Πώς η Αθήνα ψήφισε για {LF}τα διεθνή βραβεία Emmy

Δεν είναι όλοι οι ημιτελικοί γεμάτοι αντίπαλες ομάδες, ιδρώτα που στάζει και γηπεδική έξαψη. Κάποιοι κρίνονται πίσω από κλειστές πόρτες, σε αίθουσες όπου τα βλέμματα είναι διαρκώς στραμμένα σε οθόνες και την ένταση φέρνουν καλογυρισμένες σκηνές, έξυπνοι διάλογοι και εμφατικές ερμηνείες. Τέτοιος είναι ο ημιτελικός γύρος αξιολόγησης των βραβείων International Emmy, ένα κρίσιμο στάδιο στην πορεία προς την απονομή των κορυφαίων τηλεοπτικών βραβείων διεθνώς. Μέρος αυτής της διαδρομής έκανε στάση την περασμένη εβδομάδα στην Αθήνα.

Ανάμεσα σε περισσότερες από 30 πόλεις που φιλοξενούν κάθε καλοκαίρι τις εργασίες της αμερικανικής Ακαδημίας Τηλεοπτικών Τεχνών και Επιστημών, από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο, για την ανάδειξη των υποψήφιων παραγωγών στην απονομή του Νοεμβρίου, ήταν και η ελληνική πρωτεύουσα με πρωτοβουλία του Athens Film Office του Δήμου Αθηναίων, για τρίτη συνεχόμενη χρονιά. Η 14μελής ελληνική επιτροπή, αποτελούμενη από επαγγελματίες του χώρου της τηλεόρασης, του κινηματογράφου και της δημιουργικής βιομηχανίας, ως κρίκος αυτής της παγκόσμιας αλυσίδας αξιολόγησης, ανέλαβε έναν κρίσιμο ρόλο: με την ψήφο της θα καθορίσει έναν από τους τέσσερις τελικούς υποψήφιους στην κατηγορία της Καλύτερης Δραματικής Σειράς, του μεγαλύτερου βραβείου των Emmy.

«Είναι μια πολύ ωραία συνθήκη αυτή γιατί αισθάνεσαι ότι είσαι μέρος μιας παγκόσμιας αγοράς, κάτι που δεν συμβαίνει συχνά για εμάς τους Ελληνες αφού είμαστε μια μικρή χώρα με περιορισμένη αγορά. Εδώ, βλέπουμε πράγματα τα οποία δεν θα είχαμε την ευκαιρία να δούμε υπό άλλες συνθήκες. Εχουμε πρόσβαση δηλαδή σ’ ένα διαφορετικό υλικό και μαθαίνουμε τι συμβαίνει στη διεθνή αγορά. Τα βραβεία είναι πολύ σημαντικά και αισθάνεσαι πραγματικά ότι ψηφίζεις με μια ευθύνη γιατί αυτό που εμείς θα επιλέξουμε θα καθορίσει ποιο προϊόν θα πάει στην τελική υποψηφιότητα. Προσωπικά, εμένα μου αρέσει να ψηφίζω όπως θα ήθελα να ψηφίζουν και για μας. Δηλαδή με τη δέουσα προσοχή, γιατί μπορεί να αλλάξεις τη ζωή κάποιου ανθρώπου», ανέφερε στα «Πρόσωπα» η ηθοποιός Λένα Παπαληγούρα, η οποία ήταν μέλος της κριτικής επιτροπής.

Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Η ίδια μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της κριτικής επιτροπής είχαν να επιλέξουν την επικρατέστερη παραγωγή ανάμεσα σε τέσσερις. Προκειμένου να δώσουν την ψήφο τους, από αυτές παρακολούθησαν το πρώτο επεισόδιο μαζί με ένα πεντάλεπτο βίντεο από επόμενα που είχε καταθέσει ο κάθε δημιουργός στα βραβεία. Η διασφάλιση της ακεραιότητας της διαδικασίας ήταν μεγάλης σημασίας και γι’ αυτό στους κριτές δόθηκαν μόνο οι τίτλοι των σειρών μαζί με μια σύντομη σύνοψη της παραγωγής. Αν και βάσει του πρωτοκόλλου της Ακαδημίας οι προς αξιολόγηση δουλειές δεν προέρχονται από την ίδια ήπειρο με την εκάστοτε κριτική επιτροπή, τα μέλη της ήταν υποχρεωμένα να δηλώσουν αν σχετίζονταν με κάποια από αυτές, ώστε να εξαιρεθούν από την ψηφοφορία της συγκεκριμένης. Παράλληλα, η αξιολόγηση του περιεχομένου δεν αφέθηκε να γίνει βάσει εντυπώσεων αλλά με συγκεκριμένα ποιοτικά κριτήρια.

«Καλείσαι να βάλεις δύο βαθμούς. Ο ένας είναι για την ιδέα και τη σύλληψη και ο δεύτερος είναι για την εκτέλεση, δηλαδή πώς έκαναν τη δουλειά τους. Αυτό είναι πολύ ενδιαφέρον γιατί όταν βλέπω μια σειρά δεν κάθομαι να την κόψω σε κομμάτια. Τώρα που μου ζητήθηκε να δώσω έναν βαθμό, με επηρέασε και άρχισα να βλέπω άλλα πράγματα αναλύοντάς την», επεσήμανε ο σεναριογράφος Γιώργος Φειδάς, επίσης μέλος της επιτροπής. «Εμείς δεν είμαστε τεχνοκράτες για να κοιτάξουμε πώς είναι κατασκευασμένο, για παράδειγμα, ένα πλυντήριο. Βασιζόμαστε στο ένστικτο. Βλέπουμε κάτι κι αν μας παρασύρει κι έχει κάτι να μας πει, με μια ματιά πιο ιδιαίτερη, προφανώς κερδίζει», τόνισε ο σκηνοθέτης Βαρδής Μαρινάκης, έτερος κριτής.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΡΙΤΗ. Στη διαδικασία της αξιολόγησης, σε μια ιδιότυπη αντιστροφή ρόλων, οι άνθρωποι που συνήθως κρίνονται από κοινό και κριτικούς πέρασαν στην άλλη πλευρά του τραπεζιού. Κλήθηκαν να βαθμολογήσουν το έργο συναδέλφων τους από όλο τον κόσμο, με την απαιτητική ματιά του επαγγελματία, διατηρώντας πάντα τον σεβασμό απέναντι σε δημιουργίες που, όπως οι δικές τους, φτιάχτηκαν με κόπο, ρίσκο και φιλοδοξία. «Είμαστε εκεί με αγάπη για τους ανθρώπους αυτούς που έχουν δώσει το αίμα τους για να κάνουν την κάθε σειρά. Θα πούμε εντελώς υποκειμενικά τι μας αρέσει πιο πολύ, ο καθένας με τα γούστα του», δήλωσε ο Βαρδής Μαρινάκης. Μαζί του συμφωνεί και η Λένα Παπαληγούρα. «Κρίνουμε με επιείκεια, ξέροντας το πράγμα μέσα από τη δουλειά. Η ψηφοφορία σε καλεί να αφεθείς στον αθώο σου εαυτό και να δεις σαν θεατής, κάτι που είναι πολύ ωραίο να το θυμόμαστε», σχολίασε η ηθοποιός. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Γιώργος Φειδάς. «Εχει ένα βάρος η επιλογή, γιατί οι άνθρωποι που έχουν υποβάλει τα συγκεκριμένα πρότζεκτ είναι σαν εμάς σε άλλη χώρα. Οπότε μπαίνουμε με μεγάλη αγάπη σε αυτή τη διαδικασία. Αλλά πρέπει με κάποιο τρόπο να αποδώσεις μια αξία σε κάθε έργο και κάνεις το καλύτερο που μπορείς, ωστόσο αυτά είναι πολύ υποκειμενικά. Γι’ αυτό και η επιτροπή είναι πολυμελής, ώστε από τον μέσο όρο των απόψεων να βγει το αποτέλεσμα. Οση σημασία και να έχει η γνώμη σου, ανακατεύεται με πολλών άλλων ανθρώπων κι αυτό βοηθάει. Αν έπρεπε να επιλέξω μόνος μου, θα ήταν πάρα πολύ μεγάλο το βάρος», επεσήμανε ο σεναριογράφος που συμμετέχει στην επιτροπή για τρίτη χρονιά. Αν και οι κριτές δεν μπορούσαν να υπεισέλθουν σε λεπτομέρειες, όλοι τους τόνισαν ότι οι παραγωγές που παρακολούθησαν ήταν υψηλοτάτου επιπέδου, σαν κι αυτές που απολαμβάνει το κοινό στις μεγάλες πλατφόρμες ροής.

