Η άρνηση της πραγματικότητας ως εκλογική τακτική

Οι διακηρυγμένοι πολιτικοί στόχοι των μεγαλύτερων κομμάτων μοιάζει να στηρίζονται περισσότερο στις αναγκαιότητες της προεκλογικής ρητορικής παρά σε μια ρεαλιστική ανάγνωση της πραγματικότητας.

Η Νέα Δημοκρατία στοχεύει την αυτοδυναμία. Οχι απλώς αυτό – επαναλαμβάνει σε κάθε ευκαιρία ότι οι εκλογές θα κριθούν σε μία και μόνη Κυριακή. Σωρευτικά, τα δύο αυτά προτάγματα οδηγούν σε ένα πήχυ εκλογικού ποσοστού που να υπερβαίνει το 35% τουλάχιστον – και μάλιστα στην πρώτη κάλπη, χωρίς την πόλωση που αναπότρεπτα θα συνοδεύσει μία ή περισσότερες επαναληπτικές προσφυγές στη λαϊκή ετυμηγορία. Ολοι ξέρουν ότι στις σημερινές συνθήκες ο στόχος είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από «ρεαλιστικός», όπως τον περιέγραψε ο κ. Μητσοτάκης σε πρόσφατη συνέντευξή του (liberal.gr). Το λέει, όμως, και το επιβάλλει ως μότο στους βουλευτές και τα στελέχη του επειδή ξέρει ότι το κόμμα του, σε αντίθεση με τις δύο προηγούμενες αναμετρήσεις του 2019 και του 2023, δεν θα δώσει μια μάχη απήχησης αλλά μια μάχη συσπείρωσης.

Οταν η κρίσιμη εκλογική δεξαμενή είναι στεγανή και προσδιορισμένη, όταν δηλαδή ένα κόμμα έχει χάσει την ελκυστικότητά του προς την ευρεία κοινωνία και αναζητεί μόνο τη στεγανοποίηση των διαρροών, το πεδίο είναι ευνοϊκό για αρνητικά διλήμματα και ψήφο ανάγκης – αντί ψήφου επιλογής. Στον καμβά αυτόν θα χτίσει την εκλογική της στρατηγική η ΝΔ, με δύο απλά (και αλληλοτροφοδοτούμενα) ερωτήματα προς την ιστορική της βάση: αν είναι διατεθειμένη να διακινδυνεύσει μια περίοδο αστάθειας κι αν είναι διατεθειμένη να διακινδυνεύσει μια επάνοδο του κ. Τσίπρα στην εξουσία.

Αντίθετα από το gaslighting της «ρεαλιστικής αυτοδυναμίας», ο κ. Μητσοτάκης έχει δίκιο σε ένα πράγμα. Οτι, πάντως, έχει περισσότερες πιθανότητες να κερδίσει εκείνος 151 έδρες από ό,τι το τρίτο στις δημοσκοπήσεις ΠΑΣΟΚ του κ. Ανδρουλάκη να έρθει πρώτο κόμμα «έστω και με μία ψήφο». Η προβολή μιας ανεδαφικής στόχευσης είχε πάντοτε πεζά κίνητρα: να θωρακίσει το ΠΑΣΟΚ απέναντι στα πιεστικά ερωτήματα για τις μετεκλογικές επιλογές και συνεργασίες του. Μετά τον αυτοεγκλωβισμό στην απόφαση του συνεδρίου, που έκλεισε τις πόρτες για οποιαδήποτε συνεργασία με τη ΝΔ, απέμεινε ένας και μόνο συνομιλητής – ο κ. Τσίπρας. Πολύ σωστά το ΠΑΣΟΚ σήκωσε το γάντι της ΕΛΑΣ που (για ακατανόητους λόγους) άνοιξε ζήτημα οικονομικών των κομμάτων.

Είναι μια ευκαιρία για μια επίθεση στον πρώην πρωθυπουργό, ο οποίος αμέσως με την ίδρυση του κόμματός του αφενός αφαιρεί κρίσιμα τμήματα από την εκλογική βάση του ΠΑΣΟΚ και αφετέρου προβάλλεται ως αυτονόητος ηγέτης οποιασδήποτε εναλλακτικής στη ΝΔ του κ. Μητσοτάκη. Για το ΠΑΣΟΚ έχει απόλυτο νόημα τώρα και η μετωπική με τον κ. Τσίπρα και η φιλοδοξία του πρώτου κόμματος. Το πρόβλημα είναι ότι με δική του (του ΠΑΣΟΚ) πρωτοβουλία και τα δύο έχουν χάσει την αντικειμενική τους βάση. Βρίσκεται πια πολύ μακριά από την ΕΛΑΣ που έχει εγκατασταθεί στη δεύτερη θέση των σφυγμομετρήσεων και ταυτόχρονα την έχει επιλέξει ως μόνο δυνητικό συνομιλητή του. Ορίζοντας την εκλογική του ρητορική με βάση τις ανάγκες, το ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει να οδηγήσει τους πολίτες στο συμπέρασμα πως έχει χάσει την επαφή του με την πραγματικότητα. Για ένα κόμμα διαμαρτυρίας, δεν  είναι αναγκαστικά αρνητικό – οι ψηφοφόροι τους αυτό επιδιώκουν, την άρνηση της πραγματικότητας, τον ιδεασμό της ανατροπής. Για ένα κόμμα εξουσίας είναι η απόλυτη κόκκινη γραμμή.