Ράλι που ξεπερνά ακόμη και το 13% σε διάστημα μηνός, από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, καταγράφουν οι τιμές των πρώτων υλών τροφίμων δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μεγάλες ανατιμήσεις στα ράφια των σουπερμάρκετ. Τα νοικοκυριά κινδυνεύουν άμεσα να βάλουν ακόμη πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη για να γεμίσουν το τραπέζι, ειδικά καθώς πλησιάζει το Πάσχα που τέτοιες δαπάνες είναι παραδοσιακά πιο μεγάλες. Ολα αυτά την ώρα που οι καταναλωτές ήδη καλούνται να καλύψουν υπέρογκες αυξήσεις στα καύσιμα με τις τιμές της αμόλυβδης και του ντίζελ να σπάνε κάθε ρεκόρ. Μεγάλες αυξήσεις έχουν καταγραφεί ακόμη και στο φυσικό αέριο.
Η Ελλάδα, μάλιστα, ανήκει στην πρώτη δεκάδα των χωρών που κινδυνεύουν με τις μεγαλύτερες αυξήσεις στα τρόφιμα, λόγω της μεγάλης εξάρτησης από εισαγόμενη ενέργεια και λιπάσματα. Σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγει το Ινστιτούτο του Κιέλου στη Γερμανία, που ήδη κάνει λόγο για κίνδυνο αυξήσεων των τιμών των τροφίμων κατά 9,5% στη χώρα μας σε περίπτωση που υπάρξει πλήρες κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Οι τιμές μηνός Μαρτίου από τις διεθνείς αγορές πρώτων υλών τροφίμων είναι ενδεικτικές της κατάστασης που επικρατεί. Από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν έπεσαν οι πρώτες βόμβες στο Ιράν, οι τιμές του σιταριού εμφανίζονται αυξημένες κατά 5,3% ανεβάζοντας τις συνολικές ανατιμήσεις από τις αρχές του έτους σχεδόν στο 20%, δείχνουν τα στοιχεία της Trading Economics.
Οι τιμές στο φοινικέλαιο είναι αυξημένες σε διάστημα μηνός πάνω από 10%. Αυτές στο καλαμπόκι κατά 6,6%, στο ηλιέλαιο 3,7%, στην ελαιοκράμβη 1,3%, στη ζάχαρη 13,3%, στη βρώμη, 9,9%, στο ρύζι 4,4%, στο γάλα 8,2% και στον καφέ 6%. Πρόκειται για ανατιμήσεις σε πρώτες ύλες τροφίμων που σε συνδυασμό με το πιο ακριβό κόστος της ενέργειας δημιουργούν εκρηκτικό κοκτέιλ για την παραγωγή.
Οι προειδοποιήσεις
Οπως σημειώνει σε ανάλυσή του για τον Μάρτιο το Ινστιτούτο του Κιέλου, η παγκόσμια παραγωγή τροφίμων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα του Περσικού Κόλπου – το φυσικό αέριο είναι η κύρια πρώτη ύλη για τα αζωτούχα λιπάσματα και οι εξαγωγές χημικών ουσιών του Κόλπου στηρίζουν τις αλυσίδες εφοδιασμού των γεωργικών προϊόντων παγκοσμίως. «Οταν διαταράσσεται ο ενεργειακός εφοδιασμός, οι επιπτώσεις μεταφέρονται μέσω της παραγωγής χημικών προϊόντων στη γεωργία, ενισχύοντας το κόστος πολύ πέρα από αυτό που προβλέπουν άλλα τυπικά εμπορικά μοντέλα», αναφέρεται. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ μπλοκάρει περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και το ένα τέταρτο του υγροποιημένου φυσικού αερίου, προκαλώντας σοβαρές απώλειες στις ενεργειακά εξαρτώμενες αναπτυσσόμενες χώρες παγκοσμίως, προσθέτει επίσης το Ινστιτούτο.
«Τα τυπικά εμπορικά μοντέλα υποτιμούν τον αντίκτυπο επειδή δεν συνυπολογίζουν τον μηχανισμό συμφόρησης: οι ενεργειακές διαταραχές καταρρέουν μέσω της παραγωγής χημικών ουσιών και λιπασμάτων στις τιμές των τροφίμων, ενισχύοντας τις απώλειες για τις φτωχότερες χώρες του κόσμου», σημειώνεται.
Ενα παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών επιτρέπει κάποια προσαρμογή της αγοράς, αλλά παραμένει το δομικό πλήγμα – και η συγκυρία της περιόδου αιχμής για τις σπορές στο βόρειο ημισφαίριο επιδεινώνει τον κίνδυνο επισιτιστικής ασφάλειας, αναφέρεται ακόμη.
