Οι διπλωμάτες είναι άνθρωποι της συνήθειας. Και έχουν ένα χούι που όλοι το γνωρίζουν. Δεν ανακοινώνουν τίποτα μέχρι να χρειαστεί να το κάνουν. Οχι από μυστικοπάθεια, αλλά από εμπειρία.
Γιατί γνωρίζουν ότι η δουλειά τους είναι απρόβλεπτη και ότι τίποτα δεν πρέπει να θεωρείται οριστικό μέχρι να γίνει. Οταν κάτι δεν έχει ειπωθεί, ούτε λάθος εντυπώσεις δημιουργούνται, ούτε εξηγήσεις χρειάζεται να δοθούν αν ο σχεδιασμός δεν προχωρήσει.
Στην περίπτωση της φημολογούμενης επίσκεψης Τραμπ στην Ελλάδα, η διαδικασία κινήθηκε σχεδόν αντίστροφα. Η δημόσια συζήτηση άνοιξε νωρίς, οι προσδοκίες ανέβηκαν γρήγορα, αλλά από την πλευρά του Λευκού Οίκου δεν υπάρχει ακόμη κάποια οριστική απόφαση.
Ο ρόλος της Γκίλφοϊλ
Η συζήτηση φυσικά δεν άνοιξε από μόνη της. Τροφοδοτήθηκε από επανειλημμένες δηλώσεις της ίδιας της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, η οποία δεν ανέλαβε την πρεσβεία στην Αθήνα ως τυπική διπλωμάτης καριέρας, αλλά ως πολιτικό πρόσωπο με άμεση πρόσβαση στον κύκλο Τραμπ. Αυτό, βεβαίως, δημιουργεί και ευκαιρίες, ιδίως σε μια διοίκηση όπου η προσωπική πρόσβαση στον πρόεδρο εξακολουθεί να έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Για παράδειγμα, όταν η Γκίλφοϊλ επισκέφθηκε την Ουάσιγκτον για τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου, έθεσε το θέμα κατ’ ιδίαν στον Τραμπ, ο οποίος φέρεται να είδε θετικά το ενδεχόμενο επίσκεψης στην Ελλάδα μέχρι το τέλος του έτους.
Σε αυτή τη φάση, η αμερικανίδα πρεσβευτής εμφανίζεται να έχει αναλάβει προσωπικά την προώθηση μιας τέτοιας επίσκεψης στη χώρα μας. Οπως όμως φαίνεται να έχει αποκαλύψει και ο συνάδελφός της στην Αγκυρα Τομ Μπάρακ με το θέμα των F-35, η προσωπική πρόσβαση στον πρόεδρο δεν ισοδυναμεί με αυτόματη ικανοποίηση όλων των αιτημάτων. Στην παρούσα φάση, ο Λευκός Οίκος φαίνεται να εξετάζει μια στάση στην Αθήνα ως ένα ενδεχόμενο, με δεδομένο ότι ο Τραμπ θα βρεθεί στη γειτονιά μας τον Ιούλιο για να συμμετάσχει στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ που θα φιλοξενηθεί στην Τουρκία.
Αν και δεν φαίνεται να έχει κλειστεί ακόμα η διμερής συνάντηση με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μια τέτοια επαφή θεωρείται δεδομένη εκτός απροόπτου. Ο νεότερος Μπους επισκέφτηκε την Τουρκία στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, αλλά όχι την Ελλάδα. Ο Ομπάμα στην πρώτη θητεία παρέκαμψε τη χώρα μας. Στη δεύτερη ήρθε στην Αθήνα, χωρίς να σταματήσει στην Αγκυρα. Υπάρχει ωστόσο και ένα άλλο επιχείρημα που βρίσκει ευήκοα ώτα στην Ουάσιγκτον. Μια στάση του Τραμπ στην Ελλάδα με αφορμή τον εορτασμό των 250 χρόνων από την αμερικανική ανεξαρτησία.
Η Ελλάδα ως γενέτειρα της δημοκρατίας έχει σίγουρα έναν ειδικό συμβολισμό. Ωστόσο, στη σκιά των πρόσφατων απειλών ασφαλείας, παραμένει ασαφές εάν οι υπηρεσίες θα ενέκριναν μια ομιλία σε ανοιχτό χώρο με θέα την Ακρόπολη. Το προηγούμενο της επίσκεψης Ομπάμα είναι ενδεικτικό. Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε ομιλία στην Πνύκα, που όμως τελικά δεν έγινε, καθώς ο ανοιχτός χώρος κρίθηκε δύσκολος να προστατευθεί. Εκτός από την επίσκεψη Τραμπ, υπάρχουν δύο άλλες που εκκρεμούν και ίσως βρίσκονται σε πιο προχωρημένο στάδιο.
Ο Πιτ Χέγκσεθ είναι ένας από τους υπουργούς με τους οποίους η Γκίλφοϊλ διατηρεί προσωπική σχέση. Στην πρόσφατη μάλιστα συνάντησή του με τον Νίκο Δένδια στην Ουάσιγκτον είχε αποδεχθεί πρόσκληση για την Αθήνα. Ενα από τα θέματα που εκκρεμούν είναι η ανανέωση της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA). Από ό,τι φαίνεται, δεν θα υπάρξει καμία ουσιαστική αναθεώρηση, οπότε ενδέχεται να ανανεωθεί αυτομάτως για πέντε χρόνια τον Οκτώβριο.
Αντιστοίχως, ο Μάρκο Ρούμπιο έχει εκφράσει την επιθυμία να έρθει στην Ελλάδα για τον Στρατηγικό Διάλογο, ο οποίος όμως εκκρεμεί από το φθινόπωρο του 2025, καθώς οι δύο πλευρές αναζητούν ακόμα την κατάλληλη στιγμή.
