Τον περασμένο Απρίλιο, σε μια σπάνια αναλαμπή, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προειδοποίησε ότι η Ευρώπη κινδυνεύει από την επιρροή της Ρωσίας, της Κίνας και της Τουρκίας. Αλλά, η υπηρεσία Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απέσυρε αμέσως το σχόλιο περί Τουρκίας για να κατευνάσει τον τούρκο πρόεδρο ο οποίος είχε ήδη απαντήσει, με το γνώριμο επιθετικό ύφος, ότι «η Ευρώπη χρειάζεται την Τουρκία περισσότερο από ό,τι η Τουρκία χρειάζεται την Ευρώπη».
No worries! Στους κύκλους του ΝΑΤΟ, η Τουρκία περιγράφεται ως «απαραίτητος εταίρος», δεύτερος μετά τις ΗΠΑ, «βράχος» στο νοτιοανατολικό άκρο της Συμμαχίας, υπολογίσιμη ναυτική δύναμη στη Μαύρη Θάλασσα και με αμυντική βιομηχανία που διαθέτει κλίμακα και τεχνογνωσία χρήσιμες στα ευρωπαϊκά μέλη. Κανείς στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται για τη μακρά ιστορία των Οθωμανών, για τον δόλιο ρόλο τους στους δύο παγκοσμίους πολέμους, για τις σφαγές στις οποίες έχουν επιδοθεί και για τη συμπεριφορά της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας (όχι μόνο εξαιτίας του casus belli), η οποία τυγχάνει μέλος της ίδιας συμμαχίας. Εχει επιτραπεί στην Τουρκία να παραβιάζει όλους τους κανόνες· αυτό έκανε πάντοτε.
Τώρα αξιοποιεί την αυξανόμενη γεωπολιτική της επιρροή για στενότερους δεσμούς με την ΕΕ, για επίσημο ρόλο στην αναδυόμενη τάξη ασφαλείας της Ευρώπης, για κερδοφόρα συμβόλαια οπλικών συστημάτων (με τη Γερμανία, με την ιταλική Leonardo, με την Airbus), για τεχνολογία και γενναιόδωρες χρηματοδοτήσεις.
Πολλοί ευρωπαίοι ηγέτες πιστεύουν ότι πρέπει να ικανοποιηθούν όλες οι επιθυμίες της, ιδιαίτερα εφόσον ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει να μειώσει τα αμερικανικά στρατεύματα και τους εξοπλισμούς στο ευρωπαϊκό έδαφος: έτσι, πάνω από το ήμισυ των αμυντικών εξαγωγών της Τουρκίας, ύψους 10 δισ. δολ., κατευθύνθηκαν πέρυσι σε χώρες του ΝΑΤΟ. «Η Τουρκία πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο κοντά μας για λόγους ασφαλείας», δήλωσε τον περασμένο Ιούνιο ο πρόεδρος της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, αναγνωρίζοντας ότι, ενώ οι ΗΠΑ αποσύρονται σιγά-σιγά (θα δούμε αν θα συνεχιστεί αυτή η εξέλιξη), ενισχύεται ο ρόλος της Τουρκίας: λίγοι αναφέρονται σήμερα στην οπισθοδρόμηση της τουρκικής δημοκρατίας, στις εγκάρδιες συνομιλίες του Ερντογάν με τη Ρωσία (με σκοπό, μεταξύ άλλων, την αγορά συστημάτων αεράμυνας) και στο ιστορικό μίσος που εκδηλώνει έναντι της Ευρώπης και της Ελλάδας.
Η Τουρκία και ο Ερντογάν είναι τα χαϊδεμένα παιδιά της Δύσης έναντι των οποίων εφαρμόζουμε πολιτική κατευνασμού για να αποτρέψουμε ανεπανόρθωτες ζημιές. Ως εκ τούτου, η φετινή σύνοδος του ΝΑΤΟ έγινε στην Αγκυρα με πολλά ταρατατζούμ, την αποθέωση του ανατολίτικου κιτς, με έναν αμερικανό πρόεδρο σε προχωρημένη άνοια συνοδευμένη από τρέλα του μεγαλείου και με μια σειρά νατοϊκούς αξιωματούχους, κατάλληλους για θέση λογιστή σε βιοτεχνία κουμπιών.
Εχουν εκλείψει η αξιοπρέπεια και το θάρρος που απαιτούνται στην άσκηση διοικητικών καθηκόντων. Δεν παρακμάζει ο δυτικός πολιτισμός όπως επαναλαμβάνουν υπερβολικά συχνά όσοι εύχονται να παρακμάζει: παρακμάζουν οι ηγεσίες. Οσο για τον δυτικό πολιτισμό, τον μιμούνται και τον φθονούν όλοι· πλήθη συνωθούνται στις θύρες ζητώντας να μπουν στη Δύση. Αλλά, για να μπεις πρέπει να μοιράζεσαι ιδεώδη· όχι ψυχώσεις παραφρόνων ευκαιριακών ηγετών· πρέπει να μοιράζεσαι τις θεμελιώδεις αρχές περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Αρα, η Τουρκία θα δυσκολευτεί να επιτύχει αδιατάρακτες σχέσεις με την ΕΕ οι οποίες συνεπάγονται διεθνές κύρος και νομιμότητα.
Αν και πιθανώς στον ιδιωτικό χώρο πολλοί Ευρωπαίοι ανησυχούν για την ασυμβατότητά της με τις δηλωμένες αρχές της δημοκρατίας, της ατομικής ελευθερίας και του κράτους δικαίου, φοβούνται να την απομακρύνουν: size matters. Η Τουρκία αναπτύσσει, εις βάρος των κοινωνικών της προϋπολογισμών, τεράστιους στρατιωτικούς πόρους, εξάγοντας πολεμικό υλικό σε ευρωπαϊκές χώρες (π.χ. η Arca Savunma εξάγει στη Σλοβακία, στη Βουλγαρία και στην Εσθονία) πράγμα που ο γ.γ. του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, φαίνεται να θαυμάζει.
Παραλλήλως, η Άγκυρα δημιουργεί φαντασμαγορικά προπαγανδιστικά θεάματα: βίντεο με πυραύλους που εκρήγνυνται, αεροσκάφη που πετάνε στους ουρανούς («Οι ουρανοί είναι δικοί μας»), πυροβολικό εν δράσει, πόζες του Ερντογάν με γυαλιά Top Gun. Το σλόγκαν «Μια Τουρκία που προκαλεί αυτοπεποίθηση στους φίλους της και φόβο στους εχθρούς της» εμπνέει τις μάζες. Ετσι, η Τουρκία καλπάζει χωρίς δεσμεύσεις έναντι των εταίρων της στο ΝΑΤΟ, καμαρώνοντας την υποτιθέμενη αυτάρκειά της σε όπλα νατοϊκών προδιαγραφών, μια διαδικασία που ξεκίνησε μετά την εισβολή στην Κύπρο το 1974. Τότε, το εμπάργκο όπλων που της επεβλήθη αποκάλυψε την εξάρτησή της από ξένους προμηθευτές με αποτέλεσμα να δρομολογηθούν μεγάλες εξαγωγές οπλικών συστημάτων, μολονότι, ως μη μέλος του ευρωπαϊκού πυλώνα του ΝΑΤΟ, δεν έχει πρόσβαση στο πρόγραμμα δανείων των Βρυξελλών για όπλα.
Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες χαράσσουν την πολιτική τους βάσει οικονομικών συμφερόντων, παραμελώντας τις ιδρυτικές αρχές της ΕΕ και μη αναγνωρίζοντας τις θεμελιώδεις διαφορές του πολιτισμού με ιουδαιοχριστιανικές και κοσμικές ρίζες από τον πολιτισμό της μουσουλμανικής Ανατολής.
Οι Ευρωπαίοι αρνούνται να καταλάβουν ότι η Τουρκία δεν θέλει να γίνει μέλος της Ευρώπης για να εξευρωπαϊστεί, αλλά, αντιθέτως, για να εξισλαμίσει την Ευρώπη και να επιτύχει μια καινούργια ισορροπία ισχύος ευρασιατικού τύπου στην οποία θα αποτελεί την κυρίαρχη δύναμη. Ομως, η ισλαμιστική ιδεολογία, το πολεμοχαρές και οπισθοδρομικό Ισλάμ, που κερδίζει έδαφος παγκοσμίως, τροφοδοτούμενη από προπαγάνδα που χρηματοδοτείται από τις πετρομοναρχίες και πολλαπλασιάζεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εξαπλώνεται στην Τουρκία.
Αυτός ο προσανατολισμός συμπίπτει με τις προσωπικές πεποιθήσεις του Ερντογάν, ο οποίος φρονεί ότι η Τουρκία είναι η πιο κατάλληλη να αναλάβει την ηγεσία του μουσουλμανικού κόσμου (σουνιτών και σιιτών) σε μια νέα Οθωμανική αυτοκρατορία με σουλτάνους και χαλίφηδες: οι επιδράσεις μόχλευσης του ριζοσπαστικού Ισλάμ ευθυγραμμίζονται με τις φιλοδοξίες της Τουρκίας για προνομιακή γεωπολιτική θέση, ιδιαίτερα μετά τα γεγονότα στη Γάζα και στο Ιράν που έδωσαν την ευκαιρία για αναβίωση του αντισιωνιστικού και αντιδυτικού μένους σε ολόκληρο τον μουσουλμανικό κόσμο.