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΣΕΙΡΕΣ. Μέσα σε αυτό το διεθνές τοπίο αξιολόγησης, εύλογα γεννήθηκε το ερώτημα αν μπορεί μια ελληνική παραγωγή να βγει εκτός συνόρων και να διεκδικήσει κάποια στιγμή μια διάκριση, όπως υποψηφιότητα στα Emmy. «Στην Ελλάδα έχουμε πολύ καλό υλικό, ωραίους σεναριογράφους, πολλές ιδέες, ωραίους σκηνοθέτες και ηθοποιούς. Απλώς, είμαστε μια μικρή χώρα και παραγωγικά δεν έχουμε την ευκαιρία να έχουμε ούτε τον χρόνο ούτε τα χρήματα που θα μπορούσαμε. Κι αυτό επηρεάζει όλες τις ειδικότητες. Για παράδειγμα, όταν παίρνεις το σενάριο την προηγούμενη μέρα, δεν μπορείς να παίξεις όπως ένας συνάδελφος που δουλεύει πάνω στον ρόλο έναν χρόνο. Ή όταν έχεις ένα πολύ περιορισμένο μπάτζετ για να κάνεις σκηνές πλημμύρας, σεισμού, καταποντισμού και βλέπεις δουλειές που έχουν γίνει με τρομερή αρτιότητα, δεν μπορείς να συγκριθείς. Το θέμα των χρημάτων παίζει πολύ σπουδαίο ρόλο», λέει με νόημα η Λένα Παπαληγούρα, η οποία φέτος κάθισε για πρώτη φορά στην καρέκλα του κριτή.

Η άποψή της περί προϋπολογισμού της παραγωγής βρίσκει σύμφωνο και τον Βαρδή Μαρινάκη. «Εχει να κάνει πάρα πολύ με το κόστος που έχει το κάθε επεισόδιο και με το στήσιμο της βιομηχανίας παραγωγής που υπάρχει όταν βγαίνει κάτι. Στην Ελλάδα δεν είναι τόσο στιβαρά τα πράγματα όσο σε άλλες χώρες που έχουν και γλώσσες που τις κάνουν πιο εμπορικές, αν και τώρα αυτό έχει αρχίσει να ξεπερνιέται. Κάποιες δικές μας σειρές μπορεί να είναι εξαγώγιμες. Μια αμερικανική μέτρια προς κακή σειρά μπορεί εύκολα να πάει, για παράδειγμα, στο Netflix. Μια ελληνική όμως πρέπει να είναι πολύ καλή για να ξεχωρίσει και να μπει στον διεθνή κατάλογο μιας πλατφόρμας», συμπλήρωσε ο σκηνοθέτης, ο οποίος άνοιξε τον δρόμο για τη διεθνή πορεία των ελληνικών σειρών, υπογράφοντας τον «Σιωπηλό δρόμο», τη δραματική παραγωγή του Mega που παίχτηκε με μεγάλη επιτυχία στην ιταλική τηλεόραση. Στην ίδια κατεύθυνση κινείται τώρα και με τη «Μεγάλη χίμαιρα», τη νέα μίνι σειρά για λογαριασμό της ΕΡΤ που βρίσκεται υπό ανάπτυξη. «Εγώ είμαι αισιόδοξος με το πώς πηγαίνουμε. Νομίζω ότι σιγά σιγά θα μπορέσουμε να εξάγουμε κι εμείς τηλεόραση. Είναι σημαντικό να προσανατολιστούμε στο να φτιάχνουμε πρωτότυπα πράγματα στην Ελλάδα και να τα εξάγουμε, προσπαθώντας όσο μπορούμε να αποφεύγουμε την αγορά των φορμάτ από το εξωτερικό. Εχει σημασία να υπάρχει πρωτότυπη ελληνική δημιουργία και εξαγωγή. Ευτυχώς έχουν αρχίσει τα κανάλια και προσανατολίζονται πιο πολύ σε αυτή την κατεύθυνση, και ειδικά στην κωμωδία. Οι πιο μεγάλες επιτυχίες συνήθως είναι πρωτότυπες ελληνικές. Ακόμα και σε περιπτώσεις που μπορεί να έχουν δουλέψει σε φορμάτ, έχουν κρατήσει μόνο μια βασική ιδέα κι όλο το υπόλοιπο είναι ελληνικής έμπνευσης», σχολίασε από την πλευρά του ο Γιώργος Φειδάς.

