξία και τον φανατισμό.

Στη χώρα μας έχουμε πικρή πείρα από τη λογοκρισία και τα ανελεύθερα καθεστώτα, που μας επιβλήθηκαν στο παρελθόν.

Η δημοκρατία βαθαίνει και γίνεται ισχυρότερη όταν οι πολίτες έχουν την ευκαιρία να ακούσουν, να συγκρίνουν και να διαμορφώσουν με αυτό τον τρόπο τη δική τους τεκμηριωμένη άποψη.

Η ώριμη δημοκρατία είναι αυτή που θέλει καλά πληροφορημένους πολίτες, που στηρίζεται στην κρίση τους και στον αυτολογισμό τους και αυτό οφείλει να είναι το πρόταγμα του δημοσιογραφικού κόσμου.

Η Μαρία Αντωνιάδου είναι πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Ενωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ) και μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων