Η Ευρώπη εισέρχεται σε μια νέα εποχή. Η ανταγωνιστικότητα, η καινοτομία, η ενεργειακή αυτονομία, η άμυνα και η ασφάλεια αποτελούν στρατηγικές προκλήσεις για τη γεωπολιτική ισχύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για την Ελλάδα, η μετάβαση αυτή δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες.
Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (HDB) μπορεί να εξελιχθεί σε βασικό στρατηγικό θεσμό της χώρας, ο οποίος τη συνδέει με τη νέα ευρωπαϊκή και διεθνή χρηματοδοτική αρχιτεκτονική. Τρεις πρόσφατες εξελίξεις καθιστούν αυτή την προοπτική ρεαλιστική.
Πρώτον, η επικείμενη απόκτηση από την HDB της πιστοποίησης του Pillar Assessment. Πρόκειται για τη σημαντικότερη θεσμική αναβάθμιση που μπορεί να επιτύχει μια αναπτυξιακή τράπεζα, καθώς διασφαλίζει διευρυμένη πρόσβαση σε ευρωπαϊκούς πόρους.
Για την HDB αυτό αποτελεί μια πραγματική πιστωτική αναβάθμιση. Έχοντας διαθέσει περισσότερα από 15,5 δισ. ευρώ για τη χρηματοδότηση της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας τα τελευταία έξι χρόνια, η τράπεζα θα μπορεί να ενεργοποιήσει επιπλέον ευρωπαϊκούς πόρους, μεταξύ των οποίων 2 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Έτσι, οι ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα αποκτήσουν πρόσβαση σε προσιτή χρηματοδότηση και σε νέα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Δεύτερον, το Pillar Assessment ανοίγει στην HDB την άμεση πρόσβαση σε πόρους του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034. Για πρώτη φορά, ένας ελληνικός αναπτυξιακός οργανισμός θα μπορεί να αντλεί απευθείας ευρωπαϊκούς πόρους.
Εμβληματικό παράδειγμα αποτελεί το νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, ύψους 200 δισ. ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει και 70 δισ. ευρώ του InvestEU. Υπάρχουν επίσης κονδύλια ύψους 106 δισ. ευρώ που κατευθύνονται στην ασφάλεια και στην ευρωπαϊκή αμυντική, τεχνολογική και βιομηχανική βάση.
Παράλληλα, οι πόροι για την καινοτομία, την ενέργεια, τις υποδομές και τις τεχνολογίες διαμορφώνουν ένα χρηματοδοτικό οικοσύστημα στο οποίο η Ελλάδα μπορεί πλέον να συμμετέχει ενεργά μέσω της HDB.
Το Pillar Assessment επιτρέπει επιπλέον την πρόσβαση στο Global Europe (ύψους 170 δισ. ευρώ) για επενδύσεις εκτός ΕΕ, καθώς και στην προβλεπόμενη χρηματοδότηση για την Ουκρανία, ύψους 89 δισ. ευρώ.
Τρίτον, η συμμετοχή της Ελλάδας ως ιδρυτικού μέλους στην Παγκόσμια Τράπεζα για την Άμυνα, την Ασφάλεια και την Ανθεκτικότητα (Defence, Security and Resilience Bank – DSRB) –στην οποία συμμετέχουν αποκλειστικά κράτη– συμπληρώνει αυτή τη νέα διεθνή χρηματοδοτική αρχιτεκτονική.
Η νέα πολυμερής τράπεζα, με αρχικά κεφάλαια 100 δισ. ευρώ, θα αντλεί μέσω μόχλευσης πολλαπλάσιους πόρους από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές για την παροχή προσιτής χρηματοδότησης. Στόχος της είναι η ενίσχυση της εφοδιαστικής αλυσίδας που συγκροτούν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις στους τομείς της άμυνας, της ασφάλειας, της καινοτομίας, της ενέργειας (δίκτυα, καλώδια) και των drones.
Η DSRB θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, καλύπτοντας ένα υπαρκτό χρηματοδοτικό κενό και ενισχύοντας τη διεθνή αμυντική και αναπτυξιακή αρχιτεκτονική.
Οι τρεις αυτές εξελίξεις δημιουργούν μια δυναμική συνέργεια. Μπορούν να συμβάλουν σε μια νέα εθνική αναπτυξιακή στρατηγική, στην οποία η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα θα αποτελέσει τον καταλύτη που θα μετατρέψει τους ευρωπαϊκούς και διεθνείς πόρους σε πραγματικές επενδύσεις, δημιουργώντας περισσότερες ευκαιρίες για τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις, νέες ποιοτικές θέσεις εργασίας και ισχυρότερη ανάπτυξη.
Ο Γιώργος Ζαββός είναι πρόεδρος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, πρώην υφυπουργός Οικονομικών (2019-2021)
