Η προπαγάνδα της Αλβανίας του Χότζα στο Φεστιβάλ Βενετίας

Σαράντα χρόνια μετά τον θάνατο του Ενβέρ Χότζα, του απόλυτου ηγέτη που κυβέρνησε την Αλβανία από το 1944 έως το 1985, ο σκηνοθέτης Ρολάντ Σέικο παρουσιάζει το ντοκιμαντέρ «Film di Stato» (φωτογραφία), μια σπάνια καταγραφή της ανελέητης προπαγάνδας του καθεστώτος. Το φιλμ, παραγωγής Istituto Luce–Cinecittà, θα προβληθεί στο Φεστιβάλ Βενετίας στις 4 Σεπτεμβρίου και αποτελείται αποκλειστικά από αυθεντικά αρχειακά πλάνα, χωρίς αφήγηση, μόνο με υπότιτλους.

Μέσα από πλάνα που τραβήχτηκαν από «υπηρέτες» του καθεστώτος για να χτίσουν τον μύθο του Στάλιν της Αδριατικής, ξετυλίγονται εικόνες παρελάσεων, εργατικών επιδείξεων, παιδιών με μάσκες αερίων, μαθητριών-μαζορετών που σχηματίζουν με τα σώματά τους συνθήματα υπέρ του καθεστώτος και στρατιωτικών ασκήσεων με εξωπραγματική θεατρικότητα. Η ταινία θυμίζει τις μαζικές εκδηλώσεις θρήνου για τον Στάλιν, την απαγόρευση της θρησκείας, αλλά και την εμμονική προβολή του Χότζα παντού: σε εργοστάσια, κυνήγια, επισκέψεις στο εξωτερικό.

Ο Σέικο, που έζησε και μεγάλωσε στην Αλβανία πριν δραπετεύσει στην Ιταλία το 1991, καταγράφει και τις πολιτικές εκκαθαρίσεις: χαρακτηριστικό παράδειγμα η μεταθανάτια διαγραφή του επί δεκαετίες πρωθυπουργού Μεχμέτ Σέχου, που κατηγορήθηκε από το καθεστώς για σχέσεις με ξένες μυστικές υπηρεσίες, ακόμη και για «ακατάλληλο» γάμο του γιου του.

Στο «Film di Stato» ο Χότζα εμφανίζεται ως ο απόλυτος κυρίαρχος, συγγραφέας 40 βιβλίων για τον μαρξισμό-λενινισμό, που άλλαζε διεθνείς συμμαχίες για να διατηρεί την εξουσία του. Παρά τη χρόνια έλλειψη αγαθών, τις ουρές στα καταστήματα και την καταστολή κάθε ελευθερίας, η προπαγάνδα καλλιεργούσε την εικόνα μιας «αγνής» επαναστατικής Αλβανίας. Ο Χότζα, άρρωστος και απομονωμένος τα τελευταία του χρόνια, έζησε μέχρι το τέλος στη βίλα του, έχοντας σφραγίσει ανεξίτηλα την ιστορία της χώρας του.