«Ολα ξεκινάνε απ’ το σενάριο»

{ARXS}Για να μετατραπεί {ARXS}μια ελληνική παραγωγή σε τηλεοπτικό προϊόν διεθνών προδιαγραφών, ορθώνοντας το ανάστημά της στις αγορές απέναντι σε δουλειές από τη Μεγάλη Βρετανία, τη Νότια Κορέα ή τη Δανία, χρειάζεται να συνδυαστούν πολλές παράμετροι. «Ολα ξεκινάνε απ’ το σενάριο. Αν δεν υπάρχει αυτό, δεν μπορείς να κάνεις τίποτα. Εχει να κάνει, βέβαια, και με τους συντελεστές. Αν συμμετέχουν άνθρωποι οι οποίοι έχουν όρεξη και δεν το βάζουν στον αυτόματο, κάτι που συμβαίνει πολύ συχνά στην τηλεόραση, μπορεί να γίνει κάτι και να έχει σημασία», υποστήριξε ο Βαρδής Μαρινάκης, ο οποίος φέτος πήρε το βάπτισμα του πυρός στην κριτική επιτροπή του ημιτελικού των Emmys. Αντίθετα, ο Γιώργος Φειδάς κατέθεσε μια πιο ρομαντική σκέψη επί του ζητήματος. «Αισθάνομαι ότι αν οι βασικοί συντελεστές βρεθούν σε μία ωραία στιγμή συνεργασίας, τότε μπορεί να φτιαχτεί μία πάρα πολύ ωραία παραγωγή. Σίγουρα χρειάζεται ένα καλό σενάριο αλλά κι έναν σκηνοθέτη που να μοιραστεί το όραμα με τον σεναριογράφο και με τους ηθοποιούς. Αν δέσει αυτή η συνταγή, απαιτείται μετά ένας παραγωγός που να καταλαβαίνει τις ανάγκες και θα μπορέσει να βρει τα χρήματα για να ικανοποιηθούν αυτές. Θεωρώ ότι είναι ομαδική δουλειά αυτό που κάνουμε οπότε θεωρώ η επιτυχία είναι μια τυχερή στιγμή», κατέληξε ο σεναριογράφος.
Οι επίσημες υποψηφιότητες των βραβείων Emmy θα ανακοινωθούν το φθινόπωρο από την Ακαδημία. Τότε, θα γίνει γνωστό και το αποτέλεσμα της ελληνικής ψηφοφορίας. Εκτός των τριών παραπάνω δημιουργών, στην κριτική επιτροπή συμμετείχαν επίσης οι ηθοποιοί Μαρκέλλα Γιαννάτου, Ναταλία Δραγούμη, Joanna Kafatis, Διαμαντής Καραναστάσης, Αντιγόνη Κουλουκάκου, Δημήτρης Μοθωναίος και Τόνια Σωτηροπούλου. Ακόμα, έλαβε μέρος η σεναριογράφος Πέννυ Φυλακτάκη, ο casting director Μάκης Γαζής, ο σκηνοθέτης Χρήστος Δήμας και η Αθηνά Γιόγιακα από την ΕΡΤ.