Εικόνες από το 4ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Το Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων φαίνεται πως δημιουργεί μία δική του «κοινότητα» από φιλαναγνώστες και συγγραφείς, οι οποίοι συμμετέχουν στα θεματικά πάνελ, έρχονται σε επαφή με την κατά τ’ άλλα «μακρινή» περιφέρεια και, προφανώς, προβάλλουν την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή τους. Από αυτό το σημείο μάλιστα ξεκινούν και ορισμένες ενστάσεις τις οποίες μοιραστήκαμε με τους επικεφαλής του θεσμού και της τοπικής αυτοδιοίκησης. Οτι, δηλαδή, οι παρουσιάσεις μεμονωμένων βιβλίων κλέβουν ίσως χρόνο από τις ομολογουμένως πολυσυλλεκτικές και φροντισμένες εκδηλώσεις για θέματα, όπως αυτά που έθιξε η τέταρτη διοργάνωση (25-29 Ιουνίου): Ακροδεξιά, οικολογία, κλιματική κρίση, πολιτικές βιβλίου (θετικά αποτιμήθηκε ως προς το τελευταίο η συμμετοχή του νέου φορέα ΕΛΙΒΙΠ διά του προέδρου του, Νίκου Μπακουνάκη).

Οικολογία

Ενώ, για παράδειγμα, καταγράφηκε η αντίδραση της οικολογικής πρωτοβουλίας έξω από το «Μίκης Θεοδωράκης» την ώρα που η Ντόρα Μπακογιάννη συνομιλούσε με τον Γιώργο Σταθάκη, πρώην υπουργό του ΣΥΡΙΖΑ, τον δήμαρχο Χανίων Παναγιώτη Σημανδηράκη και τον αντιπεριφερειάρχη Χανίων, Νίκο Καλογερή, η ίδια η εκδήλωση – με συντονιστή τον διευθυντή του Φεστιβάλ, Μανώλη Πιμπλή – μάλλον έκρυβε ενδιαφέρον για ευήκοα ώτα. Με δόσεις αυτοκριτικής, συγκρατημένες έστω, με αριθμούς και στατιστική οι αιρετοί αναφέρθηκαν στο πώς η εφαρμοσμένη πολιτική εισέρχεται στην κονίστρα της οικολογίας για να αντιμετωπίσει μία προδιαγεγραμμένη δυστοπία. Προς το τέλος, μάλιστα, η συζήτηση έφτασε στο σημαντικό ζήτημα για τα δίκτυα των πυλώνων υπερυψηλής τάσης που θα συνδέουν τα Χανιά με τη Δαμάστα (με την κυρία Μπακογιάννη να επισημαίνει πως το έργο θα συνεχιστεί κανονικά).

Μεταφράσεις

Κατά την προσωπική περιήγηση εξίσου ενδιαφέρουσα αποδείχθηκε η εκδήλωση με τους μεταφραστές σε μία από τις πρωινές συνεδρίες (μία ακόμη ένδειξη ότι το πρόγραμμα έπρεπε να επεκταθεί ξεκινώντας νωρίς…). Η Κατερίνα Σχινά, ο Ντέιβιντ Κόνολι, η Κατερίνα Ηλιοπούλου και ο Παναγιώτης Κεχαγιάς άνοιξαν για λίγο το περίφημο «εργαστήρι» ανασύροντας παραδείγματα για δύσκολα προσπελάσιμους όρους, ενώ ύστερα από τη σχετική ερώτηση της συντονίστριας, επίσης μεταφράστριας Δήμητρας Δότση, τοποθετήθηκαν για παλαιότερες εμβληματικές μεταφράσεις (όπως του Μένη Κουμανταρέα στο «Καθώς ψυχορραγώ»). Η Ρίτα Κολαΐτη, πάλι, διευκρίνιζε από το ακροατήριο πως ο Καμί έγραψε για τον «εξεγερμένο άνθρωπο» και όχι για τον «επαναστατημένο», όπως θέλει η εκδοτική παράδοση. Ειδικού ενδιαφέροντος, αλλά με καίριες επισημάνσεις αποδείχθηκε η συζήτηση για την κριτική λογοτεχνίας των Δημοσθένη Κούρτοβικ και Δημήτρη Τζιόβα, με συντονίστρια τη Μικέλα Χαρτουλάρη. «Η κρίση της κριτικής είναι κρίση της αισθητικής» επισήμανε ο Τζιόβας, «το κύρος των κριτικών δεν είναι πλέον το ζητούμενο» ανέφερε ο Κούρτοβικ απ’ την πλευρά του.

Παρουσιάσεις

Από το πρόγραμμα καταγράφηκαν ως δημοφιλείς αρκετές παρουσιάσεις και συζητήσεις: σίγουρα «Η κανονικοποίηση της Ακροδεξιάς στη Δύση» με τους Νίκο Αλιβιζάτο, Σταύρο Ζουμπουλάκη και τους συγγραφείς Μάκη Μαλαφέκα, Ντάβιντε Κόπο (συνέντευξη του οποίου φιλοξενείται αύριο στο «Βιβλιοδρόμιο») και Λουί-Φιλίπ Νταλαμπέρ. Αλλά και εκείνη του Κουβανού Λεονάρδο Παδούρα (τον οποίο παρουσίαζαν ο μεταφραστής του Κώστας Αθανασίου και ο δημοσιογράφος Γρηγόρης Μπέκος, σε συνεργασία με το Φεστιβάλ ΛΕΑ), όπως και των ελλήνων συγγραφέων. Στο περίπτερο της πλατείας, πάλι, η Σμαράγδα Αλεξανδρή συνομιλούσε για την επιτυχία της σειράς «Η Γεωγραφία είναι πολύ κουλ» με την καθηγήτρια ΜΜΕ Αναστασία Γιαννακοπούλου (η ομάδα της οποίας, παρεμπιπτόντως, πιστώνεται με την καλή εμφάνιση του Φεστιβάλ στα κοινωνικά δίκτυα: μόνο τη δεύτερη ημέρα είχε 1.000.000 προβολές).

Και ενώ οι ίδιοι οι διοργανωτές έκαναν λόγο για μια «δοκιμή του συστήματος» στα όριά του – με 120 εκδηλώσεις, ενώ το Φεστιβάλ Μασσαλίας φιλοξένησε 75 –, ο δήμαρχος Χανίων έδειξε τον δρόμο επισημαίνοντας ότι κλείνει ο πρώτος κύκλος για να ανοίξουν άλλοι δύο – με μεγάλο σταθμό τη μελλοντική λειτουργία των Ενετικών Νεωρίων. Με προσεκτικά βήματα και ενώ «αυτοδιορθώνεται» η διοργάνωση μπορεί όντως να αποτελέσει αυτό που προσδιόρισε ο αντιδήμαρχος Πολιτισμού Γιάννης Γιαννακάκης: όχι ένα περιφερειακό, «αλλά ένα κεντρικό φεστιβάλ που συμβαίνει στην περιφέρεια».