Η «περιπέτεια» {LF}για την αυθεντικότητα {LF}του Ρούμπενς συνεχίζεται

Ενα νέο «όπλο» – μια αναλυτική «φρέσκια» μελέτη – ρίχνει η Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου στον πόλεμο για την αυθεντικότητα του έργου «Σαμψών και Δαλιδά» του Πέτερ Πάουλ Ρούμπενς. Την περασμένη Παρασκευή το βρετανικό μουσείο, λοιπόν, δημοσιοποίησε λεπτομερή ιστορική και τεχνική μελέτη η οποία υποστηρίζει ότι ο σπουδαίος φλαμανδός ζωγράφος είναι ο δημιουργός του.

Η νέα έρευνα, βασισμένη σε σύγχρονες τεχνικές απεικόνισης και διαθέσιμη διαδικτυακά, υποστηρίζει ότι το έργο έγινε από το χέρι του ζωγράφου με γρήγορες και σταθερές κινήσεις, αποτέλεσμα της εμπειρίας του. Γίνεται δε ιδιαίτερος λόγος για τη δεξιοτεχνία στην απόδοση των πτυχώσεων του ενδύματος της Δαλιδά, οι οποίες αντιπαραβάλλονται με τον τρόπο που αποδίδεται η υφή του μυώδους σώματος του Σαμψών. Αποσαφηνίζεται δε, με εκτενή παραδείγματα ότι ο Ρούμπενς αν και είχε ως αναφορά για την αρχική του σύνθεση δημιουργίες ομοτέχνων του (από τον Μικελάντζελο έως τον Καραβάτζιο) εν τέλει προχώρησε σε μια πρωτότυπη σύνθεση, προσαρμόζοντας τις μορφές, τη στάση και το φως. Η νέα έρευνα δημοσιοποιήθηκε πέντε μόλις ημέρες μετά το τελευταίο άρθρο που δημοσιεύτηκε στη βρετανική εφημερίδα «Guardian», όπου το επίκεντρο της αμφισβήτησης μετατοπίζεται στην πίσω πλευρά του πίνακα, όπου έχει τοποθετηθεί μία νεότερη σανίδα, η οποία ενδεχομένως αποκρύπτει κρίσιμα στοιχεία σχετικά με την αυθεντικότητά του. Το γεγονός αυτό, εκτός των άλλων, ωθεί τον επικεφαλής της ανεξάρτητης οργάνωσης – παρατηρητήριο που ασκεί κριτική και εποπτεία σε ζητήματα συντήρησης, αυθεντικότητας και διαφάνειας στον κόσμο της τέχνης, ArtWatch, Μάικλ Ντέιλι, να μιλά για «το μεγαλύτερο μουσειακό σκάνδαλο», καθώς το έργο αγοράστηκε από το μουσείο το 1980 προς 2,5 εκατ. στερλίνες. Στο μεταξύ ένα σύστημα ανάλυσης βασισμένο στην τεχνητή νοημοσύνη απεφάνθη το 2021 ότι το έργο κατά 91% δεν είναι έργο του Ρούμπενς. Την ίδια άποψη διατυπώνει και η ιστορικός Τέχνης, Ευφροσύνη Δοξιάδη, στην πολυετή έρευνα της, που κυκλοφόρησε σε βιβλίο υπό τον τίτλο «NG6461: Ο πλαστός Ρούμπενς της Εθνικής Πινακοθήκης» (Eris Press) τον περασμένο Μάρτιο, όπου υποστηρίζει ότι ο πίνακας στερείται της χαρακτηριστικής δεινότητας της πινελιάς του Ρούμπενς και χαρακτηρίζεται από αδικαιολόγητες κακοτεχνίες.

Μένει να αποδειχθεί αν η νέα μελέτη της Εθνικής Πινακοθήκης θα κλείσει τη συζήτηση γύρω από την αυθεντικότητα του πίνακα ή θα ανοίξει νέο κύκλο διαμάχης, όπως αυτή καταγράφεται στην ιστοσελίδα In Rubens’ Name.